REGELTECHNIEK
Regelsysteem is een besturingssysteem die bestaat uit onderling verbonden elementen en is
ontworpen om een gewenst doel te bereiken.
Eenvoudige regelkring
W= de gewenste waarde
X= de gemeten waarde
Y= de regelwaarde
Verschil meettechniek en regeltechniek
Meettechniek gaat alleen over de sensoren die een fysische grootheid (temperatuur,druk, volume
etc) meten.
Regeltechniek omvat alle technologie en algoritme in de regelkring.
,Bij sturen , stuur je een signaal weg en hier is geen terugkoppeling. Bij regelen, regel je het hele
proces en ontvang je terugkoppeling.
Verschil tussen sturen en regelen sturen
Bij een sturing is er geen terugkoppeling aanwezig.
Er is geen meetwaarde van een sensor voor de regelaar.
We spreken van een open kring (open loop)
Verschil tussen sturen en regelen handmatig regelen
Een persoon leest de gemeten waarde af en regelt vervolgens de gewenste waarde bij.
We spreken van een gesloten kring (closed loop)
Regelen
- Handmatig
- Automatisch
- Controleren, de sensor neemt iets weer, maar je gaat niks aanpassen.
,Verschil tussen sturen en regelen Automatische regeling
De gemeten sensor waarde wordt gerapporteerd aan de regelaar, waardoor de regelwaarde wijzigt.
We spreken van een gesloten kring (closed loop)
Dode tijd
De tijd vanaf je aanpassing tot aan het moment dat je waarneemt dat het is gelukt, dat is de dode
tijd. De regelwaarde verandert en het duurt even voordat er aan de gewenste waarde wordt
voldaan. Je merkt een verandering
Tijd constante
Het duurt even voordat het op de gewenste temperatuur is. Het is niet de volledige tijd om op je
gewenste waarde te komen. Hoelang het duurt om je gewenste waarde te bereiken.
De tijd om 63% van zijn gewenste waarde te bereiken.
X=1-e^-t/T Hieruit is de 63% uit verkregen
De 63% kan bepaald worden door raaklijnen of om 63% van de tijd te pakken.
Regelwaarheid = tijds constante/dode tijd
>10 goed regelbaar
<3 slecht regelbaar
Tijdsconstante raaklijnen, zie schrift
,Versterkingsfactor bepaalt hoe sterk de gemeten variabele X reageert op een wijziging op het
corrigerend orgaan Y
∆𝑋 250−200
Kr = ∆𝑌 = 35−30
Zie schrift voor meer uitleg.
0e orde, 1e orde en 2e orde
1e en 2e orde
1e orde, aanpassing? In het begin gaat het snel en dan langzaam afbouwen.
0e orde, gelijk naar boven
2e orde, loopt als een soort S. eerste stippellijn, cv begint op te warmen, maar is nog niet merkzaam.
Hierna wordt het langzaam warmer en wordt verspreid via warmteoverdracht. Dit zie je bij de snelle
curve
1e orden wanneer er 1 stap uitgevoerd wordt.
2e orde gaat over meerdere stappen. Cv ketel maakt de boiler warm en de boiler warmte maakt de
omgeving warm
,Niet zelf regelend proces
Er zijn handelingen van de mens nodig om het aan te passen.
Zelfregelend proces
Regelbaarheid proces
,Feed forward/feed backward regeling
Feed forward meet de ingaande stroom Feed backward Corrigeert door minder koelwater te
En past hierop aan (snel) doen. Goede procesbeheersing
Verschil aan-uitregelaar en continue regelaar
- Aan en uit regeling
- Proportioneel Integrerend Differentiërend
- Fuzzy logic controle
Aan-uitregelaars:
X > W ➔ uit
X < W ➔ aan
Voordelen
- Eenvoudig
- Goedkoop
Nadelen
- Enkel bruikbaar bij trage processen
- Enkel bruikbaar bij lage nauwkeurigheid
BV: koelkast, friteuze
, Aan-uitregeling
Continu regelaar
X - W = groot ➔ aan-uit
X - W = klein ➔ fijnere regeling
Voordelen
- Bruikbaar bij snel veranderende en complexe processen
- Bruikbaar bij hoge nauwkeurigheid
Nadelen
- complex
- Duurder
Soorten:
P-,PI-,PID- en FUZZY-regelaar (zie later)
Regelsysteem is een besturingssysteem die bestaat uit onderling verbonden elementen en is
ontworpen om een gewenst doel te bereiken.
Eenvoudige regelkring
W= de gewenste waarde
X= de gemeten waarde
Y= de regelwaarde
Verschil meettechniek en regeltechniek
Meettechniek gaat alleen over de sensoren die een fysische grootheid (temperatuur,druk, volume
etc) meten.
Regeltechniek omvat alle technologie en algoritme in de regelkring.
,Bij sturen , stuur je een signaal weg en hier is geen terugkoppeling. Bij regelen, regel je het hele
proces en ontvang je terugkoppeling.
Verschil tussen sturen en regelen sturen
Bij een sturing is er geen terugkoppeling aanwezig.
Er is geen meetwaarde van een sensor voor de regelaar.
We spreken van een open kring (open loop)
Verschil tussen sturen en regelen handmatig regelen
Een persoon leest de gemeten waarde af en regelt vervolgens de gewenste waarde bij.
We spreken van een gesloten kring (closed loop)
Regelen
- Handmatig
- Automatisch
- Controleren, de sensor neemt iets weer, maar je gaat niks aanpassen.
,Verschil tussen sturen en regelen Automatische regeling
De gemeten sensor waarde wordt gerapporteerd aan de regelaar, waardoor de regelwaarde wijzigt.
We spreken van een gesloten kring (closed loop)
Dode tijd
De tijd vanaf je aanpassing tot aan het moment dat je waarneemt dat het is gelukt, dat is de dode
tijd. De regelwaarde verandert en het duurt even voordat er aan de gewenste waarde wordt
voldaan. Je merkt een verandering
Tijd constante
Het duurt even voordat het op de gewenste temperatuur is. Het is niet de volledige tijd om op je
gewenste waarde te komen. Hoelang het duurt om je gewenste waarde te bereiken.
De tijd om 63% van zijn gewenste waarde te bereiken.
X=1-e^-t/T Hieruit is de 63% uit verkregen
De 63% kan bepaald worden door raaklijnen of om 63% van de tijd te pakken.
Regelwaarheid = tijds constante/dode tijd
>10 goed regelbaar
<3 slecht regelbaar
Tijdsconstante raaklijnen, zie schrift
,Versterkingsfactor bepaalt hoe sterk de gemeten variabele X reageert op een wijziging op het
corrigerend orgaan Y
∆𝑋 250−200
Kr = ∆𝑌 = 35−30
Zie schrift voor meer uitleg.
0e orde, 1e orde en 2e orde
1e en 2e orde
1e orde, aanpassing? In het begin gaat het snel en dan langzaam afbouwen.
0e orde, gelijk naar boven
2e orde, loopt als een soort S. eerste stippellijn, cv begint op te warmen, maar is nog niet merkzaam.
Hierna wordt het langzaam warmer en wordt verspreid via warmteoverdracht. Dit zie je bij de snelle
curve
1e orden wanneer er 1 stap uitgevoerd wordt.
2e orde gaat over meerdere stappen. Cv ketel maakt de boiler warm en de boiler warmte maakt de
omgeving warm
,Niet zelf regelend proces
Er zijn handelingen van de mens nodig om het aan te passen.
Zelfregelend proces
Regelbaarheid proces
,Feed forward/feed backward regeling
Feed forward meet de ingaande stroom Feed backward Corrigeert door minder koelwater te
En past hierop aan (snel) doen. Goede procesbeheersing
Verschil aan-uitregelaar en continue regelaar
- Aan en uit regeling
- Proportioneel Integrerend Differentiërend
- Fuzzy logic controle
Aan-uitregelaars:
X > W ➔ uit
X < W ➔ aan
Voordelen
- Eenvoudig
- Goedkoop
Nadelen
- Enkel bruikbaar bij trage processen
- Enkel bruikbaar bij lage nauwkeurigheid
BV: koelkast, friteuze
, Aan-uitregeling
Continu regelaar
X - W = groot ➔ aan-uit
X - W = klein ➔ fijnere regeling
Voordelen
- Bruikbaar bij snel veranderende en complexe processen
- Bruikbaar bij hoge nauwkeurigheid
Nadelen
- complex
- Duurder
Soorten:
P-,PI-,PID- en FUZZY-regelaar (zie later)
