Management van schoonmaakdienstverlening
Hoofdstuk 1 – schoonmaakdienstverlening in Nederland en Europa
1.2 De Nederlandse schoonmaakbranche in cijfers
Pareto heeft de Nederlandse schoonmaakbranche geanalyseerd. De branche bestaat uit een kleine
groep van landelijk opererende schoonmaakbedrijven met een omzet van meer dan 15 miljoen euro
die meer dan de helft van de totale brancheomzet voor hun rekening nemen. In Nederland wordt
ruim 70% van het schoonmaakonderhoud uitbesteed.
De tien grootste schoonmaakbedrijven:
1. ISS Cleaning Service 6. Helder Groep
2. Asito b.v. 7. Diedrie Schoonmaakgroep B.V.
3. Vebego Groep 8. Hectas
4. Facilicom 9. EW
5. CSU 10. Van Berkel Groep
1.3 De branche-infrastructuur
1.3.1 De brancheorganisaties
De belangrijkste belangenbehartiger van schoonmaakbedrijven = de brancheorganisatie OSB
(Ondernemersorganisatie voor Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten).
Voor de glazenwasserbedrijven = AWOG (Algemene Werkgevers Organisatie
Glazenwasserbedrijven).
AWOG → stelt zich ten doel door onderlinge samenwerking van de leden de economische en sociale
belangen van de gehele glazenwasserbranche te bevorderen.
OSB → houdt zich met een groot aantal zaken bezig op het gebied van arbeidsaangelegenheden en
branchebelangen. OSB sluit Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO) met vakbonden en deze zijn
algemeen verbindend.
Conform de Nederlandse wet zijn Cao’s algemeen verbindend. Ook schoonmaakbedrijven die geen
lid van OSB zijn dienen zich aan de CAO te houden.
OSB kent een groot aantal commissies, die zich met uiteenlopende onderwerpen bezighouden. De
organisatie onderhoudt onder meer contacten met vakverenigingen, RAS (Raad voor
Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche, SVS (Stichting Scholing en Vorming
Schoonmaakbedrijven en- diensten), de Verenig Schoonmaak Research (VSR) en nog andere
organisaties.
1.3.2 Overige organisaties op mesoniveau
De Vereniging Schoonmaak Research (VSR) = een onafhankelijke vereniging die gericht is op
professionalisering en objectivering van schoonmaakonderhoud en het schoonmaak vak.
Leden: schoonmaakbedrijven, opdrachtgevers, leveranciers van schoonmaakapparatuur en -
middelen, schoonmaakintermediairs, adviesbureaus, educatieve instellingen (onderwijsinstellingen)
en uitvoerders in eigen beheer.
In de beginjaren richtte de vereniging zich vooral op de ontwikkeling van kwaliteitmeetsystemen.
• Kwaliteit Meet Systeem (VSR-KMS): beoogt de technische kwaliteit van de dienstverlening op een
zo objectief mogelijke manier vast te stellen door steekproefsgewijze inspectie.
(oudste/bekendste)
• Dagelijks Kontrole Systeem (VSR-DKS): een procesbeheersinginstrument voor het
productietoezicht.
• Kwaliteit Beleving Systeem (VSR-KBS): meet de kwaliteitsbeleving van eindgebruikers.
, Daarnaast heeft de vereniging technisch onderzoek uitgevoerd of laten uitvoeren.
Een aantal onderwerpen:
• Robotisering in de schoonmaak;
• Schoonmaakonderhoud en stof;
• De effectiviteit van stofzuigen;
• Milieubewust schoonmaken;
• Microvezeldoekjes.
Sinds het midden van de jaren negentig heeft VSR ook de sociaal-maatschappelijke context van
schoonmaakdienstverlening in haar onderzoek betrokken.
De Stichting Scholing en Vorming Schoonmaakbedrijven en –diensten (SVS) = een
opleidingsinstituut dat is opgericht door vertegenwoordigers van werkgevers- en
werknemersorganisaties.
Doel SVS → het stimuleren, organiseren en uitvoeren van opleidingen voor werknemers in
ondernemingen die zich op professionele wijze bezighouden met schoonmaakonderhoud in de
meest ruime zin.
SVS voorziet in vakopleidingen, veiligheidsopleidingen, kaderopleidingen, hoger-kaderopleidingen,
managementopleiding en VSR-opleidingen. Daarnaast biedt SVS de mogelijkheid tot het uitvoeren
van maatwerkopleidingen. Alle opleidingen worden volgens open inschrijving ‘in company’
georganiseerd.
SVS organiseert ook scholingsprojecten voor (langdurig) werkzoekenden in samenwerking met
Arbeidsvoorziening. Binnen de additionele scholingsaanbod richt SVS zich op mensen die nog niet in
de schoonmaak- en glazenwassersbranche werkzaam zijn. Naast een oriëntatie op de
schoonmaakbranche en het aanleren van de werkmethode is er ook aandacht voor
sollicitatietraining, training sociale vaardigheden en reken- en taalvaardigheden die betrekking
hebben op het beroep schoonmaker/schoonmaakster. Door het behalen van een SVS-vakdiploma
wordt de vakbekwaamheid van de werkzoekende verhoogd en daarmee inpassing en handhaving in
het arbeidsproces bevorderd. Regelmatig krijgt SVS de vraag of ze een taalcursus willen organiseren
voor buitenlandse medewerkers die de taal niet (voldoende) beheersen. Bij veel bedrijven is er
behoefte aan het verbeteren van de communicatie, vooral voor het volgen van instructies op de
werkvloer, bedrijfsregels, CAO, loonstrookjes, ziekteverzuim enz.
NVZ/Nifim = de sectie binnen de Nederlandse Vereniging van Zeepfabrikanten NVZ, die zich
bezighoudt met de professionele schoonmaak.
Twee aandachtsgebieden → reinigingsmiddelen en reinigingsmachines. Ze houden zich bezig met
onderwerpen als milieu, techniek en veiligheid. In de sectie zijn fabrikanten en importeurs
verbonden. Deze leden werken voor afnemers, zoals scholen ziekenhuizen en overheid. NVZ/Nifim
werkt aan een verdere verbetering van institutionele en industriële reiniging.
Zij onderneemt onder andere de volgende activiteiten:
• Het ontwikkelen van het Standaard Informatie Systeem (SIS) voor reinigingsmiddelen en -
machines
• SIS-C = een serie gestandaardiseerde pictogrammen en etiketten die wordt gehanteerd op
verpakkingen en in productdocumentatie;
• SIS-T = het gebruik van een eenduidige terminologie;
• SIS-M = gestandaardiseerde machine-informatie;
• Het ontwikkelen van een veiligheidsinspectie voor schoonmaakmachines volgens NEN3140
Hoofdstuk 1 – schoonmaakdienstverlening in Nederland en Europa
1.2 De Nederlandse schoonmaakbranche in cijfers
Pareto heeft de Nederlandse schoonmaakbranche geanalyseerd. De branche bestaat uit een kleine
groep van landelijk opererende schoonmaakbedrijven met een omzet van meer dan 15 miljoen euro
die meer dan de helft van de totale brancheomzet voor hun rekening nemen. In Nederland wordt
ruim 70% van het schoonmaakonderhoud uitbesteed.
De tien grootste schoonmaakbedrijven:
1. ISS Cleaning Service 6. Helder Groep
2. Asito b.v. 7. Diedrie Schoonmaakgroep B.V.
3. Vebego Groep 8. Hectas
4. Facilicom 9. EW
5. CSU 10. Van Berkel Groep
1.3 De branche-infrastructuur
1.3.1 De brancheorganisaties
De belangrijkste belangenbehartiger van schoonmaakbedrijven = de brancheorganisatie OSB
(Ondernemersorganisatie voor Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten).
Voor de glazenwasserbedrijven = AWOG (Algemene Werkgevers Organisatie
Glazenwasserbedrijven).
AWOG → stelt zich ten doel door onderlinge samenwerking van de leden de economische en sociale
belangen van de gehele glazenwasserbranche te bevorderen.
OSB → houdt zich met een groot aantal zaken bezig op het gebied van arbeidsaangelegenheden en
branchebelangen. OSB sluit Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO) met vakbonden en deze zijn
algemeen verbindend.
Conform de Nederlandse wet zijn Cao’s algemeen verbindend. Ook schoonmaakbedrijven die geen
lid van OSB zijn dienen zich aan de CAO te houden.
OSB kent een groot aantal commissies, die zich met uiteenlopende onderwerpen bezighouden. De
organisatie onderhoudt onder meer contacten met vakverenigingen, RAS (Raad voor
Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche, SVS (Stichting Scholing en Vorming
Schoonmaakbedrijven en- diensten), de Verenig Schoonmaak Research (VSR) en nog andere
organisaties.
1.3.2 Overige organisaties op mesoniveau
De Vereniging Schoonmaak Research (VSR) = een onafhankelijke vereniging die gericht is op
professionalisering en objectivering van schoonmaakonderhoud en het schoonmaak vak.
Leden: schoonmaakbedrijven, opdrachtgevers, leveranciers van schoonmaakapparatuur en -
middelen, schoonmaakintermediairs, adviesbureaus, educatieve instellingen (onderwijsinstellingen)
en uitvoerders in eigen beheer.
In de beginjaren richtte de vereniging zich vooral op de ontwikkeling van kwaliteitmeetsystemen.
• Kwaliteit Meet Systeem (VSR-KMS): beoogt de technische kwaliteit van de dienstverlening op een
zo objectief mogelijke manier vast te stellen door steekproefsgewijze inspectie.
(oudste/bekendste)
• Dagelijks Kontrole Systeem (VSR-DKS): een procesbeheersinginstrument voor het
productietoezicht.
• Kwaliteit Beleving Systeem (VSR-KBS): meet de kwaliteitsbeleving van eindgebruikers.
, Daarnaast heeft de vereniging technisch onderzoek uitgevoerd of laten uitvoeren.
Een aantal onderwerpen:
• Robotisering in de schoonmaak;
• Schoonmaakonderhoud en stof;
• De effectiviteit van stofzuigen;
• Milieubewust schoonmaken;
• Microvezeldoekjes.
Sinds het midden van de jaren negentig heeft VSR ook de sociaal-maatschappelijke context van
schoonmaakdienstverlening in haar onderzoek betrokken.
De Stichting Scholing en Vorming Schoonmaakbedrijven en –diensten (SVS) = een
opleidingsinstituut dat is opgericht door vertegenwoordigers van werkgevers- en
werknemersorganisaties.
Doel SVS → het stimuleren, organiseren en uitvoeren van opleidingen voor werknemers in
ondernemingen die zich op professionele wijze bezighouden met schoonmaakonderhoud in de
meest ruime zin.
SVS voorziet in vakopleidingen, veiligheidsopleidingen, kaderopleidingen, hoger-kaderopleidingen,
managementopleiding en VSR-opleidingen. Daarnaast biedt SVS de mogelijkheid tot het uitvoeren
van maatwerkopleidingen. Alle opleidingen worden volgens open inschrijving ‘in company’
georganiseerd.
SVS organiseert ook scholingsprojecten voor (langdurig) werkzoekenden in samenwerking met
Arbeidsvoorziening. Binnen de additionele scholingsaanbod richt SVS zich op mensen die nog niet in
de schoonmaak- en glazenwassersbranche werkzaam zijn. Naast een oriëntatie op de
schoonmaakbranche en het aanleren van de werkmethode is er ook aandacht voor
sollicitatietraining, training sociale vaardigheden en reken- en taalvaardigheden die betrekking
hebben op het beroep schoonmaker/schoonmaakster. Door het behalen van een SVS-vakdiploma
wordt de vakbekwaamheid van de werkzoekende verhoogd en daarmee inpassing en handhaving in
het arbeidsproces bevorderd. Regelmatig krijgt SVS de vraag of ze een taalcursus willen organiseren
voor buitenlandse medewerkers die de taal niet (voldoende) beheersen. Bij veel bedrijven is er
behoefte aan het verbeteren van de communicatie, vooral voor het volgen van instructies op de
werkvloer, bedrijfsregels, CAO, loonstrookjes, ziekteverzuim enz.
NVZ/Nifim = de sectie binnen de Nederlandse Vereniging van Zeepfabrikanten NVZ, die zich
bezighoudt met de professionele schoonmaak.
Twee aandachtsgebieden → reinigingsmiddelen en reinigingsmachines. Ze houden zich bezig met
onderwerpen als milieu, techniek en veiligheid. In de sectie zijn fabrikanten en importeurs
verbonden. Deze leden werken voor afnemers, zoals scholen ziekenhuizen en overheid. NVZ/Nifim
werkt aan een verdere verbetering van institutionele en industriële reiniging.
Zij onderneemt onder andere de volgende activiteiten:
• Het ontwikkelen van het Standaard Informatie Systeem (SIS) voor reinigingsmiddelen en -
machines
• SIS-C = een serie gestandaardiseerde pictogrammen en etiketten die wordt gehanteerd op
verpakkingen en in productdocumentatie;
• SIS-T = het gebruik van een eenduidige terminologie;
• SIS-M = gestandaardiseerde machine-informatie;
• Het ontwikkelen van een veiligheidsinspectie voor schoonmaakmachines volgens NEN3140
