Industriele productie.
Oervormen: Het vormen met behulp van vloeibaar materiaal
Kenmerken gietproces: snelste weg van grondstof tot eindproduct, nabewerking
vaak niet nodig.
Gietlegeringen hebben een gietstructuur. Met afkoelprocessen kan de gewenste
eigenschap van het materiaal worden vastgelegd.
Verschil met kneedlegering is sterkte en taaiheid.
Gieten wordt vooral gebruikt wanneer andere vormtechnieken tekort schieten.
Gietvorm kan gemaakt zijn van hout, kunststof of metaal. Metaal slijt minder
maar is wel duurder.
Er zijn éénmalige en permanente vormen.
Gieten heeft een enorme vormvrijheid
Bij zandvormen: gietvorm gelijkmatig gevuld worden, vloeistof niet van grote
hoogte erin laten vallen.
Bij metallegering kan slink (volumevermindering optreden), optelossen door
stollingsproces te controleren (gerichte stolling).
Als de gietvorm volumeverandering ondergaat heet dat volume krimp. Er wordt
krimtoeslag aan de vorm gegeven.
Vormdeling is altijd zichtbaar op het werkstuk.
Voor holle ruimtes gebruikt men kernen en een vlakke plaat met een rond gat.
Inwendige kernen: voor kleine en minder ingewikkelde gietstukken.
Uitwendige kernen: voor grote en ingewikkelde gietstukken.
Voordelen uitwendige kern: afzonderlijke kerndelen makkelijk te maken, minder
kans op maatafwijking.
--------------------------------------------------------------------------
Zandgieten:
- eerste ontwikkeling schok-pers-wentel-vormmachine
- Tweede ontwikkeling vorm- en gietautomaten. Gietproces volledig
geautomatiseerd.
We hebben kastloze en met vormkast systemen.
Productie snelheid kastloos systeem hoger, omdat er geen vormkast wordt
aangevoerd.
- Laatste ontwikkeling: dichtheid van het zand door middel van perslucht te
beïnvloeden.
Dit wordt toegepast in het Seiatsu-proces.
Bij handvormen: Als vormmateriaal kleigebonden vormzand gebruikt (zand,
water en klei).
Kleigehalte bepaald de sterkte van de zandvorm en poreusheid
(door gassen).
Zand kan opnieuw gebruikt worden.
Ook kan gebonden vormzand gebruikt worden: watergalszand, furaanzand,
cementzand en CO2-zand
Gebruik cementzand: grootste sterkte. Het zand in de kernen moet aan hogere
eisen voldoen vanwege de druk op kern en het uitbreken van de kern na het
stollen.
, Schaalvormen: gebaseerd op polymerisatie van kunststof.
Om het model vormt zich een schaal van dit materiaal. Eenvoudig voor een
dunne wand te maken.
--------------------------------------------------------------------------
Verloren modelmethode: Erg nauwkeurig, maar wel kostbaar.
Verloren wasmodelproces: deze gietstukken kunnen erg nauwkeurig worden
gemaakt.
- Matrijs wordt in waspers voorzien van waslaag,
- Herhaaldelijk in ‘slurry’ gebracht, er ontstaat een laag om het model.
- Model uit schil verwijderen door was te verhitten.
Erg kostbaar en toegepast bij complexe gietstukken.
Verloren schuimmodel proces: Schuimlaag zal ontleden en oplossen in het zand.
--------------------------------------------------------------------------
Een permanente vorm kan bij elk gietproces weer worden gebruikt. De vorm
moet lossend zijn.
We onderscheiden drie soorten processen:
- Coquillegieten: Kleine en minder complexe werkstukken, vrij grote
nauwkeurigheid.
De coquille is opgebouwd uit metalen matrijsdelen, stevig op elkaar
geklemd.
Vorm wordt gevuld onder invloed van zwaartekracht.
Levensduur hangt af van de gebruikte gietlegering.
- Lage-drukgieten: glad gietstuk met een goede oppervlaktekwaliteit.
Vorm gevuld door geringe overdruk
Resultaat een glad gietstuk met een goede oppervlaktekwaliteit.
- Spuitgieten: zeer nauwkeurig, vormen en machines moeten aan hoge eisen
voldoen.
Veel toegepast bij produceren van kunststof.
Gietstuk door pennen uit de matrijs gestoten. De versteviging daar heet:
uitwerp-ogen.
Matrijs gevuld door vloeistof er onder druk in te spuiten
- Koudportaalmethode: benodigde hoeveelheid vloeistof in
injectiekanaal
- Warmportaalmethode: injectiekamer het hele proces
ondergedompeld in de vloeistof.
--------------------------------------------------------------------------
Wentelgieten: hol product zonder gebruik van kern.
Centrifugaalgieten en rotatiegieten: gietprocessen van middelpuntvliegende
kracht.
Regels gietwerk:
- materiaalopeenhoping voorkomen.
- gieterij steeds maar weer proberen tot men tevreden is
- ervaring belangrijk
- voorkomen dat er krimpspanning kunnen optreden. (verschil afkoelsnelheid
verschillende plaatsen).
Oervormen: Het vormen met behulp van vloeibaar materiaal
Kenmerken gietproces: snelste weg van grondstof tot eindproduct, nabewerking
vaak niet nodig.
Gietlegeringen hebben een gietstructuur. Met afkoelprocessen kan de gewenste
eigenschap van het materiaal worden vastgelegd.
Verschil met kneedlegering is sterkte en taaiheid.
Gieten wordt vooral gebruikt wanneer andere vormtechnieken tekort schieten.
Gietvorm kan gemaakt zijn van hout, kunststof of metaal. Metaal slijt minder
maar is wel duurder.
Er zijn éénmalige en permanente vormen.
Gieten heeft een enorme vormvrijheid
Bij zandvormen: gietvorm gelijkmatig gevuld worden, vloeistof niet van grote
hoogte erin laten vallen.
Bij metallegering kan slink (volumevermindering optreden), optelossen door
stollingsproces te controleren (gerichte stolling).
Als de gietvorm volumeverandering ondergaat heet dat volume krimp. Er wordt
krimtoeslag aan de vorm gegeven.
Vormdeling is altijd zichtbaar op het werkstuk.
Voor holle ruimtes gebruikt men kernen en een vlakke plaat met een rond gat.
Inwendige kernen: voor kleine en minder ingewikkelde gietstukken.
Uitwendige kernen: voor grote en ingewikkelde gietstukken.
Voordelen uitwendige kern: afzonderlijke kerndelen makkelijk te maken, minder
kans op maatafwijking.
--------------------------------------------------------------------------
Zandgieten:
- eerste ontwikkeling schok-pers-wentel-vormmachine
- Tweede ontwikkeling vorm- en gietautomaten. Gietproces volledig
geautomatiseerd.
We hebben kastloze en met vormkast systemen.
Productie snelheid kastloos systeem hoger, omdat er geen vormkast wordt
aangevoerd.
- Laatste ontwikkeling: dichtheid van het zand door middel van perslucht te
beïnvloeden.
Dit wordt toegepast in het Seiatsu-proces.
Bij handvormen: Als vormmateriaal kleigebonden vormzand gebruikt (zand,
water en klei).
Kleigehalte bepaald de sterkte van de zandvorm en poreusheid
(door gassen).
Zand kan opnieuw gebruikt worden.
Ook kan gebonden vormzand gebruikt worden: watergalszand, furaanzand,
cementzand en CO2-zand
Gebruik cementzand: grootste sterkte. Het zand in de kernen moet aan hogere
eisen voldoen vanwege de druk op kern en het uitbreken van de kern na het
stollen.
, Schaalvormen: gebaseerd op polymerisatie van kunststof.
Om het model vormt zich een schaal van dit materiaal. Eenvoudig voor een
dunne wand te maken.
--------------------------------------------------------------------------
Verloren modelmethode: Erg nauwkeurig, maar wel kostbaar.
Verloren wasmodelproces: deze gietstukken kunnen erg nauwkeurig worden
gemaakt.
- Matrijs wordt in waspers voorzien van waslaag,
- Herhaaldelijk in ‘slurry’ gebracht, er ontstaat een laag om het model.
- Model uit schil verwijderen door was te verhitten.
Erg kostbaar en toegepast bij complexe gietstukken.
Verloren schuimmodel proces: Schuimlaag zal ontleden en oplossen in het zand.
--------------------------------------------------------------------------
Een permanente vorm kan bij elk gietproces weer worden gebruikt. De vorm
moet lossend zijn.
We onderscheiden drie soorten processen:
- Coquillegieten: Kleine en minder complexe werkstukken, vrij grote
nauwkeurigheid.
De coquille is opgebouwd uit metalen matrijsdelen, stevig op elkaar
geklemd.
Vorm wordt gevuld onder invloed van zwaartekracht.
Levensduur hangt af van de gebruikte gietlegering.
- Lage-drukgieten: glad gietstuk met een goede oppervlaktekwaliteit.
Vorm gevuld door geringe overdruk
Resultaat een glad gietstuk met een goede oppervlaktekwaliteit.
- Spuitgieten: zeer nauwkeurig, vormen en machines moeten aan hoge eisen
voldoen.
Veel toegepast bij produceren van kunststof.
Gietstuk door pennen uit de matrijs gestoten. De versteviging daar heet:
uitwerp-ogen.
Matrijs gevuld door vloeistof er onder druk in te spuiten
- Koudportaalmethode: benodigde hoeveelheid vloeistof in
injectiekanaal
- Warmportaalmethode: injectiekamer het hele proces
ondergedompeld in de vloeistof.
--------------------------------------------------------------------------
Wentelgieten: hol product zonder gebruik van kern.
Centrifugaalgieten en rotatiegieten: gietprocessen van middelpuntvliegende
kracht.
Regels gietwerk:
- materiaalopeenhoping voorkomen.
- gieterij steeds maar weer proberen tot men tevreden is
- ervaring belangrijk
- voorkomen dat er krimpspanning kunnen optreden. (verschil afkoelsnelheid
verschillende plaatsen).
