Inhoudsopgave
Week 1 ............................................................................................................................................................. 4
De student kan de verschillen in motieven tussen mensen toelichten. ............................................................ 4
Motivatie door interne krachten ......................................................................................................................... 4
Motivatie door situatie........................................................................................................................................ 5
Vroom .................................................................................................................................................................. 5
De student kan de onderdelen van het ASE-model toelichten. (herhaling) ...................................................... 6
De student kan de verschillende elementen van arbeidssatisfactie toelichten. ................................................ 6
Billijkheid ............................................................................................................................................................. 6
Student kan verschillende onderdelen uit het selectieproces van nieuwe werknemers toelichten. ................. 7
Student kan de verschillende onderdelen van inpassen van nieuwe werknemers in organisaties toelichten. .. 7
De student kan de verschillende motivatiemodellen toelichten. ...................................................................... 7
Week 2 ............................................................................................................................................................. 8
De student kan toelichten welke ingrepen bij kunnen dragen aan de verbetering van de samenwerking. ....... 8
De student kan uitleggen wat procesverliezen in uitvoerende groepen zijn. .................................................... 9
Coördinatieproblemen ........................................................................................................................................ 9
Motivatieproblemen............................................................................................................................................ 9
Lageprestatienormen .......................................................................................................................................... 9
De student kan toelichten welke criteria er zijn voor doelmatig overleggen. ................................................... 9
Procesverliezen door ongelijke inbreng en invloed ............................................................................................. 9
Procesverliezen door zelfcensuur ...................................................................................................................... 10
Procesverliezen door slechte structurering ....................................................................................................... 10
Procesverliezen door conflicten ......................................................................................................................... 10
Overleg in virtuele groepen ............................................................................................................................... 11
De student kan toelichten op welke wijze overleg kan worden gestructureerd. ............................................ 11
Brainstormen ..................................................................................................................................................... 11
Delphi-techniek ................................................................................................................................................. 11
Structureren van overleg ................................................................................................................................... 11
Leidinggeven ..................................................................................................................................................... 11
De student kan het communicatieproces toelichten. ..................................................................................... 12
De student kan verschillende communicatieniveaus toelichten. .................................................................... 12
Week 3 ........................................................................................................................................................... 13
,De student kan de verschillende machtsbronnen toe lichten. ........................................................................ 13
Persoonsgebonden machtsmiddelen ................................................................................................................ 13
Positie gebonden machtsmiddelen ................................................................................................................... 13
De student kan de vormen van machtsmisbruik toelichten ............................................................................ 14
De student kan de verschillende modellen over leiderschapsstijlen toelichten. ............................................. 14
Stogdill, 1974..................................................................................................................................................... 14
Tannenbaum en Schmidt, 1973 ......................................................................................................................... 14
Het contingentiemodel van Fiedler ................................................................................................................... 15
Hersey en Blanchard.......................................................................................................................................... 15
De student kent voorwaarden voor uitdagende doelen volgens Locke en Latham. ........................................ 16
De student kan de methode van ‘management by objectives’ toelichten. ..................................................... 16
Week 4 ........................................................................................................................................................... 17
De student is in staat om uit te leggen hoe het werk in organisaties wordt gestructureerd. .......................... 17
De student is in staat om verschillende organisatievormen te onderscheiden. .............................................. 18
De student kan de verschillen tussen de organische en mechanische structuur van een organisatie toelichten.
....................................................................................................................................................................... 18
De student kan de verschillende configuraties van Mintzberg toelichten ....................................................... 19
Week 5 ........................................................................................................................................................... 20
De student kan verschillende typologieën voor organisatieculturen toelichten. ............................................ 20
Harrison en Handy ............................................................................................................................................. 20
Deal en Kennedy ................................................................................................................................................ 20
Kets de Vries en Miller ....................................................................................................................................... 21
De student kan het ui-model van Sanders en Neuijen toelichten. .................................................................. 21
De student kan benoemen welke rol selectie en socialisatie spelen bij het overdragen van een
organisatiecultuur. ......................................................................................................................................... 22
De student kan de culturele dimensie volgens Hofstede toelichten ............................................................... 22
Week 6 ........................................................................................................................................................... 23
De student kan benoemen wat oorzaken zijn van veranderingen bij organisaties. ........................................ 23
Externe invloeden .............................................................................................................................................. 23
Interne invloeden .............................................................................................................................................. 23
Beschikbaarheid alternatieven .......................................................................................................................... 23
De student kan de fasen van een geplande organisatieverandering toelichten. ............................................. 23
De student kan de belemmeringen in het veranderproces benoemen. .......................................................... 24
,De student kan de verschillen tussen de ontwikkel- en de ontwerpbenadering benoemen. .......................... 24
Ontwerpbenadering .......................................................................................................................................... 24
Ontwikkelbenadering ........................................................................................................................................ 24
, Week 1
De student kan de verschillen in motieven tussen mensen toelichten.
Motivatie door interne krachten
Freud, de grondlegger van de psychoanalyse, noemt die interne krachten driften. Deze
driften zijn aangeboren, hebben een lichamelijke oorsprong. Zij zijn de drijfveren voor
het handelen. Moderne psychologen hebben de gewoonte om intern krachten behoeften
te noemen. Er zijn verschillende theorieën over behoeften. Zie hieronder de piramide van
Maslow.
De theorie van Maslow bestaat uit twee uitgangspunten ten grondslag.
1. Deprivatie van behoeften leidt tot activatie. Wanneer er sprake is van een tekort
(deprivatie), een onbevredigende behoefte, zal de mens in beweging komen
(activatie). De kracht van de activatie zal afhankelijk zijn van de mate van
deprivatie.
2. Behoeften zijn hiërarchisch geordend. Maslow is van mening dat e een vaste
ordening is van behoeften. Mensen komen dus pas toe aan bijvoorbeeld de
erkenningsbehoefte als de onderliggende behoefte bevredigd zijn.
De eerste vier zijn deficiëntie behoeften, dat houdt dat mensen gemotiveerd worden
zodra deze behoefte niet is voldaan. De zelfrealisatie heeft dat echter niet.
Volgens van Alderfer zijn er drie soorten behoeften. Hij heeft die beschreven in zijn
ERG-theorie. Deze behoeften zijn:
1. Existentiële behoeften. Dit is de behoefte aan materiële zekerheid. De behoeften
aan goede werkomstandigheden en een vast salaris vallen hier ook onder. De
existentiële behoeften zijn vergelijkbaar met Maslow fysiologische- en
veiligheidsbehoeften.
2. Relationele behoeften. Dit is de behoefte aan goede relaties met andere mensen,
en aan liefde en vriendschap. Mensen willen graag ergens bij horen en streven
naar waardering, erkenning en status. Deze zijn te vergelijken met Maslows
sociale behoeften en erkenningsbehoeften.
3. Groeibehoeften. Dit is de behoefte aan persoonlijke groei, aan mogelijkheden om
zichzelf te ontplooien. De groeibehoeften vallen grotendeels onder de
zelfactualiseringsbehoefte van Maslow. De behoefte van zelfrespect wordt door
Alderfer wel bij de groeibehoeften gerekend. Bij Maslow hoort deze behoefte bij
de erkenningsbehoeften.
Week 1 ............................................................................................................................................................. 4
De student kan de verschillen in motieven tussen mensen toelichten. ............................................................ 4
Motivatie door interne krachten ......................................................................................................................... 4
Motivatie door situatie........................................................................................................................................ 5
Vroom .................................................................................................................................................................. 5
De student kan de onderdelen van het ASE-model toelichten. (herhaling) ...................................................... 6
De student kan de verschillende elementen van arbeidssatisfactie toelichten. ................................................ 6
Billijkheid ............................................................................................................................................................. 6
Student kan verschillende onderdelen uit het selectieproces van nieuwe werknemers toelichten. ................. 7
Student kan de verschillende onderdelen van inpassen van nieuwe werknemers in organisaties toelichten. .. 7
De student kan de verschillende motivatiemodellen toelichten. ...................................................................... 7
Week 2 ............................................................................................................................................................. 8
De student kan toelichten welke ingrepen bij kunnen dragen aan de verbetering van de samenwerking. ....... 8
De student kan uitleggen wat procesverliezen in uitvoerende groepen zijn. .................................................... 9
Coördinatieproblemen ........................................................................................................................................ 9
Motivatieproblemen............................................................................................................................................ 9
Lageprestatienormen .......................................................................................................................................... 9
De student kan toelichten welke criteria er zijn voor doelmatig overleggen. ................................................... 9
Procesverliezen door ongelijke inbreng en invloed ............................................................................................. 9
Procesverliezen door zelfcensuur ...................................................................................................................... 10
Procesverliezen door slechte structurering ....................................................................................................... 10
Procesverliezen door conflicten ......................................................................................................................... 10
Overleg in virtuele groepen ............................................................................................................................... 11
De student kan toelichten op welke wijze overleg kan worden gestructureerd. ............................................ 11
Brainstormen ..................................................................................................................................................... 11
Delphi-techniek ................................................................................................................................................. 11
Structureren van overleg ................................................................................................................................... 11
Leidinggeven ..................................................................................................................................................... 11
De student kan het communicatieproces toelichten. ..................................................................................... 12
De student kan verschillende communicatieniveaus toelichten. .................................................................... 12
Week 3 ........................................................................................................................................................... 13
,De student kan de verschillende machtsbronnen toe lichten. ........................................................................ 13
Persoonsgebonden machtsmiddelen ................................................................................................................ 13
Positie gebonden machtsmiddelen ................................................................................................................... 13
De student kan de vormen van machtsmisbruik toelichten ............................................................................ 14
De student kan de verschillende modellen over leiderschapsstijlen toelichten. ............................................. 14
Stogdill, 1974..................................................................................................................................................... 14
Tannenbaum en Schmidt, 1973 ......................................................................................................................... 14
Het contingentiemodel van Fiedler ................................................................................................................... 15
Hersey en Blanchard.......................................................................................................................................... 15
De student kent voorwaarden voor uitdagende doelen volgens Locke en Latham. ........................................ 16
De student kan de methode van ‘management by objectives’ toelichten. ..................................................... 16
Week 4 ........................................................................................................................................................... 17
De student is in staat om uit te leggen hoe het werk in organisaties wordt gestructureerd. .......................... 17
De student is in staat om verschillende organisatievormen te onderscheiden. .............................................. 18
De student kan de verschillen tussen de organische en mechanische structuur van een organisatie toelichten.
....................................................................................................................................................................... 18
De student kan de verschillende configuraties van Mintzberg toelichten ....................................................... 19
Week 5 ........................................................................................................................................................... 20
De student kan verschillende typologieën voor organisatieculturen toelichten. ............................................ 20
Harrison en Handy ............................................................................................................................................. 20
Deal en Kennedy ................................................................................................................................................ 20
Kets de Vries en Miller ....................................................................................................................................... 21
De student kan het ui-model van Sanders en Neuijen toelichten. .................................................................. 21
De student kan benoemen welke rol selectie en socialisatie spelen bij het overdragen van een
organisatiecultuur. ......................................................................................................................................... 22
De student kan de culturele dimensie volgens Hofstede toelichten ............................................................... 22
Week 6 ........................................................................................................................................................... 23
De student kan benoemen wat oorzaken zijn van veranderingen bij organisaties. ........................................ 23
Externe invloeden .............................................................................................................................................. 23
Interne invloeden .............................................................................................................................................. 23
Beschikbaarheid alternatieven .......................................................................................................................... 23
De student kan de fasen van een geplande organisatieverandering toelichten. ............................................. 23
De student kan de belemmeringen in het veranderproces benoemen. .......................................................... 24
,De student kan de verschillen tussen de ontwikkel- en de ontwerpbenadering benoemen. .......................... 24
Ontwerpbenadering .......................................................................................................................................... 24
Ontwikkelbenadering ........................................................................................................................................ 24
, Week 1
De student kan de verschillen in motieven tussen mensen toelichten.
Motivatie door interne krachten
Freud, de grondlegger van de psychoanalyse, noemt die interne krachten driften. Deze
driften zijn aangeboren, hebben een lichamelijke oorsprong. Zij zijn de drijfveren voor
het handelen. Moderne psychologen hebben de gewoonte om intern krachten behoeften
te noemen. Er zijn verschillende theorieën over behoeften. Zie hieronder de piramide van
Maslow.
De theorie van Maslow bestaat uit twee uitgangspunten ten grondslag.
1. Deprivatie van behoeften leidt tot activatie. Wanneer er sprake is van een tekort
(deprivatie), een onbevredigende behoefte, zal de mens in beweging komen
(activatie). De kracht van de activatie zal afhankelijk zijn van de mate van
deprivatie.
2. Behoeften zijn hiërarchisch geordend. Maslow is van mening dat e een vaste
ordening is van behoeften. Mensen komen dus pas toe aan bijvoorbeeld de
erkenningsbehoefte als de onderliggende behoefte bevredigd zijn.
De eerste vier zijn deficiëntie behoeften, dat houdt dat mensen gemotiveerd worden
zodra deze behoefte niet is voldaan. De zelfrealisatie heeft dat echter niet.
Volgens van Alderfer zijn er drie soorten behoeften. Hij heeft die beschreven in zijn
ERG-theorie. Deze behoeften zijn:
1. Existentiële behoeften. Dit is de behoefte aan materiële zekerheid. De behoeften
aan goede werkomstandigheden en een vast salaris vallen hier ook onder. De
existentiële behoeften zijn vergelijkbaar met Maslow fysiologische- en
veiligheidsbehoeften.
2. Relationele behoeften. Dit is de behoefte aan goede relaties met andere mensen,
en aan liefde en vriendschap. Mensen willen graag ergens bij horen en streven
naar waardering, erkenning en status. Deze zijn te vergelijken met Maslows
sociale behoeften en erkenningsbehoeften.
3. Groeibehoeften. Dit is de behoefte aan persoonlijke groei, aan mogelijkheden om
zichzelf te ontplooien. De groeibehoeften vallen grotendeels onder de
zelfactualiseringsbehoefte van Maslow. De behoefte van zelfrespect wordt door
Alderfer wel bij de groeibehoeften gerekend. Bij Maslow hoort deze behoefte bij
de erkenningsbehoeften.
