TLP 4 – Urologie – Sita Rempt
Inhoudsopgave
4.8 Anatomie
4.9 Ziekteleer
4.10 Heelkunde
4.11 OZT
,TLP 4 – Urologie – Sita Rempt
4.8 Anatomie - Urologie
Nieren
- Ligging:
o Tussen de 12de thoracale wervel en de 3de
lende wervel
o De linker nier ligt hoger dan de
rechternier vanwege locatie lever
o Retroperitoneaal verpakt in eigen fascie
(fascie van Gerotha)
- Algemeen:
o Bevat 1 miljoen nefronen (nier eenheden)
o Hoe ouder je wordt hoe meer nefronen en functieverlies
o Enorme reservecapaciteit compensatie
o Indien > 2/3 disfunctie dan verschijnselen van nierinsufficentie
- Functie:
o Urinevorming:
Afvalstoffen verwijderen
Overtollig water lozen
o Hemostase:
Osmotische waarde
Bloeddrukregulatie
Correctie van de zuurgraad
Activering vitamine D
o Bloedaanmaak:
Vorming/productie erytropoëtine
- Embryologie:
o Nieren laag in lichaam ontwikkeld en stijgen op langs de aorta
- Afwijkingen:
o Bekkennier: 1 kant niet gestegen en in bekken blijven hangen
o Hoefijzernier: onderpolen van beide nieren raken met elkaar
vergroeit, a. Mesenterica inferior verhindert de mediale groei en
zorgt voor een hoefijzer vorm.
- Glomerulusfiltraat:
o Totale bloeddoorstroming ongeveer 1800 liter per 24 uur en 180
liter voorurine
o 99% filtraat volume wordt gereabsorbeerd
Actieve natrium-terugresorptie
Terugresorptie van elektrolyten/glucose/aminozuren
o Terugresorptie en excretie hormonaal gestuurd
Aldosteron (uitbijnierschors, regelt Na+ en K+ uitscheiding, stimuleert
terugresorptie van Na, bevordert kalium uitscheiding)
ADH (water doorlaatbaarheid van verzamelbuizen, bijv veel
transpiratie dan ADH-stijgingen meer geconcentreerd eurine)
,TLP 4 – Urologie – Sita Rempt
- Onderdelen
o Capsula renalis: kapsel om de nier heen
o Papilla renalis: infiltratie urine
o Ureter: glad spierweefsel wat peristaltische beweging kan maken
o Perirenaal vet: steunvet wat de nier op zijn plek houdt binnen de fascie van
Gerotha
o Fascie van Gerotha: peri-renaal kapsel, een gespleten fascia transversalis
o Pyelum: afvoer van urine, bovenste verwijde deel van de ureter. Vertakt in 5
nierkelkjes.
o Calices major: 5 nierkelkjes die zich vertakken in calices minor
o Calices minor/Calyx: 15-20 kleinste nierkelkjes
o Niermerg: sluit aan op de calices minor
Functie concentratie van urine
o Nierschors: om het merg heen
Functie: urineproductie en bepaling van de samenstelling van urine
- - Daling bloedvolume
o Lage druk in vas afferens zorgt voor stimulatie van renine productie
o Dit levert productie van angiotensine 2
o Hierdoor stijgt de aldosteronconcentratie in het bloed en vind er
retentie/terugresortptie van water en zout plaats
o Dit levert een hogere bloeddruk
o Er vindt vasoconstrictie plaats wat ook een hogere bloeddruk levert
- Erytropoëtine
o Minder 02 gehalte in bloed
Productie van hormoon erytropoëtine in de nieren
Dit stimuleert de productie van erytrocyten in rode beenmerg
, TLP 4 – Urologie – Sita Rempt
Ureter
- Circulair en longitudinaal glad spierweefsel wat voor peristaltiek kan zorgen.
Verloop ureteren
- De urine loopt vanaf de calyx minor naar de clalyx major en komt vervolgens in de
papilla renalis (het gehele pelvis).
- Uit nierbekken ontspringen in de nierhilus de ureteren/ureter
- Op de grens buik-bekken-regio kruizen ze ventraal de a./v. iliaca communis direct
onder het peritoneum (vernauwing 2)
- Ze volgens het sacrum naar de bekkenbodem en gaan langs het rectum naar ventraal
- Bereiken de blaas aan de caudale zijde
- Man: ureter gaat over iliacale vaten heen, in de fascie van het bekken en passeert de
ductus deferens voordat de ureter de blaas in gaat.
o Excavatio rectovesicalis: ruimte tussen de rectum en de blaas
- Vrouw: ureter in lig. Latum en passeert de cervix op 2cm na, hij loopt vervolgens
onder de a. uterina langs naar de blaas toe.
o Excavatio uterovesicalis: ruimte tussen de baarmoeder en blaas in
o Excavatio rectouterina: ruimte tussen rectum en uterus in
Vernauwingen ureter
- Overgang pyelum naar ureter
- Kruising ureter met de A. Iliaca communis/externa (60 graden hoek)
- Inmonding ureter in de blaas
Inhoudsopgave
4.8 Anatomie
4.9 Ziekteleer
4.10 Heelkunde
4.11 OZT
,TLP 4 – Urologie – Sita Rempt
4.8 Anatomie - Urologie
Nieren
- Ligging:
o Tussen de 12de thoracale wervel en de 3de
lende wervel
o De linker nier ligt hoger dan de
rechternier vanwege locatie lever
o Retroperitoneaal verpakt in eigen fascie
(fascie van Gerotha)
- Algemeen:
o Bevat 1 miljoen nefronen (nier eenheden)
o Hoe ouder je wordt hoe meer nefronen en functieverlies
o Enorme reservecapaciteit compensatie
o Indien > 2/3 disfunctie dan verschijnselen van nierinsufficentie
- Functie:
o Urinevorming:
Afvalstoffen verwijderen
Overtollig water lozen
o Hemostase:
Osmotische waarde
Bloeddrukregulatie
Correctie van de zuurgraad
Activering vitamine D
o Bloedaanmaak:
Vorming/productie erytropoëtine
- Embryologie:
o Nieren laag in lichaam ontwikkeld en stijgen op langs de aorta
- Afwijkingen:
o Bekkennier: 1 kant niet gestegen en in bekken blijven hangen
o Hoefijzernier: onderpolen van beide nieren raken met elkaar
vergroeit, a. Mesenterica inferior verhindert de mediale groei en
zorgt voor een hoefijzer vorm.
- Glomerulusfiltraat:
o Totale bloeddoorstroming ongeveer 1800 liter per 24 uur en 180
liter voorurine
o 99% filtraat volume wordt gereabsorbeerd
Actieve natrium-terugresorptie
Terugresorptie van elektrolyten/glucose/aminozuren
o Terugresorptie en excretie hormonaal gestuurd
Aldosteron (uitbijnierschors, regelt Na+ en K+ uitscheiding, stimuleert
terugresorptie van Na, bevordert kalium uitscheiding)
ADH (water doorlaatbaarheid van verzamelbuizen, bijv veel
transpiratie dan ADH-stijgingen meer geconcentreerd eurine)
,TLP 4 – Urologie – Sita Rempt
- Onderdelen
o Capsula renalis: kapsel om de nier heen
o Papilla renalis: infiltratie urine
o Ureter: glad spierweefsel wat peristaltische beweging kan maken
o Perirenaal vet: steunvet wat de nier op zijn plek houdt binnen de fascie van
Gerotha
o Fascie van Gerotha: peri-renaal kapsel, een gespleten fascia transversalis
o Pyelum: afvoer van urine, bovenste verwijde deel van de ureter. Vertakt in 5
nierkelkjes.
o Calices major: 5 nierkelkjes die zich vertakken in calices minor
o Calices minor/Calyx: 15-20 kleinste nierkelkjes
o Niermerg: sluit aan op de calices minor
Functie concentratie van urine
o Nierschors: om het merg heen
Functie: urineproductie en bepaling van de samenstelling van urine
- - Daling bloedvolume
o Lage druk in vas afferens zorgt voor stimulatie van renine productie
o Dit levert productie van angiotensine 2
o Hierdoor stijgt de aldosteronconcentratie in het bloed en vind er
retentie/terugresortptie van water en zout plaats
o Dit levert een hogere bloeddruk
o Er vindt vasoconstrictie plaats wat ook een hogere bloeddruk levert
- Erytropoëtine
o Minder 02 gehalte in bloed
Productie van hormoon erytropoëtine in de nieren
Dit stimuleert de productie van erytrocyten in rode beenmerg
, TLP 4 – Urologie – Sita Rempt
Ureter
- Circulair en longitudinaal glad spierweefsel wat voor peristaltiek kan zorgen.
Verloop ureteren
- De urine loopt vanaf de calyx minor naar de clalyx major en komt vervolgens in de
papilla renalis (het gehele pelvis).
- Uit nierbekken ontspringen in de nierhilus de ureteren/ureter
- Op de grens buik-bekken-regio kruizen ze ventraal de a./v. iliaca communis direct
onder het peritoneum (vernauwing 2)
- Ze volgens het sacrum naar de bekkenbodem en gaan langs het rectum naar ventraal
- Bereiken de blaas aan de caudale zijde
- Man: ureter gaat over iliacale vaten heen, in de fascie van het bekken en passeert de
ductus deferens voordat de ureter de blaas in gaat.
o Excavatio rectovesicalis: ruimte tussen de rectum en de blaas
- Vrouw: ureter in lig. Latum en passeert de cervix op 2cm na, hij loopt vervolgens
onder de a. uterina langs naar de blaas toe.
o Excavatio uterovesicalis: ruimte tussen de baarmoeder en blaas in
o Excavatio rectouterina: ruimte tussen rectum en uterus in
Vernauwingen ureter
- Overgang pyelum naar ureter
- Kruising ureter met de A. Iliaca communis/externa (60 graden hoek)
- Inmonding ureter in de blaas
