Casus 7: De pasgeborene
1. Hoe werkt de embryonale ontwikkeling van het hart?
Het hart is het eerste functionerende orgaan in mensen. Het begint ritmisch te slaan rond de 22e dag
en pompt bloed vanaf de 24e/25e. De ontwikkeling van het embryonale hart begint in week drie en
duurt zeven weken. In deze weken ontwikkelt zich de hartbuis, vindt er ‘looping’ plaats, vormen er
zich compartimenten, septa en kleppen.
, Blok 1.2: Circulatie en Ademhaling
Vorming van de hartbuis:
Tijdens de derde week van de embryonale ontwikkeling vormt zich het cardiogene mesoderm, wat in
hoefijzervorm rondom de craniale plaat ligt. De weefsel bestaat uit verdikt mesenchymweefsel, en
wordt de cardiogene zone genoemd. Wanneer het embryo zich craniocaudaal los begint te maken,
verplaatst de cardiogene zone zich tot onder de voordarm (uiteindelijk oesophagus). Dit zorgt er ook
voor dat de pericardholte ventraal van het hart komt te liggen en dat het septum transversum
(uiteindelijk centrum tendineum) caudaal van het hart komt te liggen.
Het hart wordt gevormd uit de mesoderm laag van de trilaminaire kiemschrijf, welke is
gedifferentieerd in het somatopleura (ectodermzijde) en splanchnopleura (endodermzijde). Tussen
de splanchnopleura (omringt pericardholte) en de endoderm vormt zich het cardiogene mesoderm.
Hieruit ontstaan de twéé endocardiale buizen, welke voornamelijk bestaan uit endotheel. Uit het
splanchnopleura vormt zich het myocard, wat de uiteindelijke spierwand van het hart zal vormen.
Tussen het endocard en myocard zit een geleiachtige extracellulaire matrix, welke de cardiale gelei
of cardioglia wordt genoemd. De functie van deze gelei is een tijdelijke opvulling, zodat het hart de
ruimte heeft om te groeien.
In de beginfase van de ontwikkeling van het hart heeft het embryo twéé endocardiale buizen, welke
op de 21e dag fuseren tot één tubulaire hartbuis. Deze buis ontvangt bloed vanuit de sinus venosus,
vanuit waar het door het primitieve atrium, primitieve ventrikel, bulbus cordis en truncus
arteriosus stroomt. Via de truncus arteriosus komt het bloed uiteindelijk in beide dorsale aorta
terecht.