Voorblad
Dit formulier moet samen met de opdracht worden ingeleverd. Met dit ingevulde formulier heeft de
docent alle informatie die nodig is om de opdracht te beoordelen en de beoordeling te verwerken.
Zonder deze gegevens kan de docent de opdracht niet beoordelen.
Dit formulier is een toevoeging aan de opdracht maar telt niet mee als pagina in de opdracht.
Studentnummer:
Naam:
Naam opleiding: HBO Bachelor Voeding en Diëtiek
Opleidingscode: 9266
Modulenummer: 6676
Modulenaam: Integrale beroepsopdracht
Versie (indien meerdere versies aanwezig): 2
Herkansing?: Ja
In de opdracht is de juiste bronvermelding* toegepast: Ja
In de opdracht zijn de verslag technieken toegepast: Ja
* Voor juridische modules is dit de Leidraad voor Juridische Auteurs. Voor niet-juridische
modules zijn dit de APA-richtlijnen.
Houd rekening met de knock-out criteria! Je paper dient aan de onderstaande punten te voldoen. Is dit
niet het geval, dan wordt je paper niet beoordeeld.
✔ Het voorblad is professioneel opgemaakt (zie instructie verslag technieken NTI) en aanwezig;
✔ De bronvermelding is zowel in de tekst als in de aparte literatuurlijst opgenomen volgens de juiste
bronvermelding;
✔ Het verslag heeft een juiste paginanummering;
✔ Het verslag voldoet aan de vereisten m.b.t. het aantal pagina’s (in de opdracht wordt dit exact
benoemd) en is in lettertype Times New Roman 12 met regelafstand 1,5 opgemaakt;
✔ Let op: voor de volgende opleidingen geldt een afwijkende opmaak. Je maakt hier gebruik van
lettertype Arial 10/11 met regelafstand 1;
- Bachelor Journalistiek
- Bachelor SPD Bedrijfsadministratie
- Bachelor Business Administration
- Bachelor Logistics Management
- Bachelor Commerciële Economie
- Bachelor Communicatie
- Bachelor Business IT & Management
De instructie in de opdracht is leidend. Wanneer deze instructie afwijkt van de algemene instructie
(verslagtechnieken en juiste bronvermelding), dan is dit leidend voor de te schrijven opdracht. Je vindt de
regels rondom APA, de Leidraad voor juridische auteurs en de verslagtechnieken in de tegel Algemene
informatie.
,Inhoudsopgave
1. Resultaten literatuuronderzoek 2
2. Anatomische, fysiologische en metabole veranderingen bij het ouder worden 3-4
3. Onderzoeksverantwoording 5
4. Resultaten onderzoek 6-7
5. Conclusie 7-8
Voorbeelddagmenu vrouw, man met 5 uitvoeringstips 9-10
Literatuurlijst 11-12
Bijlage 1: Vragenlijst onderzoek 13-14
1
, 1. Resultaten literatuuronderzoek
De vergrijzing in Nederland neemt sterk toe. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek
(CBS, 2025) telt Nederland op 1 januari 2025 3.755.679 inwoners van 65 jaar en ouder, wat
neerkomt op circa 20% van de totale bevolking. Door deze demografische ontwikkeling groeit
het belang van een passend voedingsbeleid voor ouderen. Voeding speelt een cruciale rol in
het behoud van gezondheid en kwaliteit van leven. Uit de Voedselconsumptiepeiling (VCP)
2019-2021 blijkt dat het voedingspatroon van Nederlanders, waaronder ouderen, de afgelopen
jaren is verbeterd. Er is een verschuiving zichtbaar naar een meer plantaardig
voedingspatroon, met een hogere inname van producten zoals groente, fruit en ongezouten
noten (RIVM, 2025).
Bovendien beïnvloeden psychosociale factoren de voedselinname aanzienlijk. Eenzaamheid
en sociaal isolement leiden bij alleenwonende ouderen vaak tot bereidingsmoeheid, waardoor
zij vaker maaltijden overslaan of terugvallen op een eenzijdig dieet (Tani et al., 2025).
Ondervoeding is een aanzienlijk probleem onder de ouder wordende populatie. Ondervoeding
ontstaat door een tekort aan energie of specifieke nutriënten (Kenniscentrum Ondervoeding,
2022), wat leidt tot een verminderde vet- en spiermassa en een verslechtering van de fysieke
en mentale functies. De prevalentie bij zelfstandig wonende 65-plussers wordt geschat op
circa 8% en bij 85-plussers tot bijna 20% (Zügül et al., 2023). Het tijdig herkennen van
symptomen, zoals onbedoeld gewichtsverlies en een verminderde eetlust, is essentieel om
verdere gezondheidscomplicaties te voorkomen. Naast deze psychosociale factoren spelen
specifieke fysiologische behoeften een centrale rol in het behoud van de gezondheid van
ouderen.
● Hydratatie: Een kritiek gedragsprobleem is de verminderde vochtinname. De
dorstprikkel in de hypothalamus neemt af met de leeftijd, waardoor ouderen 'vergeten'
te drinken. Gecombineerd met een fysiologisch verminderde nierfunctie leidt dit
sneller tot dehydratie. De richtlijn is minimaal 1,5 tot 2 liter vocht per dag.
● Eiwit: Ter preventie van sarcopenie (verlies van spiermassa) is een inname van 1,0 tot
1,2 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht noodzakelijk. Het gedrag om minder
eiwitrijke producten zoals vlees of vis te consumeren vanwege kauwproblemen of
kostenoverwegingen is hierbij een risicofactor.
● Vitamine D en Calcium: Voor 70-plussers blijft de inname van vitamine D uit voeding
ontoereikend. De Gezondheidsraad (2012) adviseert daarom een strikt
2
Dit formulier moet samen met de opdracht worden ingeleverd. Met dit ingevulde formulier heeft de
docent alle informatie die nodig is om de opdracht te beoordelen en de beoordeling te verwerken.
Zonder deze gegevens kan de docent de opdracht niet beoordelen.
Dit formulier is een toevoeging aan de opdracht maar telt niet mee als pagina in de opdracht.
Studentnummer:
Naam:
Naam opleiding: HBO Bachelor Voeding en Diëtiek
Opleidingscode: 9266
Modulenummer: 6676
Modulenaam: Integrale beroepsopdracht
Versie (indien meerdere versies aanwezig): 2
Herkansing?: Ja
In de opdracht is de juiste bronvermelding* toegepast: Ja
In de opdracht zijn de verslag technieken toegepast: Ja
* Voor juridische modules is dit de Leidraad voor Juridische Auteurs. Voor niet-juridische
modules zijn dit de APA-richtlijnen.
Houd rekening met de knock-out criteria! Je paper dient aan de onderstaande punten te voldoen. Is dit
niet het geval, dan wordt je paper niet beoordeeld.
✔ Het voorblad is professioneel opgemaakt (zie instructie verslag technieken NTI) en aanwezig;
✔ De bronvermelding is zowel in de tekst als in de aparte literatuurlijst opgenomen volgens de juiste
bronvermelding;
✔ Het verslag heeft een juiste paginanummering;
✔ Het verslag voldoet aan de vereisten m.b.t. het aantal pagina’s (in de opdracht wordt dit exact
benoemd) en is in lettertype Times New Roman 12 met regelafstand 1,5 opgemaakt;
✔ Let op: voor de volgende opleidingen geldt een afwijkende opmaak. Je maakt hier gebruik van
lettertype Arial 10/11 met regelafstand 1;
- Bachelor Journalistiek
- Bachelor SPD Bedrijfsadministratie
- Bachelor Business Administration
- Bachelor Logistics Management
- Bachelor Commerciële Economie
- Bachelor Communicatie
- Bachelor Business IT & Management
De instructie in de opdracht is leidend. Wanneer deze instructie afwijkt van de algemene instructie
(verslagtechnieken en juiste bronvermelding), dan is dit leidend voor de te schrijven opdracht. Je vindt de
regels rondom APA, de Leidraad voor juridische auteurs en de verslagtechnieken in de tegel Algemene
informatie.
,Inhoudsopgave
1. Resultaten literatuuronderzoek 2
2. Anatomische, fysiologische en metabole veranderingen bij het ouder worden 3-4
3. Onderzoeksverantwoording 5
4. Resultaten onderzoek 6-7
5. Conclusie 7-8
Voorbeelddagmenu vrouw, man met 5 uitvoeringstips 9-10
Literatuurlijst 11-12
Bijlage 1: Vragenlijst onderzoek 13-14
1
, 1. Resultaten literatuuronderzoek
De vergrijzing in Nederland neemt sterk toe. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek
(CBS, 2025) telt Nederland op 1 januari 2025 3.755.679 inwoners van 65 jaar en ouder, wat
neerkomt op circa 20% van de totale bevolking. Door deze demografische ontwikkeling groeit
het belang van een passend voedingsbeleid voor ouderen. Voeding speelt een cruciale rol in
het behoud van gezondheid en kwaliteit van leven. Uit de Voedselconsumptiepeiling (VCP)
2019-2021 blijkt dat het voedingspatroon van Nederlanders, waaronder ouderen, de afgelopen
jaren is verbeterd. Er is een verschuiving zichtbaar naar een meer plantaardig
voedingspatroon, met een hogere inname van producten zoals groente, fruit en ongezouten
noten (RIVM, 2025).
Bovendien beïnvloeden psychosociale factoren de voedselinname aanzienlijk. Eenzaamheid
en sociaal isolement leiden bij alleenwonende ouderen vaak tot bereidingsmoeheid, waardoor
zij vaker maaltijden overslaan of terugvallen op een eenzijdig dieet (Tani et al., 2025).
Ondervoeding is een aanzienlijk probleem onder de ouder wordende populatie. Ondervoeding
ontstaat door een tekort aan energie of specifieke nutriënten (Kenniscentrum Ondervoeding,
2022), wat leidt tot een verminderde vet- en spiermassa en een verslechtering van de fysieke
en mentale functies. De prevalentie bij zelfstandig wonende 65-plussers wordt geschat op
circa 8% en bij 85-plussers tot bijna 20% (Zügül et al., 2023). Het tijdig herkennen van
symptomen, zoals onbedoeld gewichtsverlies en een verminderde eetlust, is essentieel om
verdere gezondheidscomplicaties te voorkomen. Naast deze psychosociale factoren spelen
specifieke fysiologische behoeften een centrale rol in het behoud van de gezondheid van
ouderen.
● Hydratatie: Een kritiek gedragsprobleem is de verminderde vochtinname. De
dorstprikkel in de hypothalamus neemt af met de leeftijd, waardoor ouderen 'vergeten'
te drinken. Gecombineerd met een fysiologisch verminderde nierfunctie leidt dit
sneller tot dehydratie. De richtlijn is minimaal 1,5 tot 2 liter vocht per dag.
● Eiwit: Ter preventie van sarcopenie (verlies van spiermassa) is een inname van 1,0 tot
1,2 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht noodzakelijk. Het gedrag om minder
eiwitrijke producten zoals vlees of vis te consumeren vanwege kauwproblemen of
kostenoverwegingen is hierbij een risicofactor.
● Vitamine D en Calcium: Voor 70-plussers blijft de inname van vitamine D uit voeding
ontoereikend. De Gezondheidsraad (2012) adviseert daarom een strikt
2
