De wereld in met aardrijkskunde
Vakdidactiek
Hoofdstuk 1 Waar het bij aardrijkskunde om gaat
1.1 Wat is aardrijkskunde?
Het vak is ‘een boeiende en vaak spectaculaire ontdekkingstocht over
onze planeet. Het is verwondering over en nieuwsgierigheid naar hoe de
wereld in elkaar zit.’
Kinderen herkennen alledaagse kennis niet altijd als aardrijkskundige
kennis. Leerkrachten moeten zich daarvan bewust zijn:
‘Alledaagse aardrijkskunde gaat ervan uit dat alle leerlingen geografen
zijn, omdat ze allemaal in de wereld leven. Ze bevinden zich dagelijks in
een verscheidenheid aan landschappen. Ze hebben kennis opgebouwd
over de wereld dichtbij en veraf, via een reeks directe en indirecte
ervaringen. Wat ze misschien niet herkennen, is dat deze kennis nuttige
geografische kennis is en een punt van waaruit diepere conceptuele
kennis ontwikkeld kan worden.
Goed aardrijkskundeonderwijs roept verwondering op en inspireert om na
te denken over de wereld en draagt bij aan het waarderen van de
schoonheid en de verschillen op aarde. Het biedt leerlingen de
vaardigheden om de wereld, dichtbij en veraf, te ontdekken.
Om via aardrijkskunde grip te krijgen op de wereld om ons heen zijn drie
componenten van belang:
- Het verwerven van een
geografisch wereldbeeld;
- Het verwerven van kennis en
inzicht in ruimtelijke
vraagstukken;
- Het leren hanteren van de
geografische benadering.
De drie componenten samen worden ook wel
geografisch besef genoemd.
Een geografisch wereldbeeld
Leerlingen bouwen een wereldbeeld op waarmee de
aanvankelijk lege wereldbol in hun hoofd wordt gevuld. Bij binnenkomst op
de basisschool bevat die wereldbol al beelden die zijn gevormd door hun
eigen ervaringen. Op school knopen leerlingen hier nieuwe kennis en
ervaringen aan vast en wordt de al aanwezige kennis aangevuld,
, bijgesteld en genuanceerd. Op verschillende schaalniveaus zie je
andere patronen:
- Lokaal schaalniveau: dorp of gemeente
- Regionaal schaalniveau: provincie of regio
- Nationaal schaalniveau: landelijk
- Continentaal schaalniveau: werelddeel
- Mondiaal schaalniveau: de hele wereld
Kennis van en inzicht in ruimtelijke vraagstukken
Om de wereld om ons heen te kunnen begrijpen, is inzicht in ruimtelijke
vraagstukken en de oorzaken en gevolgen daarvan belangrijk. Hierbij kun
je denken aan vraagstukken als klimaatverandering, vervuiling,
duurzaamheid, migratie, verstedelijking, maar ook aan de mogelijkheden,
beperkingen en gevaren van de natuur voor de mens.
De geografische benadering
Bij de geografische benadering gaat het om een manier van denken. Het
betreft het (leren) stellen van geografische vragen: Waar? Waarom daar?
Waar nog meer? Hoe verandert het? Hiermee leer je vraagstukken
analyseren op verschillende schaalniveaus, de samenhang tussen mens en
natuur te zien, en vanuit verschillende perspectieven of invalshoeken te
denken.
Waarnemen
Beschrijven
Verklaren
Generalisere
n
Waarderen Omgeving
Multimedia
Natuurlijk perspectief Kaarten
Economisch
Tekst
perspectief
Cultureel perspectief
Demografisch
perspectief
1.3 Het doel van het aardrijkskundeonderwijs
Vakdidactiek
Hoofdstuk 1 Waar het bij aardrijkskunde om gaat
1.1 Wat is aardrijkskunde?
Het vak is ‘een boeiende en vaak spectaculaire ontdekkingstocht over
onze planeet. Het is verwondering over en nieuwsgierigheid naar hoe de
wereld in elkaar zit.’
Kinderen herkennen alledaagse kennis niet altijd als aardrijkskundige
kennis. Leerkrachten moeten zich daarvan bewust zijn:
‘Alledaagse aardrijkskunde gaat ervan uit dat alle leerlingen geografen
zijn, omdat ze allemaal in de wereld leven. Ze bevinden zich dagelijks in
een verscheidenheid aan landschappen. Ze hebben kennis opgebouwd
over de wereld dichtbij en veraf, via een reeks directe en indirecte
ervaringen. Wat ze misschien niet herkennen, is dat deze kennis nuttige
geografische kennis is en een punt van waaruit diepere conceptuele
kennis ontwikkeld kan worden.
Goed aardrijkskundeonderwijs roept verwondering op en inspireert om na
te denken over de wereld en draagt bij aan het waarderen van de
schoonheid en de verschillen op aarde. Het biedt leerlingen de
vaardigheden om de wereld, dichtbij en veraf, te ontdekken.
Om via aardrijkskunde grip te krijgen op de wereld om ons heen zijn drie
componenten van belang:
- Het verwerven van een
geografisch wereldbeeld;
- Het verwerven van kennis en
inzicht in ruimtelijke
vraagstukken;
- Het leren hanteren van de
geografische benadering.
De drie componenten samen worden ook wel
geografisch besef genoemd.
Een geografisch wereldbeeld
Leerlingen bouwen een wereldbeeld op waarmee de
aanvankelijk lege wereldbol in hun hoofd wordt gevuld. Bij binnenkomst op
de basisschool bevat die wereldbol al beelden die zijn gevormd door hun
eigen ervaringen. Op school knopen leerlingen hier nieuwe kennis en
ervaringen aan vast en wordt de al aanwezige kennis aangevuld,
, bijgesteld en genuanceerd. Op verschillende schaalniveaus zie je
andere patronen:
- Lokaal schaalniveau: dorp of gemeente
- Regionaal schaalniveau: provincie of regio
- Nationaal schaalniveau: landelijk
- Continentaal schaalniveau: werelddeel
- Mondiaal schaalniveau: de hele wereld
Kennis van en inzicht in ruimtelijke vraagstukken
Om de wereld om ons heen te kunnen begrijpen, is inzicht in ruimtelijke
vraagstukken en de oorzaken en gevolgen daarvan belangrijk. Hierbij kun
je denken aan vraagstukken als klimaatverandering, vervuiling,
duurzaamheid, migratie, verstedelijking, maar ook aan de mogelijkheden,
beperkingen en gevaren van de natuur voor de mens.
De geografische benadering
Bij de geografische benadering gaat het om een manier van denken. Het
betreft het (leren) stellen van geografische vragen: Waar? Waarom daar?
Waar nog meer? Hoe verandert het? Hiermee leer je vraagstukken
analyseren op verschillende schaalniveaus, de samenhang tussen mens en
natuur te zien, en vanuit verschillende perspectieven of invalshoeken te
denken.
Waarnemen
Beschrijven
Verklaren
Generalisere
n
Waarderen Omgeving
Multimedia
Natuurlijk perspectief Kaarten
Economisch
Tekst
perspectief
Cultureel perspectief
Demografisch
perspectief
1.3 Het doel van het aardrijkskundeonderwijs
