‘‘Reorganisaties in tijden van AI’’
Capita selecta: Grondslagen en functies van het arbeidsrecht
RGMUPRV406
Datum: 27 februari 2026
Aantal woorden: 2472
1
,Inhoudsopgave
Reorganisaties in tijden van AI.......................................................................3
1. Inleiding...................................................................................................................... 3
2. Theoretisch kader....................................................................................................... 4
2.1. Menselijke waardigheid........................................................................................4
2.2. Ongelijkheidscompensatie....................................................................................5
2.3. Ordeningsfunctie..................................................................................................6
2.4. Grenzen aan reorganisaties..................................................................................6
3. Analyse....................................................................................................................... 8
3.1. Menselijke controle en waardigheid.....................................................................8
3.2. Ongelijkheidscompensatie en machtsverhoudingen.............................................9
3.3. Ordeningsfunctie en rechterlijke toetsbaarheid..................................................10
4. Conclusie.................................................................................................................. 11
AI-verklaring................................................................................................ 13
Literatuurlijst............................................................................................... 14
Jurisprudentielijst.........................................................................................16
2
, Reorganisaties in tijden van AI
1. Inleiding
Wat betekent menselijke waardigheid nog wanneer algoritmes bepalen wie zijn baan verliest?
Wanneer artificiële intelligentie (AI) wordt ingezet bij reorganisaties, raakt dit direct aan de
fundamentele uitgangspunten van het arbeidsrecht. 1 Ontslag bij reorganisaties is ingrijpend en raakt
direct de bestaanszekerheid van de werknemer. 2 Het reorganisatierecht kent daarom duidelijke
selectiecriteria voor het bepalen van de ontslagvolgorde. 3 Dit proces moet controleerbaar en toetsbaar
zijn.4
Dit roept de vraag op: ‘’In hoeverre is het gebruik van AI bij de toepassing van selectiecriteria bij
reorganisaties verenigbaar met de grondslagen van menselijke waardigheid en
ongelijkheidscompensatie en met de ordeningsfunctie van het arbeidsrecht?’’
Vooruitlopend op de analyse betoog ik dat AI-gebruik bij reorganisaties slechts toelaatbaar is als het
AI-systeem ondersteunend blijft aan een zelfstandige en toetsbare menselijke toepassing van de
wettelijke criteria omtrent reorganisaties. Ontbreekt die menselijke beoordeling, dan worden de
grondslagen van menselijke waardigheid, ongelijkheidscompensatie en de ordeningsfunctie van het
arbeidsrecht aangetast.
Om dit te onderzoeken, hanteer ik een juridisch-dogmatische methode om relevante nationale en
Europese regelgeving te analyseren en te plaatsen in het licht van de grondslagen van menselijke
waardigheid, ongelijkheidscompensatie en de ordeningsfunctie van het arbeidsrecht. Daarbij staat niet
alleen de tekst van de regels centraal, maar vooral hun normatieve betekenis.
Eerst zet ik het theoretisch kader uiteen, waarna ik analyseer hoe besluitvorming op basis van AI bij
reorganisaties zich tot deze uitgangspunten verhoudt. Tot slot beoordeel ik onder welke voorwaarden
het gebruik van AI bij reorganisaties binnen het normatieve kader van het arbeidsrecht kan worden
ingepast.
1
Overweging 48 Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act).
2
Bles 1907, p. 6-7.
3
Artikel 7:669 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: ‘BW’) & Artikel 11 Ontslagregeling.
4
Bles 1907, p. 4 & Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 11 mei 2015 (Stcrt. 2015, 12685),
p. 23.
3
Capita selecta: Grondslagen en functies van het arbeidsrecht
RGMUPRV406
Datum: 27 februari 2026
Aantal woorden: 2472
1
,Inhoudsopgave
Reorganisaties in tijden van AI.......................................................................3
1. Inleiding...................................................................................................................... 3
2. Theoretisch kader....................................................................................................... 4
2.1. Menselijke waardigheid........................................................................................4
2.2. Ongelijkheidscompensatie....................................................................................5
2.3. Ordeningsfunctie..................................................................................................6
2.4. Grenzen aan reorganisaties..................................................................................6
3. Analyse....................................................................................................................... 8
3.1. Menselijke controle en waardigheid.....................................................................8
3.2. Ongelijkheidscompensatie en machtsverhoudingen.............................................9
3.3. Ordeningsfunctie en rechterlijke toetsbaarheid..................................................10
4. Conclusie.................................................................................................................. 11
AI-verklaring................................................................................................ 13
Literatuurlijst............................................................................................... 14
Jurisprudentielijst.........................................................................................16
2
, Reorganisaties in tijden van AI
1. Inleiding
Wat betekent menselijke waardigheid nog wanneer algoritmes bepalen wie zijn baan verliest?
Wanneer artificiële intelligentie (AI) wordt ingezet bij reorganisaties, raakt dit direct aan de
fundamentele uitgangspunten van het arbeidsrecht. 1 Ontslag bij reorganisaties is ingrijpend en raakt
direct de bestaanszekerheid van de werknemer. 2 Het reorganisatierecht kent daarom duidelijke
selectiecriteria voor het bepalen van de ontslagvolgorde. 3 Dit proces moet controleerbaar en toetsbaar
zijn.4
Dit roept de vraag op: ‘’In hoeverre is het gebruik van AI bij de toepassing van selectiecriteria bij
reorganisaties verenigbaar met de grondslagen van menselijke waardigheid en
ongelijkheidscompensatie en met de ordeningsfunctie van het arbeidsrecht?’’
Vooruitlopend op de analyse betoog ik dat AI-gebruik bij reorganisaties slechts toelaatbaar is als het
AI-systeem ondersteunend blijft aan een zelfstandige en toetsbare menselijke toepassing van de
wettelijke criteria omtrent reorganisaties. Ontbreekt die menselijke beoordeling, dan worden de
grondslagen van menselijke waardigheid, ongelijkheidscompensatie en de ordeningsfunctie van het
arbeidsrecht aangetast.
Om dit te onderzoeken, hanteer ik een juridisch-dogmatische methode om relevante nationale en
Europese regelgeving te analyseren en te plaatsen in het licht van de grondslagen van menselijke
waardigheid, ongelijkheidscompensatie en de ordeningsfunctie van het arbeidsrecht. Daarbij staat niet
alleen de tekst van de regels centraal, maar vooral hun normatieve betekenis.
Eerst zet ik het theoretisch kader uiteen, waarna ik analyseer hoe besluitvorming op basis van AI bij
reorganisaties zich tot deze uitgangspunten verhoudt. Tot slot beoordeel ik onder welke voorwaarden
het gebruik van AI bij reorganisaties binnen het normatieve kader van het arbeidsrecht kan worden
ingepast.
1
Overweging 48 Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act).
2
Bles 1907, p. 6-7.
3
Artikel 7:669 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: ‘BW’) & Artikel 11 Ontslagregeling.
4
Bles 1907, p. 4 & Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 11 mei 2015 (Stcrt. 2015, 12685),
p. 23.
3
