Uitwerkingen werkgroepen | Arbeid
en onderneming (RGMUPRV030)
Week 1 De onderneming: governance & geschillen
Casus I
Lees de bovenstaande aankondiging op de website van de N.V. Nederlandse
Spoorwegen (hierna: NS) over de benoeming van Pamela Boumeester als lid van de
raad van commissarissen van NS en beantwoord de volgende vragen.
Vraag 1
,Leg uit, onder verwijzing naar relevante wetsartikelen, welke
vennootschapsorganen en instanties van NS betrokken zijn bij de benoeming
van Boumeester.
De NS is een grote Naamloze Vennootschap (NV) en is een structuur vennootschap.
Er is namelijk voldaan aan de criteria van artikel 2:153 lid 2 BW jo. 2:263 lid 2 BW:
1. Eigen vermogen (geplaatst kapitaal + reserves);
2. Wettelijk verplichte ondernemingsraad (OR) op grond van de WOR
3. Ten minste 100 werknemers in Nederland
De benoeming van Boumeester gaat dan volgens het structuurregime. Dit gaat via
artikel 2:158 BW, met de volgende partijen en rollen:
1. RvC doet een voordracht voor benoeming van een commissaris; (lid 4)
2. Algemene vergadering en de OR kunnen (dus hoeft niet, doen ze het niet is
de RvC vrij om zelf te kiezen) aan de RvC personen aanbevelen; (lid 5)
3. RVC: De voordracht kan met een derde van het aantal leven van de RvC
verwerpen; (lid 6)
4. Aandeelhouder (Ministerie van Financiën): oefent bevoegdheid van de AVA uit
bij de formele benoeming.
5. Bestuur (directie): wordt geïnformeerd, maar speelt geen formele rol bij de
benoeming. (lid 5)
Uit de aankondiging blijkt dat Boumeester eerder functies bij NS vervulde, waaronder
lid van de directie van NS. Stel dat Boumeester statutair bestuurder was van NS in
de periode die wordt genoemd in de aankondiging.
Vraag 2
Ziet u hierin een bezwaar in verband met de benoeming van Boumeester tot
commissaris?
Een commissaris heeft volgens artikel 2:140 lid 2 BW de taak toezicht te houden op
het beleid van. Het bestuur en op de algemene gang van zaken in de vennootschap.
Daarbij moet de commissaris zich richten naar het belang van de onderneming.
De commissaris moet daarom onafhankelijk zijn om toezicht te houden. Op grond
van artikel 2:140 lid 5 BW neemt een commissaris niet deel aan een beraadslaging
of besluitvorming als hij daarbij een direct of indirect persoonlijk belang heeft dat
tegenstrijdig is met het belang van de onderneming.
Boumeester was tussen 2002 en 2009 lid van de directie en wordt in 2023
aangesteld als commissaris. Gezien de tijd die ertussen zit lijkt mij aannemelijk dat
hier geen bezwaren zijn dat zij wellicht niet onafhankelijk is. Daarnaast blijkt niet dat
zij nog nauwe banden heeft met het huidige bestuur. Wellicht zou haar eerdere
ervaring juist in lijn kunnen zijn met het belang van de NS voor het houden van
toezicht.
Corporate gouvernance code (kun je van afwijken als je het goed motiveert) het is
een best practice. Hier staan ook regels over in.
,Vraag 3
Had de raad van commissarissen de benoeming van Boumeester gelet hierop
kunnen tegenhouden en zo ja, hoe?
Uit het artikel blijkt dat Boumeester door de OR is voorgedragen. De OR heeft dan
ook gebruik gemaakt van haar aanbevelingsrecht opgv artikel 2:158 lid 5 BW.
De RvC had de benoeming van Boumeester kunnen tegenhouden, maar alleen als
er zwaarwegende bezwaren waren (bijv. gebrek aan onafhankelijkheid). Dat volgt uit
art. 2:158 lid 6 jo. 7 BW. De RvC moet die bezwaren gemotiveerd aan de
ondernemingsraad meedelen, overleg voeren, en zo nodig de Ondernemingskamer
vragen het bezwaar gegrond te verklaren. Als de Ondernemingskamer het bezwaar
gegrond verklaart, kan de OR een nieuwe kandidaat aanbevelen.
, Casus II
De aandeelhouders-bestuurders van Kodeko BV, een producent van luxe eettafels,
kunnen al jaren niet goed met elkaar overweg. Amir en Beatrijs verwijten Cecile dat
zij, naast haar werkzaamheden voor een andere onderneming, nauwelijks tijd heeft
voor Kodeko en ook zelden aanwezig is op de fabriek. Zij komt ook afspraken niet
na. Na een confronterend gesprek hebben Amir en Beatrijs er genoeg van. Zij
roepen een algemene vergadering bijeen met het ontslag van Cecile als enig punt op
de agenda. Cecile komt opdagen, voert ook uitgebreid het woord en stemt dan als
enige tegen het voorstel.
Het komt tot een procedure over de vraag of Cecile vennootschapsrechtelijk is
ontslagen. Cecile betwist dit en voert de volgende verweren aan:
(1) ‘Ik ben begonnen bij de vennootschap als werknemer en ben dat steeds
gebleven. Amir en Beatrijs – die destijds de enige twee aandeelhouders waren –
hebben mij weliswaar door middel van een door hen ondertekend formulier
ingeschreven als bestuurder bij de Kamer van Koophandel, maar er is nooit een
besluit door de algemene vergadering genomen om mij als bestuurder te benoemen.’
(2) ‘Destijds is wél een aandeelhoudersovereenkomst gesloten tussen ons drieën.
Daarin staat dat voor ontslag van een bestuurder alleen kan, als alle
partijen/aandeelhouders unaniem daarvoor stemmen.’
Vraag
Hoe kansrijk acht u de verweren van Cecile?
Volgens art. 2:242 lid 1 BW, worden bestuurders benoemd door de algemene
vergadering, tenzij de statuten anders bepalen. De benoeming is een besluit van een
vennootschapsorgaan (AVA). Pas na benoeming kan de inschrijving bij de KvK
plaatsvinden (art. 2:242 lid 1 jo. 2:243 BW).
Op grond van artikel 2:244 lid 1 BW, kunnen bestuurders te allen tijde door de AVA
worden geschorst of ontslagen, tenzij de statuten iets anders bepalen.
Het ontslagbesluit heeft interne werking (het beëindigt de bestuursfunctie) én
vaak arbeidsrechtelijke gevolgen, afhankelijk van de rechtsgrond.
Cecile stelt zich op het punt dat zij nooit benoemd is, maar alleen is ingeschreven bij
de KvK. Je wordt pas bestuurder door een geldig benoemingsbesluit van de AVA ex
art. 2:242 lid 1 BW. Cecile is echter ingeschreven als bestuurder met medeweten van
alle aandeelhouders. Zij heeft feitelijk als bestuurder opgetreden, want deelgenomen
aan besluiten, vertegenwoordigd. Dit duidt op een stilzwijgende benoeming die door
de aandeelhouders is bekrachtigd (art. 2:14 lid 2 BW). Er is wel echt een besluit
nodig, dus als jij je als bestuurder hebt gedragen maakt niet uit. HR Van
Ekelenburg/Squamish gaat hier over. Vertrouwen maakt geen bestuurder,
benoemingsbesluit is nodig. Of het besluit is genomen, hangt af van de
omstandigheden, maar als is ondertekend door alle aandeelhouders, wordt ervanuit
gegaan dat er een benoemingsbesluit is. Kan hij wellicht wel nog vernietigbaar zijn.
en onderneming (RGMUPRV030)
Week 1 De onderneming: governance & geschillen
Casus I
Lees de bovenstaande aankondiging op de website van de N.V. Nederlandse
Spoorwegen (hierna: NS) over de benoeming van Pamela Boumeester als lid van de
raad van commissarissen van NS en beantwoord de volgende vragen.
Vraag 1
,Leg uit, onder verwijzing naar relevante wetsartikelen, welke
vennootschapsorganen en instanties van NS betrokken zijn bij de benoeming
van Boumeester.
De NS is een grote Naamloze Vennootschap (NV) en is een structuur vennootschap.
Er is namelijk voldaan aan de criteria van artikel 2:153 lid 2 BW jo. 2:263 lid 2 BW:
1. Eigen vermogen (geplaatst kapitaal + reserves);
2. Wettelijk verplichte ondernemingsraad (OR) op grond van de WOR
3. Ten minste 100 werknemers in Nederland
De benoeming van Boumeester gaat dan volgens het structuurregime. Dit gaat via
artikel 2:158 BW, met de volgende partijen en rollen:
1. RvC doet een voordracht voor benoeming van een commissaris; (lid 4)
2. Algemene vergadering en de OR kunnen (dus hoeft niet, doen ze het niet is
de RvC vrij om zelf te kiezen) aan de RvC personen aanbevelen; (lid 5)
3. RVC: De voordracht kan met een derde van het aantal leven van de RvC
verwerpen; (lid 6)
4. Aandeelhouder (Ministerie van Financiën): oefent bevoegdheid van de AVA uit
bij de formele benoeming.
5. Bestuur (directie): wordt geïnformeerd, maar speelt geen formele rol bij de
benoeming. (lid 5)
Uit de aankondiging blijkt dat Boumeester eerder functies bij NS vervulde, waaronder
lid van de directie van NS. Stel dat Boumeester statutair bestuurder was van NS in
de periode die wordt genoemd in de aankondiging.
Vraag 2
Ziet u hierin een bezwaar in verband met de benoeming van Boumeester tot
commissaris?
Een commissaris heeft volgens artikel 2:140 lid 2 BW de taak toezicht te houden op
het beleid van. Het bestuur en op de algemene gang van zaken in de vennootschap.
Daarbij moet de commissaris zich richten naar het belang van de onderneming.
De commissaris moet daarom onafhankelijk zijn om toezicht te houden. Op grond
van artikel 2:140 lid 5 BW neemt een commissaris niet deel aan een beraadslaging
of besluitvorming als hij daarbij een direct of indirect persoonlijk belang heeft dat
tegenstrijdig is met het belang van de onderneming.
Boumeester was tussen 2002 en 2009 lid van de directie en wordt in 2023
aangesteld als commissaris. Gezien de tijd die ertussen zit lijkt mij aannemelijk dat
hier geen bezwaren zijn dat zij wellicht niet onafhankelijk is. Daarnaast blijkt niet dat
zij nog nauwe banden heeft met het huidige bestuur. Wellicht zou haar eerdere
ervaring juist in lijn kunnen zijn met het belang van de NS voor het houden van
toezicht.
Corporate gouvernance code (kun je van afwijken als je het goed motiveert) het is
een best practice. Hier staan ook regels over in.
,Vraag 3
Had de raad van commissarissen de benoeming van Boumeester gelet hierop
kunnen tegenhouden en zo ja, hoe?
Uit het artikel blijkt dat Boumeester door de OR is voorgedragen. De OR heeft dan
ook gebruik gemaakt van haar aanbevelingsrecht opgv artikel 2:158 lid 5 BW.
De RvC had de benoeming van Boumeester kunnen tegenhouden, maar alleen als
er zwaarwegende bezwaren waren (bijv. gebrek aan onafhankelijkheid). Dat volgt uit
art. 2:158 lid 6 jo. 7 BW. De RvC moet die bezwaren gemotiveerd aan de
ondernemingsraad meedelen, overleg voeren, en zo nodig de Ondernemingskamer
vragen het bezwaar gegrond te verklaren. Als de Ondernemingskamer het bezwaar
gegrond verklaart, kan de OR een nieuwe kandidaat aanbevelen.
, Casus II
De aandeelhouders-bestuurders van Kodeko BV, een producent van luxe eettafels,
kunnen al jaren niet goed met elkaar overweg. Amir en Beatrijs verwijten Cecile dat
zij, naast haar werkzaamheden voor een andere onderneming, nauwelijks tijd heeft
voor Kodeko en ook zelden aanwezig is op de fabriek. Zij komt ook afspraken niet
na. Na een confronterend gesprek hebben Amir en Beatrijs er genoeg van. Zij
roepen een algemene vergadering bijeen met het ontslag van Cecile als enig punt op
de agenda. Cecile komt opdagen, voert ook uitgebreid het woord en stemt dan als
enige tegen het voorstel.
Het komt tot een procedure over de vraag of Cecile vennootschapsrechtelijk is
ontslagen. Cecile betwist dit en voert de volgende verweren aan:
(1) ‘Ik ben begonnen bij de vennootschap als werknemer en ben dat steeds
gebleven. Amir en Beatrijs – die destijds de enige twee aandeelhouders waren –
hebben mij weliswaar door middel van een door hen ondertekend formulier
ingeschreven als bestuurder bij de Kamer van Koophandel, maar er is nooit een
besluit door de algemene vergadering genomen om mij als bestuurder te benoemen.’
(2) ‘Destijds is wél een aandeelhoudersovereenkomst gesloten tussen ons drieën.
Daarin staat dat voor ontslag van een bestuurder alleen kan, als alle
partijen/aandeelhouders unaniem daarvoor stemmen.’
Vraag
Hoe kansrijk acht u de verweren van Cecile?
Volgens art. 2:242 lid 1 BW, worden bestuurders benoemd door de algemene
vergadering, tenzij de statuten anders bepalen. De benoeming is een besluit van een
vennootschapsorgaan (AVA). Pas na benoeming kan de inschrijving bij de KvK
plaatsvinden (art. 2:242 lid 1 jo. 2:243 BW).
Op grond van artikel 2:244 lid 1 BW, kunnen bestuurders te allen tijde door de AVA
worden geschorst of ontslagen, tenzij de statuten iets anders bepalen.
Het ontslagbesluit heeft interne werking (het beëindigt de bestuursfunctie) én
vaak arbeidsrechtelijke gevolgen, afhankelijk van de rechtsgrond.
Cecile stelt zich op het punt dat zij nooit benoemd is, maar alleen is ingeschreven bij
de KvK. Je wordt pas bestuurder door een geldig benoemingsbesluit van de AVA ex
art. 2:242 lid 1 BW. Cecile is echter ingeschreven als bestuurder met medeweten van
alle aandeelhouders. Zij heeft feitelijk als bestuurder opgetreden, want deelgenomen
aan besluiten, vertegenwoordigd. Dit duidt op een stilzwijgende benoeming die door
de aandeelhouders is bekrachtigd (art. 2:14 lid 2 BW). Er is wel echt een besluit
nodig, dus als jij je als bestuurder hebt gedragen maakt niet uit. HR Van
Ekelenburg/Squamish gaat hier over. Vertrouwen maakt geen bestuurder,
benoemingsbesluit is nodig. Of het besluit is genomen, hangt af van de
omstandigheden, maar als is ondertekend door alle aandeelhouders, wordt ervanuit
gegaan dat er een benoemingsbesluit is. Kan hij wellicht wel nog vernietigbaar zijn.
