Het Thomas-Kilmann model & de escalatieladder van Glasl
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Conflicthantering (HBO, Social Work / Toegepaste Psychologie), gebaseerd op het model van Kenneth Thomas en
Ralph Kilmann en de escalatieladder van Friedrich Glasl. Dit document is niet gebaseerd op één specifiek verplicht
studieboek. Alle modellen zijn geverifieerd tegen actuele bronnen.
Inhoud: 1. Wat is een conflict — 2. Het Thomas-Kilmann model: twee assen — 3. Doordrukken en toegeven — 4.
Vermijden en compromis zoeken — 5. Samenwerken (exploreren) — 6. Situationele conflicthantering — 7. De
escalatieladder van Glasl: drie hoofdfasen — 8. Fase 1: win-win (trap 1-3) — 9. Fase 2: win-lose (trap 4-6) — 10.
Fase 3: lose-lose (trap 7-9) — 11. Interventies per fase — 12. Standpunten versus belangen — 13. Begrippenlijst
— 14. Oefenvragen
1. Wat is een conflict?
Een conflict is iedere situatie waarin verschillende gezichtspunten, belangen of waarden van twee of meer
mensen onverenigbaar lijken. Hiervoor is geen grote weerstand of ruzie nodig: ook een simpel verschil van
mening of idee wordt vanuit de theorie van conflicthantering al als een conflict beschouwd.
Conflicten zijn in werk- en privésituaties vrijwel onvermijdelijk: onderzoek laat zien dat 85 procent van de
werkende Europeanen aangeeft dagelijks met conflicten te maken te hebben. Effectieve conflicthantering
is daarom een essentiële vaardigheid, en gaat over het begrijpen en herinterpreteren van conflictsituaties
om tot een positieve uitkomst te komen.
2. Het Thomas-Kilmann model: twee assen
Kenneth Thomas en Ralph Kilmann ontwikkelden een model dat inzicht geeft in verschillende
conflicthanteringsstijlen, gebaseerd op twee onderliggende dimensies.
As Betekenis
Assertiviteit (verticale as) De mate waarin iemand opkomt voor het eigen belang
Coöperativiteit (horizontale as) De mate waarin iemand rekening houdt met het belang van de ander en
bereid is samen te werken
De combinatie van deze twee assen levert vijf conflicthanteringsstijlen op: vermijden, doordrukken,
toegeven, compromis zoeken en samenwerken. Iedereen heeft een voorkeursstijl, die vaker wordt
toegepast dan de andere stijlen, omdat deze dicht bij iemands persoonlijkheid, motivatie en drijfveren ligt.
3. Doordrukken en toegeven
Stijl Assertiviteit Coöperativiteit Kenmerk
Doordrukken Hoog Laag Eigen belang staat voorop, ongeacht het belang
van de ander
Toegeven Laag Hoog Het belang van de ander weegt zwaarder dan het
eigen belang
Doordrukken kan passend zijn wanneer een conflict essentieel is voor de voortgang van werk of een
project, en snel, daadkrachtig handelen noodzakelijk is. Toegeven kan passend zijn wanneer het belang
van de ander simpelweg groter is dan het eigen belang, of wanneer de relatie belangrijker is dan de
uitkomst van dit specifieke conflict.
4. Vermijden en compromis zoeken
Stijl Assertiviteit Coöperativiteit Kenmerk
Vermijden Laag Laag Het conflict wordt ontlopen, zonder voor eigen of
andermans belang op te komen