Samenvatting Arbeidsrecht geschetst:
Hoofdstuk 2: Soorten overeenkomsten
Van een arbeidsovereenkomst is sprake wanneer er tegen betaling, in een gezagsverhouding
persoonlijk arbeid verricht wordt. Staat tegenover aanneming van werk en
opdrachtovereenkomst.
Aanneming van werk = gaat het om het maken van iets stoffelijks.
Opdrachtovereenkomst: onderscheid met arbeidsovereenkomst betreft gezagsverhouding.
Arbeidsrecht = Het geheel van (on)geschreven rechtsregels dat betrekking heeft op de
arbeidsverhouding van de onzelfstandige beroepsbevolking.
Onzelfstandige beroepsbevolking:
- Werknemers in de private sector
- Werknemers in de publieke sector
- Werknemers in de gepremieerde en gesubsideerde sector
Contractruimte voor partijen in het arbeidsrecht:
- Aanvullend recht: voor het geval partijen zelf niets hebben geregeld (individueel
afwijken mag dus)
- Semidwingend: (individuele) afwijking is alleen schriftelijk mogelijk
- ¾-dwingend: afwijking mogelijk in CAO (collectief dus)
- Dwingend recht: regels waarvan niet mag worden afgeweken, welke afwijking maakt
afspraak ongeldig (nietig)
Overeenkomsten tot het verrichten van werk:
Aanneming van werk (art. 7:750 – 769 BW) = resultaatsverplichting
- Stoffelijk werk tot stand brengen
- Geen gezagsverhouding
- Geen duurzame relatie
- Niet persoonlijk
- Vooraf bepaalde prijs
Opdracht overeenkomst (art. 7:400 e.v. BW) = inspanningsverplichting
- Geen gezagsverhouding
- Geen duurzame relatie
- Vooraf afgesproken prijs
Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 e.v. BW): De arbeidsovereenkomst is de overeenkomst
waarbij de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de
werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten.
Er is sprake van een AOK, wanneer iemand 3 opeenvolgende maanden wekelijks dan wel
gedurende 20 uren per maand tegen een beloning arbeid voor een ander verricht, tenzij de
wederpartij dit weet te weerleggen.
Werkgever heeft een informatieplicht
Schriftelijke of elektronische opgave
essentialia vereist
Binnen 1 maand na aanvang van de werkzaamheden
Ondertekend door wg
Sancties:
aansprakelijk voor schade die wn hierdoor lijdt.
Bewijsprobleem (HR legt meestal de bewijsplicht bij wg)
Geldt voor alle vormen waarin in de onderneming arbeid wordt verricht en soort ovk
moet worden vermeld.
Wel of geen loon?
Hoofdregel: art. 7:627 BW
Uitzonderingen:
– Art. 7:629 BW: ziekte
– Art. 4:1 WAZO: door overheid verplichte zaken
– Art. 4:1 WAZO: zeer bijzonder pers. omst.
– Art. 5:1 WAZO: kortdurend zorgverlof
– Deelname aan OR
,Stakingsrecht
Doel: meestal arbeidsvoorwaarden afdwingen
- Bedrijfsbezetting
- Langzaamaanactie / stiptheidsactie
- Estafette staking / prikacties
georganiseerde of wilde staking
Werkweigering in beginsel wanprestatie
Geen loon betalen (stakingskas)
Niet wettelijk geregeld: Jurisprudentie
Rechter zal oordelen of staking rechtmatig is
Evenredigheid middel-doel
Schade voor werkgever en derden
Oordeelt rechter dat staking onrechtmatig is
Disciplinaire maatregel mogelijk (incl. ontslag op staande voet)
Werkwilligen:
- Georganiseerde staking: Risico wn (werkwilligen geen loon)
Wilde staking: Risico wg (werkwilligen wel loon)
Wel of geen loon?
Disciplinaire maatregelen
- geen arbeid, geen loon
- en/of een sanctie (cao of prop. Toets):
> Boete (art. 7:650-651 BW)
> berisping
> Overplaatsing
> degradatie
> Non-actief / schorsing
Werving en selectie:
Welke regels?
- Procontractuele fase: redelijkheid en billijkheid
- NVP-sollicitatiecode of eigen beleid/code.
- Wet Medische Keuringen
- Wet College voor de rechten van de mens
- Wet op Identificatieplicht
- Wet Arbeid Vreemdelingen
- Schriftelijke informatieplicht (art. 7:655 BW)
- Arbowet (RI&E)
- WOR: instemmingsrecht aanstellingsbeleid
- Verklaring omtrent gedrag (VOG)
- Eventuele cao-bepalingen
- JR: meldingsplicht ‘crimineel verleden’?
Medische Keuring:
- Wet op de Geneeskundige behandel-overeenkomst (WGBO) (art. 7:446-468 BW) geldt niet
voor aanstellingskeuringen,
Artsen moeten hier wél aan voldoen! :
- Aard & reden vertellen (art. 7:448 BW)
- Gevolgen en risico’s vermelden
- Resultaten beperkt houden (art. 464 lid 2 BW)
- Resultaten eerst naar keuring (art. 7:448 BW)
NB: De WG krijgt alleen de resultaten n.a.v. zijn vraag!
Wet op de Medische Keuringen (WMK)
Medische keuring mag mits:
1. Werknemer moet aangenomen zijn
2. Geen vragen over gezondheid/ziekte gesteld
3. Niet gekeken wordt naar (kans op) ernstige ziektes
4. Het niet een onevenredig zware belasting voor de werknemer is
, 5. Slechts keuren voor medische geschiktheid voor de functie (dus functie eisen en medische
vertaling moeten duidelijk zijn)
Let op.; deze lijst is niet uitputtend!
Er is bv. Nog een:
- Regeling Aanstellingskeuringen
- Leidraad Aanstellingskeuringen
Die verplichtingen bijvoorbeeld tot:
- WG moet wijzen op een klachtencommissie
- In de vacature moet de keuring al staan
- Het doel van de keuring moet op papier staan
- De arts mag alleen relevant onderzoek doen (nooit zwangerschap vragen)
> Recht op herkeuring
> Mededeling aan de werkgever mag geweigerd worden
> Arts mag de werkgever alleen datgene vertellen wat noodzakelijk is voor het doel van de
keuring
Gelijke behandeling
Discriminatieverbod (Art. 1 Gw): Godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras,
geslacht.
Discriminatieverbod nader uitgewerkt in o.a.: M/V; H/CZ; Leeftijd; aanstellingsduur; tijdelijke
en vaste arbeidscontracten; uitzendkrachten. (art. 7:646 e.v.)
Schending = OD: schadevergoeding mogelijk
Direct – indirect
Art. 1 Algemene wet gelijke behandeling
- Direct onderscheid: ‘indien een persoon op een andere wijze wordt behandeld dan een
ander in een vergelijkbare situatie wordt, is of zouden worden behandeld, op grond van
godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of
homoseksuele gerichtheid of burgerlijke staat’. ‘onderscheid op grond van zwangerschap,
bevalling, moederschap’
- Indirect onderscheid: ‘indien een ogenschijnlijk neutrale bepaling, maatstaaf of handelswijze
personen met een bepaalde godsdienst .. etc, in vergelijking met andere personen bijzonder
treft.’
Verboden, tenzij:
- Geslachtsbepaald werk
- Objectieve rechtvaardiging
1. De ondernemer een legitiem doel heeft.
2. De onderscheid een passend middel is.
3. Dit middel is noodzakelijk om het doel te halen.
- Bescherming van moeder of zwangere vrouw: (7:646 lid 3 BW)
- Positieve discriminatie (voorkeursbeleid)
Gelijke behandeling en sollicitatie
- Mag je tijdens een sollicitatiegesprek vragen of een vrouw zwanger is
- Moet een vrouw (eerlijk) antwoorden?
- Is dit direct of indirect onderscheid maken?
Klachten
College voor de Rechten van de Mens (= geen rechter)
- Geeft een deskundig oordeel
- Dit oordeel kan gebruikt worden bij een gerechtelijke procedure
Proeftijd
Art. 6:652 (en 676) BW
- Schriftelijk (lid 2)
- Kenmerk: beide partijen kunnen met onmiddellijke ingang opzeggen (art. 7:676 BW)
Duur:
- Korter dan 2 jaar ao/geen kalenderdatum: 1 maand
- Langer dan 2 jaar of vast: 2 maanden
Hoofdstuk 2: Soorten overeenkomsten
Van een arbeidsovereenkomst is sprake wanneer er tegen betaling, in een gezagsverhouding
persoonlijk arbeid verricht wordt. Staat tegenover aanneming van werk en
opdrachtovereenkomst.
Aanneming van werk = gaat het om het maken van iets stoffelijks.
Opdrachtovereenkomst: onderscheid met arbeidsovereenkomst betreft gezagsverhouding.
Arbeidsrecht = Het geheel van (on)geschreven rechtsregels dat betrekking heeft op de
arbeidsverhouding van de onzelfstandige beroepsbevolking.
Onzelfstandige beroepsbevolking:
- Werknemers in de private sector
- Werknemers in de publieke sector
- Werknemers in de gepremieerde en gesubsideerde sector
Contractruimte voor partijen in het arbeidsrecht:
- Aanvullend recht: voor het geval partijen zelf niets hebben geregeld (individueel
afwijken mag dus)
- Semidwingend: (individuele) afwijking is alleen schriftelijk mogelijk
- ¾-dwingend: afwijking mogelijk in CAO (collectief dus)
- Dwingend recht: regels waarvan niet mag worden afgeweken, welke afwijking maakt
afspraak ongeldig (nietig)
Overeenkomsten tot het verrichten van werk:
Aanneming van werk (art. 7:750 – 769 BW) = resultaatsverplichting
- Stoffelijk werk tot stand brengen
- Geen gezagsverhouding
- Geen duurzame relatie
- Niet persoonlijk
- Vooraf bepaalde prijs
Opdracht overeenkomst (art. 7:400 e.v. BW) = inspanningsverplichting
- Geen gezagsverhouding
- Geen duurzame relatie
- Vooraf afgesproken prijs
Arbeidsovereenkomst (art. 7:610 e.v. BW): De arbeidsovereenkomst is de overeenkomst
waarbij de ene partij, de werknemer, zich verbindt in dienst van de andere partij, de
werkgever, tegen loon gedurende zekere tijd arbeid te verrichten.
Er is sprake van een AOK, wanneer iemand 3 opeenvolgende maanden wekelijks dan wel
gedurende 20 uren per maand tegen een beloning arbeid voor een ander verricht, tenzij de
wederpartij dit weet te weerleggen.
Werkgever heeft een informatieplicht
Schriftelijke of elektronische opgave
essentialia vereist
Binnen 1 maand na aanvang van de werkzaamheden
Ondertekend door wg
Sancties:
aansprakelijk voor schade die wn hierdoor lijdt.
Bewijsprobleem (HR legt meestal de bewijsplicht bij wg)
Geldt voor alle vormen waarin in de onderneming arbeid wordt verricht en soort ovk
moet worden vermeld.
Wel of geen loon?
Hoofdregel: art. 7:627 BW
Uitzonderingen:
– Art. 7:629 BW: ziekte
– Art. 4:1 WAZO: door overheid verplichte zaken
– Art. 4:1 WAZO: zeer bijzonder pers. omst.
– Art. 5:1 WAZO: kortdurend zorgverlof
– Deelname aan OR
,Stakingsrecht
Doel: meestal arbeidsvoorwaarden afdwingen
- Bedrijfsbezetting
- Langzaamaanactie / stiptheidsactie
- Estafette staking / prikacties
georganiseerde of wilde staking
Werkweigering in beginsel wanprestatie
Geen loon betalen (stakingskas)
Niet wettelijk geregeld: Jurisprudentie
Rechter zal oordelen of staking rechtmatig is
Evenredigheid middel-doel
Schade voor werkgever en derden
Oordeelt rechter dat staking onrechtmatig is
Disciplinaire maatregel mogelijk (incl. ontslag op staande voet)
Werkwilligen:
- Georganiseerde staking: Risico wn (werkwilligen geen loon)
Wilde staking: Risico wg (werkwilligen wel loon)
Wel of geen loon?
Disciplinaire maatregelen
- geen arbeid, geen loon
- en/of een sanctie (cao of prop. Toets):
> Boete (art. 7:650-651 BW)
> berisping
> Overplaatsing
> degradatie
> Non-actief / schorsing
Werving en selectie:
Welke regels?
- Procontractuele fase: redelijkheid en billijkheid
- NVP-sollicitatiecode of eigen beleid/code.
- Wet Medische Keuringen
- Wet College voor de rechten van de mens
- Wet op Identificatieplicht
- Wet Arbeid Vreemdelingen
- Schriftelijke informatieplicht (art. 7:655 BW)
- Arbowet (RI&E)
- WOR: instemmingsrecht aanstellingsbeleid
- Verklaring omtrent gedrag (VOG)
- Eventuele cao-bepalingen
- JR: meldingsplicht ‘crimineel verleden’?
Medische Keuring:
- Wet op de Geneeskundige behandel-overeenkomst (WGBO) (art. 7:446-468 BW) geldt niet
voor aanstellingskeuringen,
Artsen moeten hier wél aan voldoen! :
- Aard & reden vertellen (art. 7:448 BW)
- Gevolgen en risico’s vermelden
- Resultaten beperkt houden (art. 464 lid 2 BW)
- Resultaten eerst naar keuring (art. 7:448 BW)
NB: De WG krijgt alleen de resultaten n.a.v. zijn vraag!
Wet op de Medische Keuringen (WMK)
Medische keuring mag mits:
1. Werknemer moet aangenomen zijn
2. Geen vragen over gezondheid/ziekte gesteld
3. Niet gekeken wordt naar (kans op) ernstige ziektes
4. Het niet een onevenredig zware belasting voor de werknemer is
, 5. Slechts keuren voor medische geschiktheid voor de functie (dus functie eisen en medische
vertaling moeten duidelijk zijn)
Let op.; deze lijst is niet uitputtend!
Er is bv. Nog een:
- Regeling Aanstellingskeuringen
- Leidraad Aanstellingskeuringen
Die verplichtingen bijvoorbeeld tot:
- WG moet wijzen op een klachtencommissie
- In de vacature moet de keuring al staan
- Het doel van de keuring moet op papier staan
- De arts mag alleen relevant onderzoek doen (nooit zwangerschap vragen)
> Recht op herkeuring
> Mededeling aan de werkgever mag geweigerd worden
> Arts mag de werkgever alleen datgene vertellen wat noodzakelijk is voor het doel van de
keuring
Gelijke behandeling
Discriminatieverbod (Art. 1 Gw): Godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras,
geslacht.
Discriminatieverbod nader uitgewerkt in o.a.: M/V; H/CZ; Leeftijd; aanstellingsduur; tijdelijke
en vaste arbeidscontracten; uitzendkrachten. (art. 7:646 e.v.)
Schending = OD: schadevergoeding mogelijk
Direct – indirect
Art. 1 Algemene wet gelijke behandeling
- Direct onderscheid: ‘indien een persoon op een andere wijze wordt behandeld dan een
ander in een vergelijkbare situatie wordt, is of zouden worden behandeld, op grond van
godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of
homoseksuele gerichtheid of burgerlijke staat’. ‘onderscheid op grond van zwangerschap,
bevalling, moederschap’
- Indirect onderscheid: ‘indien een ogenschijnlijk neutrale bepaling, maatstaaf of handelswijze
personen met een bepaalde godsdienst .. etc, in vergelijking met andere personen bijzonder
treft.’
Verboden, tenzij:
- Geslachtsbepaald werk
- Objectieve rechtvaardiging
1. De ondernemer een legitiem doel heeft.
2. De onderscheid een passend middel is.
3. Dit middel is noodzakelijk om het doel te halen.
- Bescherming van moeder of zwangere vrouw: (7:646 lid 3 BW)
- Positieve discriminatie (voorkeursbeleid)
Gelijke behandeling en sollicitatie
- Mag je tijdens een sollicitatiegesprek vragen of een vrouw zwanger is
- Moet een vrouw (eerlijk) antwoorden?
- Is dit direct of indirect onderscheid maken?
Klachten
College voor de Rechten van de Mens (= geen rechter)
- Geeft een deskundig oordeel
- Dit oordeel kan gebruikt worden bij een gerechtelijke procedure
Proeftijd
Art. 6:652 (en 676) BW
- Schriftelijk (lid 2)
- Kenmerk: beide partijen kunnen met onmiddellijke ingang opzeggen (art. 7:676 BW)
Duur:
- Korter dan 2 jaar ao/geen kalenderdatum: 1 maand
- Langer dan 2 jaar of vast: 2 maanden
