Effectief verplegen
Hoofdstuk 5
Richtlijnen
5.2 De begrippen richtlijn, zorgstandaard, klinisch
pad en protocol
5.2.1 Richtlijn
Een richtlijn is een document met aanbevelingen, gericht op het verbeteren van de kwaliteit van
zorg, berustend op systematische samenvattingen van wetenschappelijk onderzoek en
afwegingen van de voor- en nadelen van de verschillende zorgopties, aangevuld met expertise
en ervaringen van zorgprofessionals en zorggebruikers.
Een richtlijn is een middel om duidelijk te maken welke handelingen in welke volgorde en onder
welke omstandigheden uitgevoerd moeten worden om een zo goed mogelijke zorg te geven.
5.2.2 Zorgstandaard
Zorgstandaarden beschrijven vanuit patiëntenperspectief de norm waaraan multidisciplinaire
zorg aan patiënten moet voldoen. Dit betekent dat zowel de patiënt als alle zorgverleners weten
wat er moet gebeuren.
5.2.3 Zorgpad
De oorspronkelijke term was klinisch pad, maar doordat er steeds meer extramurale
toepassingen zijn, is het begrip klinisch pad verlaten. Een zorgpad is niet hetzelfde als een
richtlijn. Een zorgpad is een verzameling van methoden en hulpmiddelen om de leden van het
multidisciplinair en interprofessioneel team op elkaar af te stemmen en taakafspraken te maken
voor een specifieke patiëntenpopulatie. Een zorgpad bevat de verwachte verblijfsduur,
voornaamste intermediaire resultaten, finale doelstellingen en de activiteiten vereist om deze
doelstellingen te bereiken.
Een belangrijk doel van een zorgpad is bevordering van de samenwerking tussen de diverse
disciplines door explicitering van de doelstellingen en de weg om dat doel te bereiken.
Richtlijnen en standaarden kunnen een onderdeel vormen van een zorgpad.
Een zorgpad gaat om een complex geheel van interventies, die verschillende componenten
combineert. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt in een zorgpad als concept, als proces,
als methode en als product. Zie figuur 1 blz. 138.
5.2.4 Protocol
Een protocol is een document dat tot doel heeft de verpleegkundigen of verzorgenden te
ondersteunen bij het uitvoeren van zorginhoudelijke handelingen, met andere woorden: het
geeft aan hoe een handeling uitgevoerd kan worden.
Richtlijn Protocol
Hoofdstuk 5
Richtlijnen
5.2 De begrippen richtlijn, zorgstandaard, klinisch
pad en protocol
5.2.1 Richtlijn
Een richtlijn is een document met aanbevelingen, gericht op het verbeteren van de kwaliteit van
zorg, berustend op systematische samenvattingen van wetenschappelijk onderzoek en
afwegingen van de voor- en nadelen van de verschillende zorgopties, aangevuld met expertise
en ervaringen van zorgprofessionals en zorggebruikers.
Een richtlijn is een middel om duidelijk te maken welke handelingen in welke volgorde en onder
welke omstandigheden uitgevoerd moeten worden om een zo goed mogelijke zorg te geven.
5.2.2 Zorgstandaard
Zorgstandaarden beschrijven vanuit patiëntenperspectief de norm waaraan multidisciplinaire
zorg aan patiënten moet voldoen. Dit betekent dat zowel de patiënt als alle zorgverleners weten
wat er moet gebeuren.
5.2.3 Zorgpad
De oorspronkelijke term was klinisch pad, maar doordat er steeds meer extramurale
toepassingen zijn, is het begrip klinisch pad verlaten. Een zorgpad is niet hetzelfde als een
richtlijn. Een zorgpad is een verzameling van methoden en hulpmiddelen om de leden van het
multidisciplinair en interprofessioneel team op elkaar af te stemmen en taakafspraken te maken
voor een specifieke patiëntenpopulatie. Een zorgpad bevat de verwachte verblijfsduur,
voornaamste intermediaire resultaten, finale doelstellingen en de activiteiten vereist om deze
doelstellingen te bereiken.
Een belangrijk doel van een zorgpad is bevordering van de samenwerking tussen de diverse
disciplines door explicitering van de doelstellingen en de weg om dat doel te bereiken.
Richtlijnen en standaarden kunnen een onderdeel vormen van een zorgpad.
Een zorgpad gaat om een complex geheel van interventies, die verschillende componenten
combineert. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt in een zorgpad als concept, als proces,
als methode en als product. Zie figuur 1 blz. 138.
5.2.4 Protocol
Een protocol is een document dat tot doel heeft de verpleegkundigen of verzorgenden te
ondersteunen bij het uitvoeren van zorginhoudelijke handelingen, met andere woorden: het
geeft aan hoe een handeling uitgevoerd kan worden.
Richtlijn Protocol
