Oefeningen Repeated Measures (M)AN(C)OVA
1. Een onderzoeker wil nagaan of 3 meetmethoden ongeveer dezelfde resultaten geven
voor het meten van kracht. Daartoe leggen 20 proefpersonen elk 3 verschillende
testen af (= 1 per methode) om hun kracht te bepalen.
a. Is er een verschil in gemiddelde kracht afhankelijk van de methode die
gebruikt is?
b. Is het verschil in kracht tussen de 3 meetmethodes afhankelijk van het
geslacht van de proefpersonen?
Werk dus 2 afzonderlijke analyses uit.
Nr Methode Methode Methode3 geslacht
1 2
1 8 9 8 M
2 5 6 6 M
3 6 6 4 V
4 2 3 3 V
5 4 5 3 M
6 4 5 3 V
7 7 5 5 M
8 8 8 4 M
9 5 7 7 M
10 6 6 7 V
11 9 8 8 M
12 8 6 8 M
13 5 8 6 M
14 5 7 6 M
15 4 7 6 V
16 1 3 3 V
17 2 4 3 V
18 5 7 2 V
19 6 7 3 V
20 9 8 8 M
1A) AV= krachtscore EN OV= meetmethode (1,2 en 3) within (en post-hoc want 3 niveaus)
One way RM ANOVA (1 OV - within -1 AV) (anova omdat het over 1 uitkomstmaat gaat)
one way dus 1 set hypothese
H0: Er is geen verschil in krachtscore ngl meetmethode
Ha: Er is minstens 1 verschil in krachtscore ngl de meetmethode (minstens 1 WANT 3 niveaus)
SPSS: analyze, general lenear model, RM, Within Subject Factor Name = methode , number of levels = 3 ADD
(RM ANOVA niets met kader eronder doen, indien RM MANOVA andere AV’s ingeven in kader er onder), al de
methodes in kader over brengen (methode_1 = 1, mthode_2 = 2 enz), OPTIONS: descriptives (géén levene’s),
PLOTS niet want maar 1 factor (one way dus geen interacties mogelijk), POST HOC (staat er niet) dus EM
means: methode overbrengen nr display means for, confidence interval adjustment: Bonferroni
Multivariate tabel
HE meetmethode:
Fwl= 4,799 en p = 0,021 sign H0 verwerpen en Ha aanvaarden
Er is minstens 1 verschil in krachtscore ngl de meetmethode, waarbij …
POST HOC: (pairwise comparisons)
, - MM1 vs MM2: p= 0,076 niet sign
- MM1vs MM3: p = 1,000 niet sign
- MM2 vs MM3: p = 0,033 sign
DUS gemiddelden +- SD opschrijven Descriptive statistics HELEMAAL BOVENAAN!! (PAS OP: niet stand
Error in andere tabel!)
- MM2: 6,25 +- 1,68
- MM3: 5,15 +- 2,08
Er is minstens 1 verschil in krachtscore ngl de meetmethode, waarbij we een significant hogere
krachtscore vinden bij methode 2 dan methode 3 en er geen verschil is tussen de andere methodes.
1B) AV= krachtscore & OV1= meetmethode (1,2 en 3) within + OV2 = geslacht (man VS vrouw) between
Two way (3x2) RM ANOVA (mixed) (2 OV’s – within – 1 AV) (within en between)
Two way = 3 sets hypothesen
Covariaat moet kwantitatief zijn!
HE meetmethode: Geslacht is kwalitatief = als factor beschouwd
H0: Er is geen verschil in kracht ngl meetmethode, los van geslacht
Ha: Er is min. 1 verschil in kracht ngl meetmethode, los van geslacht
HE geslacht:
H0: Er is geen verschil in kracht ngl geslacht, los van meetmethode
Ha: Er is wel een verschil in kracht ngl geslacht, los van meetmethode
IE meetmethodeXgeslacht:
H0: Het verschil in krachtscore ngl meetmethode is niet afhankelijk van geslacht (between factor moet altijd
achteraan)!
Ha: Het verschil in krachtscore ngl meetmethode is wel afhankelijk van geslacht
SPSS: analyze, general lenear model, RM, Within SF staat er nog (niets in andere kaders want ANOVA), define,
juiste variabele staan er al + geslacht naar between kader (indien within toevoegen moest dat in vorige venster),
Options: descriptives, PLOTS (want two way IE): horz= methode & separate plots= geslacht, POST HOC
EM means: Bonferroni (want within)
Multivariate tabel:
IE meetmethode X geslacht: Fwl = 1,254 en p = 0,310 niet sign H0 niet verwerpen, Ha niet aanvaarden
Het verschil in krachtscore ngl meetmethode is niet afhankelijk van geslacht
Geen vervolgacties: dus géén plots (volgen zelfde patroon) en géén split file
HE meetmethode: Fwl= 5,563 en p = 0,014 sign H0 verwerpen, Ha aanvaarden
Er is min. 1 verschil in kracht ngl meetmethode los van geslacht, waarbij …
POST HOC: pairwise comparisons!
- MM1 – MM2: p= 0,049 sign
- MM1- MM3: p = 1,000 niet sign
- MM2 – MM3: p = 0,027 sign
Descriptive statistics: GEM +- SD
MM1: 5,45 +- 2,28
MM2: 6,25 +- 1,68
MM3: 5,15 +- 2,08
Er is min. 1 verschil in kracht ngl meetmethode, los van geslacht (of over 2 geslachten heen), waarbij
MM2 hogere score in vgl met MM1 en MM3 en waarbij tussen MM1 en MM3 geen verschil is in score.
HE geslacht: F = 13,039 en p = 0,002 sign H0 verwerpen, Ha
aanvaarden
Er is wel een verschil in kracht ngl geslacht, los van meetmethode,
waarbij…
PAS OP: we krijgen géén totaal voor mannen en vrouwen los van
methode dus globaal kijken naar gem. binnen elke methode per
geslacht (niet naar totalen kijken) en naar plot kijken
(je mag alle GEM +- SD opschrijven van alle methodes voor zowel man en vrouw, OF je kijkt nr de
PLOT ob daarvan conclusie trekken!
OOK VERMELDEN obv wat je u baseerd uiteindelijk!!
, Er is wel een verschil in kracht ngl geslacht los van meetmethode, waarbij mannen een hogere score
halen op de krachttesten dan de vrouwen, obv de plot (of GEM maar dan moet je deze ook opschrijven)
1. Een onderzoeker wil nagaan of 3 meetmethoden ongeveer dezelfde resultaten geven
voor het meten van kracht. Daartoe leggen 20 proefpersonen elk 3 verschillende
testen af (= 1 per methode) om hun kracht te bepalen.
a. Is er een verschil in gemiddelde kracht afhankelijk van de methode die
gebruikt is?
b. Is het verschil in kracht tussen de 3 meetmethodes afhankelijk van het
geslacht van de proefpersonen?
Werk dus 2 afzonderlijke analyses uit.
Nr Methode Methode Methode3 geslacht
1 2
1 8 9 8 M
2 5 6 6 M
3 6 6 4 V
4 2 3 3 V
5 4 5 3 M
6 4 5 3 V
7 7 5 5 M
8 8 8 4 M
9 5 7 7 M
10 6 6 7 V
11 9 8 8 M
12 8 6 8 M
13 5 8 6 M
14 5 7 6 M
15 4 7 6 V
16 1 3 3 V
17 2 4 3 V
18 5 7 2 V
19 6 7 3 V
20 9 8 8 M
1A) AV= krachtscore EN OV= meetmethode (1,2 en 3) within (en post-hoc want 3 niveaus)
One way RM ANOVA (1 OV - within -1 AV) (anova omdat het over 1 uitkomstmaat gaat)
one way dus 1 set hypothese
H0: Er is geen verschil in krachtscore ngl meetmethode
Ha: Er is minstens 1 verschil in krachtscore ngl de meetmethode (minstens 1 WANT 3 niveaus)
SPSS: analyze, general lenear model, RM, Within Subject Factor Name = methode , number of levels = 3 ADD
(RM ANOVA niets met kader eronder doen, indien RM MANOVA andere AV’s ingeven in kader er onder), al de
methodes in kader over brengen (methode_1 = 1, mthode_2 = 2 enz), OPTIONS: descriptives (géén levene’s),
PLOTS niet want maar 1 factor (one way dus geen interacties mogelijk), POST HOC (staat er niet) dus EM
means: methode overbrengen nr display means for, confidence interval adjustment: Bonferroni
Multivariate tabel
HE meetmethode:
Fwl= 4,799 en p = 0,021 sign H0 verwerpen en Ha aanvaarden
Er is minstens 1 verschil in krachtscore ngl de meetmethode, waarbij …
POST HOC: (pairwise comparisons)
, - MM1 vs MM2: p= 0,076 niet sign
- MM1vs MM3: p = 1,000 niet sign
- MM2 vs MM3: p = 0,033 sign
DUS gemiddelden +- SD opschrijven Descriptive statistics HELEMAAL BOVENAAN!! (PAS OP: niet stand
Error in andere tabel!)
- MM2: 6,25 +- 1,68
- MM3: 5,15 +- 2,08
Er is minstens 1 verschil in krachtscore ngl de meetmethode, waarbij we een significant hogere
krachtscore vinden bij methode 2 dan methode 3 en er geen verschil is tussen de andere methodes.
1B) AV= krachtscore & OV1= meetmethode (1,2 en 3) within + OV2 = geslacht (man VS vrouw) between
Two way (3x2) RM ANOVA (mixed) (2 OV’s – within – 1 AV) (within en between)
Two way = 3 sets hypothesen
Covariaat moet kwantitatief zijn!
HE meetmethode: Geslacht is kwalitatief = als factor beschouwd
H0: Er is geen verschil in kracht ngl meetmethode, los van geslacht
Ha: Er is min. 1 verschil in kracht ngl meetmethode, los van geslacht
HE geslacht:
H0: Er is geen verschil in kracht ngl geslacht, los van meetmethode
Ha: Er is wel een verschil in kracht ngl geslacht, los van meetmethode
IE meetmethodeXgeslacht:
H0: Het verschil in krachtscore ngl meetmethode is niet afhankelijk van geslacht (between factor moet altijd
achteraan)!
Ha: Het verschil in krachtscore ngl meetmethode is wel afhankelijk van geslacht
SPSS: analyze, general lenear model, RM, Within SF staat er nog (niets in andere kaders want ANOVA), define,
juiste variabele staan er al + geslacht naar between kader (indien within toevoegen moest dat in vorige venster),
Options: descriptives, PLOTS (want two way IE): horz= methode & separate plots= geslacht, POST HOC
EM means: Bonferroni (want within)
Multivariate tabel:
IE meetmethode X geslacht: Fwl = 1,254 en p = 0,310 niet sign H0 niet verwerpen, Ha niet aanvaarden
Het verschil in krachtscore ngl meetmethode is niet afhankelijk van geslacht
Geen vervolgacties: dus géén plots (volgen zelfde patroon) en géén split file
HE meetmethode: Fwl= 5,563 en p = 0,014 sign H0 verwerpen, Ha aanvaarden
Er is min. 1 verschil in kracht ngl meetmethode los van geslacht, waarbij …
POST HOC: pairwise comparisons!
- MM1 – MM2: p= 0,049 sign
- MM1- MM3: p = 1,000 niet sign
- MM2 – MM3: p = 0,027 sign
Descriptive statistics: GEM +- SD
MM1: 5,45 +- 2,28
MM2: 6,25 +- 1,68
MM3: 5,15 +- 2,08
Er is min. 1 verschil in kracht ngl meetmethode, los van geslacht (of over 2 geslachten heen), waarbij
MM2 hogere score in vgl met MM1 en MM3 en waarbij tussen MM1 en MM3 geen verschil is in score.
HE geslacht: F = 13,039 en p = 0,002 sign H0 verwerpen, Ha
aanvaarden
Er is wel een verschil in kracht ngl geslacht, los van meetmethode,
waarbij…
PAS OP: we krijgen géén totaal voor mannen en vrouwen los van
methode dus globaal kijken naar gem. binnen elke methode per
geslacht (niet naar totalen kijken) en naar plot kijken
(je mag alle GEM +- SD opschrijven van alle methodes voor zowel man en vrouw, OF je kijkt nr de
PLOT ob daarvan conclusie trekken!
OOK VERMELDEN obv wat je u baseerd uiteindelijk!!
, Er is wel een verschil in kracht ngl geslacht los van meetmethode, waarbij mannen een hogere score
halen op de krachttesten dan de vrouwen, obv de plot (of GEM maar dan moet je deze ook opschrijven)