Zoë Nicasie – 2025-2026
Samenvatting Bedrijfs- en ondernemingsstrategie
Inhoudsopgave
1 Intro en management begrippen: context _______________________________________________________________ 6
1.1 Managementbegrippen ____________________________________________________________________________ 6
1.1.1 Kernconcepten management ____________________________________________________________________ 6
1.1.2 Organisatorische prestatie ______________________________________________________________________ 6
1.2 Managementfuncties ______________________________________________________________________________ 7
1.2.1 Drie niveaus van management ___________________________________________________________________ 7
1.2.2 Henri Fayol _____________________________________________________________________________________ 7
1.3 Stakeholders & shareholders: inherent conflict? _____________________________________________________ 7
1.4 Trends in management ____________________________________________________________________________ 8
1.5 De strategie_______________________________________________________________________________________ 8
1.5.1 Drie fasen van het planningsproces ______________________________________________________________ 8
1.5.2 Planningsniveaus _______________________________________________________________________________ 8
1.5.3 Kenmerken van plannen _________________________________________________________________________ 9
1.5.4 Besluitvorming: incomplete informatie ___________________________________________________________ 9
2 Het begrip ‘strategie’ _________________________________________________________________________________ 10
2.1 Een succesvolle strategie _________________________________________________________________________ 10
2.2 Definities van strategie ___________________________________________________________________________ 10
2.3 Evolutie van strategisch management ______________________________________________________________ 10
2.4 Bronnen van hogere winstgevendheid ______________________________________________________________ 11
2.5 Beschrijving strategie _____________________________________________________________________________ 12
2.6 De rollen van strategie ____________________________________________________________________________ 12
2.7 Winst en ‘hoger’ doel = ‘purpose’ __________________________________________________________________ 12
2.8 Corporate Social Responsibility (CSR)______________________________________________________________ 12
2.8.1 Wat is CSR? ___________________________________________________________________________________ 13
2.8.2 Piramide van globale sociale verantwoordelijkheid en prestatie ____________________________________ 13
2.8.3 Niveaus van verantwoordelijkheid _______________________________________________________________ 13
2.8.4 Hoe pas je MVO/CSR toe? ______________________________________________________________________ 13
2.8.4.1 Vb.: IBM studie over CSR __________________________________________________________________ 14
2.8.5 Strategie als schakel tussen de onderneming en haar omgeving ___________________________________ 14
2.8.6 Stakeholder power/interest grid & reacties van managers _________________________________________ 14
3 Analyse van een “industry”/sector en markt ___________________________________________________________ 15
3.1 Winstgevendheid van verschillende sectoren _______________________________________________________ 15
3.2 Analyse van het omgevingsklimaat _________________________________________________________________ 15
3.2.1 PEST-analyse: brede omgeving__________________________________________________________________ 15
3.2.2 Porter’s 5-krachtenmodel: marktomgeving _______________________________________________________ 15
3.2.3 Marktanalyse toepassen _______________________________________________________________________ 16
3.2.4 Uitdagingen in de toepassing van het vijfkrachtenmodel ___________________________________________ 16
3.2.4.1 De industry en markt bepalen _____________________________________________________________ 16
3.2.4.2 Het gepaste niveau van analyse kiezen _____________________________________________________ 16
3.2.4.3 Omgaan met factoren die ontbreken _______________________________________________________ 17
3.2.4.4 Omgaan met onzekerheid en snel wijzigende structuren _____________________________________ 17
3.2.5 Is de externe omgeving van het grootste belang?__________________________________________________ 17
3.2.6 Identificeren KSF’s _____________________________________________________________________________ 17
4 Middelen & capaciteiten ______________________________________________________________________________ 18
, 4.1 De analyse van de capaciteiten en middelen: de interface tussen de strategie en de onderneming _______ 18
4.1.1 Resource based view __________________________________________________________________________ 18
4.2 Middelen ________________________________________________________________________________________ 18
4.2.1 De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ____________________________________ 18
4.2.2 Middelen waarderen ___________________________________________________________________________ 18
4.3 Capaciteiten _____________________________________________________________________________________ 19
4.3.1 Een functionele classificatie van organisatorische capaciteiten ____________________________________ 19
4.3.2 Waardeketen van Porter ________________________________________________________________________ 20
4.3.3 Soorten capaciteiten ___________________________________________________________________________ 20
4.4 Strategisch belang van middelen en capaciteiten ___________________________________________________ 20
4.4.1 VRIO _________________________________________________________________________________________ 21
4.4.2 Voor wie is het voordeel? _______________________________________________________________________ 21
4.4.3 Analyse van middelen & capaciteiten ____________________________________________________________ 21
4.4.4 Middelen en capaciteiten verder ontwikkelen ____________________________________________________ 21
4.4.5 Analyse van middelen en capaciteiten gebruiken om een strategie te formuleren ____________________ 22
4.5 Samengevat _____________________________________________________________________________________ 22
5 De aard en bronnen van competitief voordeel __________________________________________________________ 23
5.1 Wat is een competitief voordeel? __________________________________________________________________ 23
5.1.1 Definitie ______________________________________________________________________________________ 23
5.1.2 Totstandkoming _______________________________________________________________________________ 23
5.2 Competitief voordeel door innovatie _______________________________________________________________ 23
5.3 Competitief voordeel instandhouden: ‘isolating mechanisms’________________________________________ 23
5.4 Competitief voordeel als bron leidt tot de strategische keuze_________________________________________ 24
5.4.1 Kostenvoordeel _______________________________________________________________________________ 24
5.4.2 Differentiatievoordeel __________________________________________________________________________ 25
5.4.3 Gebruik waardeketen __________________________________________________________________________ 25
5.5 Generieke strategieën van Porter __________________________________________________________________ 25
5.5.1 Stuck in the middle ____________________________________________________________________________ 25
6 Bedrijfsstrategie ______________________________________________________________________________________ 26
6.1 Levenscyclus van een industrie ____________________________________________________________________ 26
6.1.1 Product- en procesinnovatie doorheen de tijd ____________________________________________________ 26
6.1.2 De structuur en mededinging binnen een industrie doorheen haar levenscyclus _____________________ 27
6.2 Inertie in de organisatie ___________________________________________________________________________ 27
6.2.1 Waarom is het zo moeilijk om organisaties te veranderen? ________________________________________ 27
6.2.1.1 Routines in de organisatie _________________________________________________________________ 27
6.2.1.2 Sociale en politieke structuren ____________________________________________________________ 27
6.2.1.3 Conformiteit _____________________________________________________________________________ 27
6.2.1.4 Beperkt zoeken naar nieuwe oplossingen (‘limited search’)___________________________________ 27
6.2.1.5 Complementariteiten en ‘fit’_______________________________________________________________ 27
6.2.2 Hoe moet men reageren op technologische verandering? _________________________________________ 28
6.2.3 Instrumenten om strategische verandering te creëren ____________________________________________ 28
6.2.4 Scenarioplanning ______________________________________________________________________________ 28
6.3 Dynamic capabilities _____________________________________________________________________________ 29
6.3.1 Definitie ______________________________________________________________________________________ 29
6.3.2 Shaping the future _____________________________________________________________________________ 29
6.4 Organizational capabilities ________________________________________________________________________ 29
7 Technologische industrieën en innovatiebeheer _______________________________________________________ 30
7.1 De ontwikkeling van technologie ___________________________________________________________________ 30
7.2 Het capteren van economische waarde: wie plukt de vruchten van innovatie? _________________________ 30
7.3 Complementaire bronnen van innovatie ____________________________________________________________ 30
2
, 7.4 Alternatieve strategieën om innovatie te exploiteren _________________________________________________ 31
7.4.1 Licensing _____________________________________________________________________________________ 31
7.4.2 Outsourcing van sommige functies ______________________________________________________________ 31
7.4.3 Strategische alliantie __________________________________________________________________________ 31
7.4.4 Joint venture __________________________________________________________________________________ 31
7.4.5 Interne commercialisatie (= internalisatie) _______________________________________________________ 31
7.5 Innovatie timen: zelf innoveren of volgen ___________________________________________________________ 32
7.5.1 Factoren die het relatieve succes van innovators en volgers bepalen _______________________________ 32
7.5.2 Concurrentie om de industriestandaard te controleren ___________________________________________ 32
7.5.3 De standaardenoorlog _________________________________________________________________________ 33
7.5.3.1 Voornaamste hulpbronnen vereist om de oorlog te winnen ___________________________________ 33
7.5.4 Risicobeheer in hoogtechnologische industrieën _________________________________________________ 33
7.6 Stimuli voor een hogere creativiteit in de onderneming_______________________________________________ 34
8 Ondernemingsstrategie _______________________________________________________________________________ 35
8.1 De grenzen (‘scope’) van de onderneming __________________________________________________________ 35
8.2 De belangrijkste concepten om de grenzen te analyseren ____________________________________________ 35
8.2.1 Economies of scope, transactiekosten en complexiteitskosten ____________________________________ 35
8.2.2 Specialisatie vs. integratie ______________________________________________________________________ 36
8.3 Diversificatie_____________________________________________________________________________________ 36
8.3.1 Motieven voor diversificatie _____________________________________________________________________ 36
8.3.2 Porter’s ‘Three Essential Tests’ _________________________________________________________________ 36
8.4 Verticale integratie _______________________________________________________________________________ 36
8.4.1 Verticale integratie vs. outsourcing ______________________________________________________________ 36
8.4.2 Toepassing: verticale keten voor metalen blikjes _________________________________________________ 37
8.4.3 Verschillende types van verticale relaties ________________________________________________________ 37
8.5 Het managen van het activiteitenportfolio van de onderneming _______________________________________ 38
8.5.1 De GE/McKinsey Portfolio Planning Matrix _______________________________________________________ 38
8.5.2 BCG Growth Share Matrix ______________________________________________________________________ 38
8.5.3 Ashridge Portfolio Matrix _______________________________________________________________________ 38
9 Globale strategieën en internationale ondernemingen _________________________________________________ 39
9.1 Patronen van internationalisering __________________________________________________________________ 39
9.2 Concurrentievoordeel in een internationale context _________________________________________________ 39
9.2.1 Concurrentievoordeel behalen__________________________________________________________________ 39
9.2.2 Nationale (locatiespecifieke) invloeden op het concurrentievermogen______________________________ 39
9.2.3 Porter’s National Diamond Framework __________________________________________________________ 40
9.3 Het toepassen van een conceptueel kader voor internationale productielocatie _______________________ 40
9.3.1 Het bepalen van de optimale locatie van activiteiten ______________________________________________ 41
9.4 Betreden van een buitenlandse markt ______________________________________________________________ 41
9.4.1 Keuze van toetredingsmodus voor de penetratie van buitenlandse markten _________________________ 41
9.4.2 Internationale allianties en joint-ventures ________________________________________________________ 41
9.5 Multinationale strategieën: mondiale integratie vs. nationale differentiatie ____________________________ 42
9.5.1 De voordelen van een mondiale strategie ________________________________________________________ 42
9.5.2 Ghemawat’s CAGE framework __________________________________________________________________ 42
9.5.3 Voordelen van mondiale integratie vs. nationale differentiatie _____________________________________ 42
9.6 Strategie en organisatie binnen de multinationale onderneming ______________________________________ 43
9.6.1 De ontwikkeling van een multinationale onderneming: alternatieve moederonderneming-dochter relaties
43
9.6.2 De zogenaamde ‘transnational’ _________________________________________________________________ 43
10 Het realiseren van strategie ___________________________________________________________________________ 44
10.1 Implementatie van strategie _______________________________________________________________________ 44
10.2 De organisatorische uitdaging _____________________________________________________________________ 44
3
, 10.3 Organisatiedesign ________________________________________________________________________________ 45
10.3.1 Definiëren van afdelingen ____________________________________________________________________ 45
10.3.2 Soorten structuren __________________________________________________________________________ 45
10.3.2.1 Een functionele structuur _________________________________________________________________ 45
10.3.2.2 Een multidivisionele structuur _____________________________________________________________ 45
10.3.2.3 Een matrixstructuur ______________________________________________________________________ 45
10.3.3 Alternatieve organisatievormen ______________________________________________________________ 46
10.4 Bedrijfscultuur vs. organisatiecultuur ______________________________________________________________ 46
10.4.1 Bedrijfscultuur ______________________________________________________________________________ 46
11 Trends in strategisch management ____________________________________________________________________ 47
11.1 De nieuwe externe omgeving van het bedrijfsleven __________________________________________________ 47
11.2 Nieuwe richtingen in het strategisch denken ________________________________________________________ 47
11.3 Re-design van de organisatie ______________________________________________________________________ 48
11.4 De veranderende rol van managers ________________________________________________________________ 48
12 WPO 1: BGC-matrix & Strategic Positioning Matrix _____________________________________________________ 49
12.1 Hoofdconcepten _________________________________________________________________________________ 49
12.2 BCG-matrix (growth-share matrix) _________________________________________________________________ 49
12.2.1 Ontwikkeling matrix _________________________________________________________________________ 49
12.2.2 Opbouw BGC-matrix ________________________________________________________________________ 49
12.2.3 Verschillende posities BGC-matrix ___________________________________________________________ 49
12.2.4 Link met product life cycle ___________________________________________________________________ 50
12.2.5 Kwadranten: cash posities ___________________________________________________________________ 50
12.2.6 Investeringsstrategieën ______________________________________________________________________ 50
12.2.7 Portfolioanalyse ____________________________________________________________________________ 51
12.3 Strategic positioning analysis (SPA) ________________________________________________________________ 51
12.3.1 Voorwaarden _______________________________________________________________________________ 51
12.3.2 Kwadranten ________________________________________________________________________________ 51
12.3.3 Valkuilen ___________________________________________________________________________________ 52
12.4 Oefening: casus __________________________________________________________________________________ 52
12.4.1 Oefening 1: Maak een BCG-matrix voor competitor 1 in 2004 ____________________________________ 52
12.4.2 Oefening 2: Voer een strategische positioneringsanalyse (SPA) uit voor de markt van BU1, over de 5
jaren heen 53
12.4.3 Conclusie __________________________________________________________________________________ 54
13 WPO 2: Stakeholder management _____________________________________________________________________ 55
13.1 Definitie van stakeholder management _____________________________________________________________ 55
13.1.1 Interne stakeholders ________________________________________________________________________ 55
13.1.2 Externe stakeholders ________________________________________________________________________ 55
13.1.3 Stakeholdermanagement ____________________________________________________________________ 56
13.1.4 Stakeholderrelatiemanagement ______________________________________________________________ 56
13.2 Het framework van Mitchell, Agle & Wood __________________________________________________________ 56
13.2.1 Stakeholder identificatie _____________________________________________________________________ 56
13.2.2 Stakeholder attributen_______________________________________________________________________ 56
13.2.2.1 Attribuut 1: macht ________________________________________________________________________ 56
13.2.2.2 Attribuut 2: legitimiteit ____________________________________________________________________ 56
13.2.2.3 Attribuut 3: urgentie ______________________________________________________________________ 57
13.2.3 Stakeholders klasses ________________________________________________________________________ 57
13.2.4 Stakeholders in een veranderende omgeving __________________________________________________ 57
13.3 Het framework van Savage, Nix, Whitehead & Blair __________________________________________________ 58
13.3.1 Stakeholders in een veranderende omgeving __________________________________________________ 58
13.3.1.1 Stakeholder type 1: Supportive stakeholder _________________________________________________ 58
13.3.1.2 Stakeholder type 2: Marginal stakeholder ___________________________________________________ 58
13.3.1.3 Stakeholder type 3: Non-supportive stakeholder ____________________________________________ 58
4
Samenvatting Bedrijfs- en ondernemingsstrategie
Inhoudsopgave
1 Intro en management begrippen: context _______________________________________________________________ 6
1.1 Managementbegrippen ____________________________________________________________________________ 6
1.1.1 Kernconcepten management ____________________________________________________________________ 6
1.1.2 Organisatorische prestatie ______________________________________________________________________ 6
1.2 Managementfuncties ______________________________________________________________________________ 7
1.2.1 Drie niveaus van management ___________________________________________________________________ 7
1.2.2 Henri Fayol _____________________________________________________________________________________ 7
1.3 Stakeholders & shareholders: inherent conflict? _____________________________________________________ 7
1.4 Trends in management ____________________________________________________________________________ 8
1.5 De strategie_______________________________________________________________________________________ 8
1.5.1 Drie fasen van het planningsproces ______________________________________________________________ 8
1.5.2 Planningsniveaus _______________________________________________________________________________ 8
1.5.3 Kenmerken van plannen _________________________________________________________________________ 9
1.5.4 Besluitvorming: incomplete informatie ___________________________________________________________ 9
2 Het begrip ‘strategie’ _________________________________________________________________________________ 10
2.1 Een succesvolle strategie _________________________________________________________________________ 10
2.2 Definities van strategie ___________________________________________________________________________ 10
2.3 Evolutie van strategisch management ______________________________________________________________ 10
2.4 Bronnen van hogere winstgevendheid ______________________________________________________________ 11
2.5 Beschrijving strategie _____________________________________________________________________________ 12
2.6 De rollen van strategie ____________________________________________________________________________ 12
2.7 Winst en ‘hoger’ doel = ‘purpose’ __________________________________________________________________ 12
2.8 Corporate Social Responsibility (CSR)______________________________________________________________ 12
2.8.1 Wat is CSR? ___________________________________________________________________________________ 13
2.8.2 Piramide van globale sociale verantwoordelijkheid en prestatie ____________________________________ 13
2.8.3 Niveaus van verantwoordelijkheid _______________________________________________________________ 13
2.8.4 Hoe pas je MVO/CSR toe? ______________________________________________________________________ 13
2.8.4.1 Vb.: IBM studie over CSR __________________________________________________________________ 14
2.8.5 Strategie als schakel tussen de onderneming en haar omgeving ___________________________________ 14
2.8.6 Stakeholder power/interest grid & reacties van managers _________________________________________ 14
3 Analyse van een “industry”/sector en markt ___________________________________________________________ 15
3.1 Winstgevendheid van verschillende sectoren _______________________________________________________ 15
3.2 Analyse van het omgevingsklimaat _________________________________________________________________ 15
3.2.1 PEST-analyse: brede omgeving__________________________________________________________________ 15
3.2.2 Porter’s 5-krachtenmodel: marktomgeving _______________________________________________________ 15
3.2.3 Marktanalyse toepassen _______________________________________________________________________ 16
3.2.4 Uitdagingen in de toepassing van het vijfkrachtenmodel ___________________________________________ 16
3.2.4.1 De industry en markt bepalen _____________________________________________________________ 16
3.2.4.2 Het gepaste niveau van analyse kiezen _____________________________________________________ 16
3.2.4.3 Omgaan met factoren die ontbreken _______________________________________________________ 17
3.2.4.4 Omgaan met onzekerheid en snel wijzigende structuren _____________________________________ 17
3.2.5 Is de externe omgeving van het grootste belang?__________________________________________________ 17
3.2.6 Identificeren KSF’s _____________________________________________________________________________ 17
4 Middelen & capaciteiten ______________________________________________________________________________ 18
, 4.1 De analyse van de capaciteiten en middelen: de interface tussen de strategie en de onderneming _______ 18
4.1.1 Resource based view __________________________________________________________________________ 18
4.2 Middelen ________________________________________________________________________________________ 18
4.2.1 De link tussen middelen, capaciteiten en competitief voordeel ____________________________________ 18
4.2.2 Middelen waarderen ___________________________________________________________________________ 18
4.3 Capaciteiten _____________________________________________________________________________________ 19
4.3.1 Een functionele classificatie van organisatorische capaciteiten ____________________________________ 19
4.3.2 Waardeketen van Porter ________________________________________________________________________ 20
4.3.3 Soorten capaciteiten ___________________________________________________________________________ 20
4.4 Strategisch belang van middelen en capaciteiten ___________________________________________________ 20
4.4.1 VRIO _________________________________________________________________________________________ 21
4.4.2 Voor wie is het voordeel? _______________________________________________________________________ 21
4.4.3 Analyse van middelen & capaciteiten ____________________________________________________________ 21
4.4.4 Middelen en capaciteiten verder ontwikkelen ____________________________________________________ 21
4.4.5 Analyse van middelen en capaciteiten gebruiken om een strategie te formuleren ____________________ 22
4.5 Samengevat _____________________________________________________________________________________ 22
5 De aard en bronnen van competitief voordeel __________________________________________________________ 23
5.1 Wat is een competitief voordeel? __________________________________________________________________ 23
5.1.1 Definitie ______________________________________________________________________________________ 23
5.1.2 Totstandkoming _______________________________________________________________________________ 23
5.2 Competitief voordeel door innovatie _______________________________________________________________ 23
5.3 Competitief voordeel instandhouden: ‘isolating mechanisms’________________________________________ 23
5.4 Competitief voordeel als bron leidt tot de strategische keuze_________________________________________ 24
5.4.1 Kostenvoordeel _______________________________________________________________________________ 24
5.4.2 Differentiatievoordeel __________________________________________________________________________ 25
5.4.3 Gebruik waardeketen __________________________________________________________________________ 25
5.5 Generieke strategieën van Porter __________________________________________________________________ 25
5.5.1 Stuck in the middle ____________________________________________________________________________ 25
6 Bedrijfsstrategie ______________________________________________________________________________________ 26
6.1 Levenscyclus van een industrie ____________________________________________________________________ 26
6.1.1 Product- en procesinnovatie doorheen de tijd ____________________________________________________ 26
6.1.2 De structuur en mededinging binnen een industrie doorheen haar levenscyclus _____________________ 27
6.2 Inertie in de organisatie ___________________________________________________________________________ 27
6.2.1 Waarom is het zo moeilijk om organisaties te veranderen? ________________________________________ 27
6.2.1.1 Routines in de organisatie _________________________________________________________________ 27
6.2.1.2 Sociale en politieke structuren ____________________________________________________________ 27
6.2.1.3 Conformiteit _____________________________________________________________________________ 27
6.2.1.4 Beperkt zoeken naar nieuwe oplossingen (‘limited search’)___________________________________ 27
6.2.1.5 Complementariteiten en ‘fit’_______________________________________________________________ 27
6.2.2 Hoe moet men reageren op technologische verandering? _________________________________________ 28
6.2.3 Instrumenten om strategische verandering te creëren ____________________________________________ 28
6.2.4 Scenarioplanning ______________________________________________________________________________ 28
6.3 Dynamic capabilities _____________________________________________________________________________ 29
6.3.1 Definitie ______________________________________________________________________________________ 29
6.3.2 Shaping the future _____________________________________________________________________________ 29
6.4 Organizational capabilities ________________________________________________________________________ 29
7 Technologische industrieën en innovatiebeheer _______________________________________________________ 30
7.1 De ontwikkeling van technologie ___________________________________________________________________ 30
7.2 Het capteren van economische waarde: wie plukt de vruchten van innovatie? _________________________ 30
7.3 Complementaire bronnen van innovatie ____________________________________________________________ 30
2
, 7.4 Alternatieve strategieën om innovatie te exploiteren _________________________________________________ 31
7.4.1 Licensing _____________________________________________________________________________________ 31
7.4.2 Outsourcing van sommige functies ______________________________________________________________ 31
7.4.3 Strategische alliantie __________________________________________________________________________ 31
7.4.4 Joint venture __________________________________________________________________________________ 31
7.4.5 Interne commercialisatie (= internalisatie) _______________________________________________________ 31
7.5 Innovatie timen: zelf innoveren of volgen ___________________________________________________________ 32
7.5.1 Factoren die het relatieve succes van innovators en volgers bepalen _______________________________ 32
7.5.2 Concurrentie om de industriestandaard te controleren ___________________________________________ 32
7.5.3 De standaardenoorlog _________________________________________________________________________ 33
7.5.3.1 Voornaamste hulpbronnen vereist om de oorlog te winnen ___________________________________ 33
7.5.4 Risicobeheer in hoogtechnologische industrieën _________________________________________________ 33
7.6 Stimuli voor een hogere creativiteit in de onderneming_______________________________________________ 34
8 Ondernemingsstrategie _______________________________________________________________________________ 35
8.1 De grenzen (‘scope’) van de onderneming __________________________________________________________ 35
8.2 De belangrijkste concepten om de grenzen te analyseren ____________________________________________ 35
8.2.1 Economies of scope, transactiekosten en complexiteitskosten ____________________________________ 35
8.2.2 Specialisatie vs. integratie ______________________________________________________________________ 36
8.3 Diversificatie_____________________________________________________________________________________ 36
8.3.1 Motieven voor diversificatie _____________________________________________________________________ 36
8.3.2 Porter’s ‘Three Essential Tests’ _________________________________________________________________ 36
8.4 Verticale integratie _______________________________________________________________________________ 36
8.4.1 Verticale integratie vs. outsourcing ______________________________________________________________ 36
8.4.2 Toepassing: verticale keten voor metalen blikjes _________________________________________________ 37
8.4.3 Verschillende types van verticale relaties ________________________________________________________ 37
8.5 Het managen van het activiteitenportfolio van de onderneming _______________________________________ 38
8.5.1 De GE/McKinsey Portfolio Planning Matrix _______________________________________________________ 38
8.5.2 BCG Growth Share Matrix ______________________________________________________________________ 38
8.5.3 Ashridge Portfolio Matrix _______________________________________________________________________ 38
9 Globale strategieën en internationale ondernemingen _________________________________________________ 39
9.1 Patronen van internationalisering __________________________________________________________________ 39
9.2 Concurrentievoordeel in een internationale context _________________________________________________ 39
9.2.1 Concurrentievoordeel behalen__________________________________________________________________ 39
9.2.2 Nationale (locatiespecifieke) invloeden op het concurrentievermogen______________________________ 39
9.2.3 Porter’s National Diamond Framework __________________________________________________________ 40
9.3 Het toepassen van een conceptueel kader voor internationale productielocatie _______________________ 40
9.3.1 Het bepalen van de optimale locatie van activiteiten ______________________________________________ 41
9.4 Betreden van een buitenlandse markt ______________________________________________________________ 41
9.4.1 Keuze van toetredingsmodus voor de penetratie van buitenlandse markten _________________________ 41
9.4.2 Internationale allianties en joint-ventures ________________________________________________________ 41
9.5 Multinationale strategieën: mondiale integratie vs. nationale differentiatie ____________________________ 42
9.5.1 De voordelen van een mondiale strategie ________________________________________________________ 42
9.5.2 Ghemawat’s CAGE framework __________________________________________________________________ 42
9.5.3 Voordelen van mondiale integratie vs. nationale differentiatie _____________________________________ 42
9.6 Strategie en organisatie binnen de multinationale onderneming ______________________________________ 43
9.6.1 De ontwikkeling van een multinationale onderneming: alternatieve moederonderneming-dochter relaties
43
9.6.2 De zogenaamde ‘transnational’ _________________________________________________________________ 43
10 Het realiseren van strategie ___________________________________________________________________________ 44
10.1 Implementatie van strategie _______________________________________________________________________ 44
10.2 De organisatorische uitdaging _____________________________________________________________________ 44
3
, 10.3 Organisatiedesign ________________________________________________________________________________ 45
10.3.1 Definiëren van afdelingen ____________________________________________________________________ 45
10.3.2 Soorten structuren __________________________________________________________________________ 45
10.3.2.1 Een functionele structuur _________________________________________________________________ 45
10.3.2.2 Een multidivisionele structuur _____________________________________________________________ 45
10.3.2.3 Een matrixstructuur ______________________________________________________________________ 45
10.3.3 Alternatieve organisatievormen ______________________________________________________________ 46
10.4 Bedrijfscultuur vs. organisatiecultuur ______________________________________________________________ 46
10.4.1 Bedrijfscultuur ______________________________________________________________________________ 46
11 Trends in strategisch management ____________________________________________________________________ 47
11.1 De nieuwe externe omgeving van het bedrijfsleven __________________________________________________ 47
11.2 Nieuwe richtingen in het strategisch denken ________________________________________________________ 47
11.3 Re-design van de organisatie ______________________________________________________________________ 48
11.4 De veranderende rol van managers ________________________________________________________________ 48
12 WPO 1: BGC-matrix & Strategic Positioning Matrix _____________________________________________________ 49
12.1 Hoofdconcepten _________________________________________________________________________________ 49
12.2 BCG-matrix (growth-share matrix) _________________________________________________________________ 49
12.2.1 Ontwikkeling matrix _________________________________________________________________________ 49
12.2.2 Opbouw BGC-matrix ________________________________________________________________________ 49
12.2.3 Verschillende posities BGC-matrix ___________________________________________________________ 49
12.2.4 Link met product life cycle ___________________________________________________________________ 50
12.2.5 Kwadranten: cash posities ___________________________________________________________________ 50
12.2.6 Investeringsstrategieën ______________________________________________________________________ 50
12.2.7 Portfolioanalyse ____________________________________________________________________________ 51
12.3 Strategic positioning analysis (SPA) ________________________________________________________________ 51
12.3.1 Voorwaarden _______________________________________________________________________________ 51
12.3.2 Kwadranten ________________________________________________________________________________ 51
12.3.3 Valkuilen ___________________________________________________________________________________ 52
12.4 Oefening: casus __________________________________________________________________________________ 52
12.4.1 Oefening 1: Maak een BCG-matrix voor competitor 1 in 2004 ____________________________________ 52
12.4.2 Oefening 2: Voer een strategische positioneringsanalyse (SPA) uit voor de markt van BU1, over de 5
jaren heen 53
12.4.3 Conclusie __________________________________________________________________________________ 54
13 WPO 2: Stakeholder management _____________________________________________________________________ 55
13.1 Definitie van stakeholder management _____________________________________________________________ 55
13.1.1 Interne stakeholders ________________________________________________________________________ 55
13.1.2 Externe stakeholders ________________________________________________________________________ 55
13.1.3 Stakeholdermanagement ____________________________________________________________________ 56
13.1.4 Stakeholderrelatiemanagement ______________________________________________________________ 56
13.2 Het framework van Mitchell, Agle & Wood __________________________________________________________ 56
13.2.1 Stakeholder identificatie _____________________________________________________________________ 56
13.2.2 Stakeholder attributen_______________________________________________________________________ 56
13.2.2.1 Attribuut 1: macht ________________________________________________________________________ 56
13.2.2.2 Attribuut 2: legitimiteit ____________________________________________________________________ 56
13.2.2.3 Attribuut 3: urgentie ______________________________________________________________________ 57
13.2.3 Stakeholders klasses ________________________________________________________________________ 57
13.2.4 Stakeholders in een veranderende omgeving __________________________________________________ 57
13.3 Het framework van Savage, Nix, Whitehead & Blair __________________________________________________ 58
13.3.1 Stakeholders in een veranderende omgeving __________________________________________________ 58
13.3.1.1 Stakeholder type 1: Supportive stakeholder _________________________________________________ 58
13.3.1.2 Stakeholder type 2: Marginal stakeholder ___________________________________________________ 58
13.3.1.3 Stakeholder type 3: Non-supportive stakeholder ____________________________________________ 58
4
