Samenvatting Bestuurswetenschappen en Overheidsmanagement

Samenvatting Bestuurswetenschappen en Overheidsmanagement


 Inleiding



 Ruggengraat van de cursus: David Easton ´A systems analysis of political life´.

 Het politieke systeem:

, Oorsprong

 Veel interesse in democratie en democratisering in de jaren ´50 en ´60.

 Zoektocht naar hoe een democratisch bestuur zichzelf organiseert.

 Onder invloed van maatschappelijke en politieke evoluties.

 Besturen is een responsief proces, gevoed vanuit de samenleving.

 Cruciaal is interactie tussen bestuur en maatschappelijke, politieke en economische
omgeving.




 Hierbij zijn de 3 fasen belangrijk:

 1 Input: Omgeving kaart politieke problemen aan.

 2 Throughput: Bestuur ontwikkelt oplossingen en neemt hier beslissingen over.

 3 Output: Bestuur grijpt in op de omgeving om problemen op te lossen.

, Input

 Input bestaat uit 2 elementen

 Eisen

 Steun



 Eisen zijn het geheel van maatschappelijke problemen waarvan de bevolking vindt
dat de overheid er een antwoord op moet bieden.

 Niet alle wensen zijn eisen

 Wensen worden eisen wanneer ze aan het politieke systeem worden gericht

 Centrale proces: ´politisering´.

 Niet alle eisen dringen door tot het systeem door de aanwezigheid van barrières.




 Er bestaan 2 soorten barrières:

 Structurele barrières (gatekeepers)

 Culturele barrières

, Structurele barrières (gatekeepers)

 Bepalen welke eisen het systeem bereiken

 Bepalen hoe ver die eisen doordringen

 Werken volgens een filterprincipe:

 Bundeling: meerdere eisen  1 eis

 Selectie: bepaalde eisen worden afgeblokt

 Sommige eisen dringen direct door tot het systeem, ondanks de
gatekeepers.

 Niet gemedieerde inputs




 Culturele barrières

 Eisen kunnen structurele barrières overwinnen, maar toch niet behandeld
worden  culturele barrières

 Elk systeem heeft zijn culturele taboes

 Eisen vinden ingang in het systeem zolang ze passen binnen het heersende
culturele schema van het systeem

, Steun is het geheel van gevoelens en attituden dat leeft onder de bevolking t.a.v.
het politieke systeem als geheel en t.a.v. haar uitkomsten

 De steun vanuit de omgeving vormt de brandstof voor de werking van het
systeem.

 Zonder steun zal het systeem disfunctioneren:

 Burger heeft geen vertrouwen in het systeem en haar personeel

 Burger is niet tevreden over de oplossingen die het systeem aanbrengt



 We kennen 2 soorten steun:




 Specifieke steun:

 Specifieke steun is de tevredenheid van de burger over het adequaat
optreden (probleemoplossend vermogen) van het systeem.

 Probleem met specifieke steun:

 Niet alle inputs worden in het systeem geïntroduceerd (barrières)

 Vaak tegengestelde inputs (vb. eisen van werkgevers en vakbonden)

 Middelen zijn beperkt

 De overheid zal dus nooit op alle inputs kunnen antwoorden en loopt
daardoor constant specifieke steun mis.



 Diffuse steun:

 Diffuse steun is een algemeen vertrouwen in de werking van het systeem en
diegenen die het systeem bemannen.

 Een gevoel van verbondenheid met het systeem

, Throughput

 Centrale proces is de conversie van inputs naar outputs

 Easton gaat hier zelf niet op in: “Black Box of the political system”

 Veronderstelt een mechanisch proces, maar:

 Hoe worden beslissingen genomen?

 Welke beslissingen worden gekozen?




 Output

 Op basis van inputs nemen bestuurders beslissingen, deze beslissingen zijn de outputs

 Outputs moeten beantwoorden aan de inputs

 Outputs grijpen in op de omgeving om de oorzaak van de eis weg te nemen

 We onderscheiden:

 Output is de beslissing en de actie om die beslissing te realiseren

 Outcome is het gevolg van de beslissing, i.e. de uitkomst

 Dit onderscheid is belangrijk, omdat een output niet noodzakelijk leidt tot
gewenste outcome (perverse effecten).

 Om na te gaan of de output leidt tot de gewenste outcome is terugkoppeling
(feedback/evaluatie) nodig, welke zorgt voor nieuwe opstart van de cyclus:

 Indien problemen niet verholpen en doelstellingen niet bereikt  nieuwe
outputs en acties

 Indien probleem wel verholpen  nieuwe eisen  nieuwe cyclus

, Systeem in ´stress´

 Normaal gezien blijft het systeem in cycli draaien, maar het systeem kan ook in
problemen komen, hier kunnen 2 oorzaken voor zijn:

 Niet alle eisen worden beantwoord

 Volumestress:

 overload aan eisen

 Inhoudelijke stress:

 Sommige eisen vragen lange conversie

 Sommige eisen worden nooit behandeld

 Te weinig steun

 Wegvallen specifieke steun:

 outputs leiden niet tot gewenste outcomes

 Wegvallen diffuse steun:

 Wegvallen loyauteit t.a.v. systeem

 Diepe breuklijnen onder bevolking

 Wegvallen geloof in legitimiteit van politici



 Structurele regulatie

 Ondanks stress kan het systeem zich toch in stand houden door structurele regulatie:

 Het systeem past zichzelf aan aan de omgevingseisen en probeert zo de steun vanuit
de omgeving terug te winnen.

 Terugwinnen specifieke steun:

 Hervormen besluitvorming en afstand tussen input en output verkleinen

 Organen in het leven roepen die eisen sneller identificeert en beter aanpakt

 Terugwinnen diffuse steun:

 Regels opleggen aan politici

 Verschillen homogeniseren

 Conflicten erkennen en ermee leren leven

,  Legitimiteit

 Tijdens elke fase kent het systeem een vorm van legitimiteit:



 Inputlegitimiteit is de openheid van het systeem t.a.v. inputs

 Essentie = inclusiviteit

 Als bepaalde eisen systematisch afgewezen worden, is het systeem niet
legitiem

 Thema’s van de overheid moeten overeenstemmen met eisen uit omgeving



 Throughputlegitimiteit is de legaliteit en transparantie van het systeem t.a.v. de
conversie van inputs naar outputs

 Essentie = legaal en transparant

 Als bepaalde procedures niet worden nageleefd, is het systeem niet legitiem

 Als er geen duidelijkheid wordt verschaft omtrent de
besluitvormingsprocedure, is het systeem niet legitiem

 Vb. Besluitvorming na omkoping…



 Outputlegitimiteit is de responsiviteit van het beleid, waarbij de outputs een
antwoord moeten vormen op de inputs

 Essentie = effectiviteit

 Als bepaalde maatregelen het probleem niet oplossen, is het systeem niet
legitiem

 Vb. Dutrouxaffaire, Dioxinecrisis…