Samenvatting LES 10: CRIMINOLOGIE - Sykes en Matza + controletheoriën - VIVES KORTRIJK MAATSCHAPPELIJKE VEILIGHEID

NEUTRALISERINGSTECHNIEKEN (SYKES EN MATZA)
Sykes & Matza stellen dat subculturen NIET aan basis liggen van
criminaliteit omdat:

- Delinquenten zouden geen schuldgevoel hebben mocht bepaald gedrag
als gerechtvaardigd worden beschouwd
 In praktijk heeft delinquent schuldgevoelens

- Delinquenten beschouwen normsysteem wel degelijk als legitiem
 Erkennen geldigheid van norm- en regelgeving
 Ze houden zich wél aan de normen en waarden van de samenleving
 Maar op moment dat dat strookt met hun interne regels = niet norm-
conform

- Delinquenten keuren niet zomaar elke vorm van delinquent gedrag goed
 Maken onderscheid wie wél en wie niet het slachtoffer mag worden

Criminaliteit wordt dan ook verklaard vanuit de vigerende normen
- Toepasbaarheid normen: bepaald door omstandigheden, plaats, tijd,
personen, …
 Uitgangspunt: mensen die criminaliteit plegen, of niet – vanuit
vigerende norm
 De criminaliteit wordt eigenlijk gepleegd vanuit de bestaande regels,
die er zijn
 Ze staan ook globaal deels achter de regels die bestaan in de
samenleving

- Dominant waardensysteem wordt tijdelijk losgelaten
 Op bepaald moment, in bepaalde situaties -> kader van globale
regels in conflict
 Conflict met de regels  dan komt de nadruk te liggen op
subterreanean values
o Op sommige momenten regels in conflict met wat op dat moment
willen doen
o Zoeken naar spanning/machogedrag, tonen wie je bent, stoer, …
dat wordt lastig door die regels, dus gaan ze overtreden
(delinquentie)

- Moraliteit van regels niet verworpen
 Gaan binding met regels (tijdelijk) neutraliseren
 Ze willen de regels wel volgen, enkel op dat moment niet/ conflict
Bv. Voetbal hooliganisme: man die in een leslokaal normconform leeft en doet,
wordt plots een andere mens op de voetbal, nood om vechtpartijen uit te
lokken, politie partijen, … Maar zet die maandag terug op zijn werk, dat gaat
niet gebeuren daar

Hoe kan je dat motiveren, dat je de regels volgt en eigenlijk niet wil volgen
- Door tijdelijk neutraliseren van bepaalde regels d.m.v.
neutralisatietechnieken
- Toepassen neutralisatietechnieken bevestigt kracht van conventionele
waarden

, Sykes & Matza onderscheiden:
1. Ontkenning van verantwoordelijkheid
 Ik kon er niet aan doen, was niet bewust, ik was onder invloed, ben
meegesleept

2. Ontkenning van schade of nadeel
 Er is toch geen schade? Stelen bvb: ze hebben toch genoeg eten in
winkel, …

3. Ontkenning van slachtoffer
 Die is geen slachtoffer, er is toch geen dode, die kan daar wel tegen,
…
 Bv. kindermisbruik: was vanuit liefde, ondersteuning

4. Veroordeling van veroordeelaars
 Veroordeling van rechtssysteem
 Verantwoordelijkheid bij rechtssysteem (iedereen doet het, maar ik word
gepakt)

5. Beroep doen op hogere morele loyaliteit
 Eigen W&N patroon komt hoger te staan dan dat van de wereld
 Ik volg wel regels, maar als familie-eer o.i.d. is geschonden, moet ik
optreden
 Dan komen dus hun eigen W&N boven die van de samenleving te
staan

Zij verwerpen dus ook tegenstelling tussen delinquente en niet-
delinquente waarden

Sociologische criminaliteitsverklaringen
1. Ecologische benadering
Vertrekt vanuit wisselwerking mens & stad

2. Structureel – functionalistische benadering
Structuur van de maatschappij bepaalt ons gedrag

3. Leertheorieën (zitten nu hier!)
Gaat ervan uit dat gedrag wordt geleerd/aangeleerd

4. Controletheorieën
Zoeken antwoord op de vraag ‘waarom geeft iemand toe aan de druk om
criminaliteit te plegen en een ander niet’

5. Labellingbenadering
Gedrag is niet inherent crimineel maar wordt als dusdanig benoemd


Controletheorieën: omgekeerde vraag stellen
- Niet op zoek naar wat aan de basis ligt van criminaliteit
- WEL: waarom dit individu toegeeft aan druk om criminaliteit te plegen &
ander niet