METHODISCH HANDELEN 1
1) LA: cliëntgerichte toegepaste gedragswetenschappen
1. Cliëntgerichte logopedie en audiologie
Ideeën over gezondheid, ziekte en zorg
Evolueren voortdurend
Visie: meer en meer cliënt- en patiëntgericht focus op welzijn/
levenskwaliteit van de persoon
EVOLUTIE: stoornisgerichte zorg ---------> cliëntgerichte zorg
HET BIOMEDISCHE EN HET SOCIALE MODEL VAN STOORNISSEN EN
HULPVERLENING
Artsen: focus op aandoeningen en bijhorende stoornissen = nature
(minder aandacht: hoe de hulpvrager hiermee omgaat)
Anderen: op zoek naar rol van leren, ontwikkeling en opvoeding
= nurture
(focus: hoe hulpvrager en omgeving met beperkingen leren
omgaan)
Sociaal model als reactie op biomedische
BIOMEDISCH MODEL SOCIAAL MODEL
Statische norm bepaald wat normaal/ Probleem wordt gecreëerd door de
afwijkend is samenleving niet aangepast +
onvoldoende flexibel
Benadrukt stoornis en beperkingen Onderscheid:
- Stoornis
- Problemen die ermee samenhangen
DOEL: wegwerken discrepanties Vechten voor maatschappelijke
= wat afwijkt moet opnieuw binnen het veranderingen ipv zichzelf te veranderen
normale worden gebracht
Veel belang aan oorzaak-gevolgrelaties Minder kansen
Dualisme: lichaam en geest onafhankelijk Rechten van elk individu nadruk
psychologische processen staan volledig
los van elk ziekteproces
Classificatiesystemen benadrukken Hulp aan mensen met aandoening
oorzaken van de aandoening 1) Infrastructurele aanpassingen
VB: ICD international classification of 2) Sensibilisering van de samenleving
diseases 3) Corrigeren van de misvattingen en
attitudes
Patiënt passieve rol = iemand die → grote impact
lijdzaam ondergaat VB: mensen met fysieke of verstandelijke
beperking ipv gehandicapten …
, HET BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL
Biopsychosociaal model
Verzoent het medische met het sociale en vult het verder aan
Gezondheid en ziekte worden beschouwd als het resultaat van een
samenspel tussen biologische, persoonlijke en sociale factoren
Leidt toe naar een persoon te kijken als
- Biologisch wezen
- Gedragsmatig wezen
- Wezen dat leeft in en wordt beïnvloed door een
bepaalde context
Concretisering: ICF
, HET ICF-MODEL ALS LEIDRAAD
ICF= International Classification of Functioning, Disability and Health
= meest gehanteerde, concrete werkmodel van ziekte en gezondheid
(onderliggend denkkader van dit handboek)
DOEL
1) Denkkader
- ICF biedt wetenschappelijke basis voor de studie
van de menselijke gezondheid
- Gezondheid= het geheel van fysiek (biologisch),
mentaal (psychisch) en sociaal welbevinden
- ICF= multifactorieel
- Holistisch model: het beschrijft het menselijk
functioneren vanuit zoveel mogelijk invalshoeken
- Niet alleen oorzaken van gezondheidsproblemen,
maar ook gevolgen van aandoeningen op het
menselijk functioneren en de levenskwaliteit
- Veel dynamischere kijk op ziekte en gezondheid
- Factoren werken in alle richtingen op elkaar in
GEVOLG: mensen met eenzelfde aandoening
kunnen toch verschillend functioneren
2) Universele taal
- Gestandaardiseerd begrippenapparaat
- ICF= classificatiesysteem met termen en codes
GEVOLG: gezondheidswetenschappers en
zorgverstrekkers kunnen interdisciplinair en
internationaal gegevens uitwisselen
, ICF op verschillende vlakken inzetbaar
- Tal van zorgdisciplines
- Overheden: bij het nemen van beslissingen over de
verdeling van fondsen voor gezondheidsbeleid
- Onderwijs: hulpmiddel voor het invullen of
beoordelen van opleidingscriteria
- Zorgverstrekkers
DE 5 COMPONENTEN VAN HET ICF-MODEL
Holistisch= allesomvattend; kijken naar het geheel
Voor beschrijving van gezondheidstoestand: 2 hoofdfacetten
Het menselijk functioneren en mogelijke problemen die zich daarin
kunnen afspelen
- Anatomische eigenschappen en functies
- Activiteiten
- Participatie
Factoren die op dat functioneren een sterke invloed uitoefenen
- Externe factoren
- Persoonlijke factoren
1) Anatomische eigenschappen en functies
- Anatomische eigenschappen: positie, aanwezigheid,
vorm en continuïteit van onderdelen van het
menselijk lichaam
- Functies: fysiologische en mentale eigenschappen
van het menselijk organisme
→ afwijkingen in anatomische eigenschappen of
functies stoornissen
2) Activiteiten
= vormen de onderdelen van iemands handelen
- Uitvoering van een taak of handeling
- Ook dagelijkse routinehandelingen, omgaan met
stress, mobiliteit en zelfverzorging
- Ook communicatie en alle vormen van bredere
menselijke interactie
→ moeilijkheden beperkingen
1) LA: cliëntgerichte toegepaste gedragswetenschappen
1. Cliëntgerichte logopedie en audiologie
Ideeën over gezondheid, ziekte en zorg
Evolueren voortdurend
Visie: meer en meer cliënt- en patiëntgericht focus op welzijn/
levenskwaliteit van de persoon
EVOLUTIE: stoornisgerichte zorg ---------> cliëntgerichte zorg
HET BIOMEDISCHE EN HET SOCIALE MODEL VAN STOORNISSEN EN
HULPVERLENING
Artsen: focus op aandoeningen en bijhorende stoornissen = nature
(minder aandacht: hoe de hulpvrager hiermee omgaat)
Anderen: op zoek naar rol van leren, ontwikkeling en opvoeding
= nurture
(focus: hoe hulpvrager en omgeving met beperkingen leren
omgaan)
Sociaal model als reactie op biomedische
BIOMEDISCH MODEL SOCIAAL MODEL
Statische norm bepaald wat normaal/ Probleem wordt gecreëerd door de
afwijkend is samenleving niet aangepast +
onvoldoende flexibel
Benadrukt stoornis en beperkingen Onderscheid:
- Stoornis
- Problemen die ermee samenhangen
DOEL: wegwerken discrepanties Vechten voor maatschappelijke
= wat afwijkt moet opnieuw binnen het veranderingen ipv zichzelf te veranderen
normale worden gebracht
Veel belang aan oorzaak-gevolgrelaties Minder kansen
Dualisme: lichaam en geest onafhankelijk Rechten van elk individu nadruk
psychologische processen staan volledig
los van elk ziekteproces
Classificatiesystemen benadrukken Hulp aan mensen met aandoening
oorzaken van de aandoening 1) Infrastructurele aanpassingen
VB: ICD international classification of 2) Sensibilisering van de samenleving
diseases 3) Corrigeren van de misvattingen en
attitudes
Patiënt passieve rol = iemand die → grote impact
lijdzaam ondergaat VB: mensen met fysieke of verstandelijke
beperking ipv gehandicapten …
, HET BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL
Biopsychosociaal model
Verzoent het medische met het sociale en vult het verder aan
Gezondheid en ziekte worden beschouwd als het resultaat van een
samenspel tussen biologische, persoonlijke en sociale factoren
Leidt toe naar een persoon te kijken als
- Biologisch wezen
- Gedragsmatig wezen
- Wezen dat leeft in en wordt beïnvloed door een
bepaalde context
Concretisering: ICF
, HET ICF-MODEL ALS LEIDRAAD
ICF= International Classification of Functioning, Disability and Health
= meest gehanteerde, concrete werkmodel van ziekte en gezondheid
(onderliggend denkkader van dit handboek)
DOEL
1) Denkkader
- ICF biedt wetenschappelijke basis voor de studie
van de menselijke gezondheid
- Gezondheid= het geheel van fysiek (biologisch),
mentaal (psychisch) en sociaal welbevinden
- ICF= multifactorieel
- Holistisch model: het beschrijft het menselijk
functioneren vanuit zoveel mogelijk invalshoeken
- Niet alleen oorzaken van gezondheidsproblemen,
maar ook gevolgen van aandoeningen op het
menselijk functioneren en de levenskwaliteit
- Veel dynamischere kijk op ziekte en gezondheid
- Factoren werken in alle richtingen op elkaar in
GEVOLG: mensen met eenzelfde aandoening
kunnen toch verschillend functioneren
2) Universele taal
- Gestandaardiseerd begrippenapparaat
- ICF= classificatiesysteem met termen en codes
GEVOLG: gezondheidswetenschappers en
zorgverstrekkers kunnen interdisciplinair en
internationaal gegevens uitwisselen
, ICF op verschillende vlakken inzetbaar
- Tal van zorgdisciplines
- Overheden: bij het nemen van beslissingen over de
verdeling van fondsen voor gezondheidsbeleid
- Onderwijs: hulpmiddel voor het invullen of
beoordelen van opleidingscriteria
- Zorgverstrekkers
DE 5 COMPONENTEN VAN HET ICF-MODEL
Holistisch= allesomvattend; kijken naar het geheel
Voor beschrijving van gezondheidstoestand: 2 hoofdfacetten
Het menselijk functioneren en mogelijke problemen die zich daarin
kunnen afspelen
- Anatomische eigenschappen en functies
- Activiteiten
- Participatie
Factoren die op dat functioneren een sterke invloed uitoefenen
- Externe factoren
- Persoonlijke factoren
1) Anatomische eigenschappen en functies
- Anatomische eigenschappen: positie, aanwezigheid,
vorm en continuïteit van onderdelen van het
menselijk lichaam
- Functies: fysiologische en mentale eigenschappen
van het menselijk organisme
→ afwijkingen in anatomische eigenschappen of
functies stoornissen
2) Activiteiten
= vormen de onderdelen van iemands handelen
- Uitvoering van een taak of handeling
- Ook dagelijkse routinehandelingen, omgaan met
stress, mobiliteit en zelfverzorging
- Ook communicatie en alle vormen van bredere
menselijke interactie
→ moeilijkheden beperkingen
