SAMENVATTING
HUISARTSGENEESKUNDE
2
ACADEMIEJAAR 2024 – 2025
NIEUW CURRICULUM
UA GENEESKUNDE – MASTER 2 – SEMESTER 1
0
,INHOUDSTAFEL
1. Klinisch redeneren bij multimorbiditeit ............................................................................................................. 3
2. Alledaagse geriatrische aandoeningen ............................................................................................................ 13
2.1 Dehydratatie.................................................................................................................................................... 13
2.2 Obstipatie ........................................................................................................................................................ 17
2.3 Mondzorg en droge mond............................................................................................................................... 21
2.4 Duizeligheid bij ouderen.................................................................................................................................. 27
2.5 Orthostatische hypotensie .............................................................................................................................. 32
2.6 Urine incontinentie ......................................................................................................................................... 35
2.7 Slaapproblemen .............................................................................................................................................. 41
2.8 Essentiële tremor ............................................................................................................................................ 48
2.9 Droge huid/pruritis .......................................................................................................................................... 53
3. Alledaagse aandoeningen in huisartsenpraktijk.............................................................................................. 57
3.1 Brandwonden .................................................................................................................................................. 58
3.2 Bijtwonden ...................................................................................................................................................... 64
3.3 Bovenste luchtweginfectie .............................................................................................................................. 68
3.4 Tuba dysfunctie ............................................................................................................................................... 73
3.5 Speekselsteen .................................................................................................................................................. 77
3.6 Hematospermie ............................................................................................................................................... 82
3.7 Borstzwelling bij mannen ................................................................................................................................ 85
3.8 Mastitis en tepelkloven ................................................................................................................................... 89
3.9 Nachtelijke kuitkramp ..................................................................................................................................... 94
3.10 Fissuri Ani ...................................................................................................................................................... 97
3.11 Tromboflebitis ............................................................................................................................................. 100
3.12 Gastro-enteritis ........................................................................................................................................... 102
3.13 Syndroom van Tietze ................................................................................................................................... 107
3.14 Premenstrueel syndroom (pms) .................................................................................................................. 110
3.15 Meralgia Paresthetica.................................................................................................................................. 113
3.16 Tekenbeet.................................................................................................................................................... 116
4. Chronische complexe zorg .............................................................................................................................. 120
5. Palliatieve zorg................................................................................................................................................ 144
6. Aanhoudende lichamelijke klachten, chronische pijn ................................................................................... 163
6.1 Acute pijn ...................................................................................................................................................... 163
6.2 ALK – SOLK ..................................................................................................................................................... 178
6.3 Chronische pijn .............................................................................................................................................. 201
7. Farmacotherapie bij ouderen ......................................................................................................................... 212
1
,8. Seminarie: richtlijnen toepassen.................................................................................................................... 238
8.1 SOI ................................................................................................................................................................. 238
8.2 Zwangerschapsbegeleiding ........................................................................................................................... 251
8.3 Anticonceptie ................................................................................................................................................ 264
8.4 Labo-onderzoeken ......................................................................................................................................... 272
9. Van fouten kan je leren .................................................................................................................................. 277
2
,1. KLINISCH REDENEREN BIJ
MULTIMORBIDITEIT
LEERDOELEN
- De student kan de principes van klinisch redeneren bij multimorbide patiënten toepassen op casussen
tijdens het examen
MEDISCH DOSSIER
- Elk medisch dossier bevat diagnoses = zorgelementen
o Actief: nu aanwezig
o Passief: vroeger aanwezig
o Belangrijk VS niet belangrijk
VOORBEELD GERIATRISCHE PATIËNT
3
,CASUS
ð Meer uitleg in de ppt
ð Aanmeldklacht: krampen
DIAGNOSTISCH LANDSCHAP
ANAMNESE
ð Essentieel!
ð Onderscheid maken tussen:
o Restless Legs Syndrome (= RLS) (± PLMD = periodic limb movement disorder)
o Nachtelijke kuitkrampen
o Hypnic jerks
§ = normaal inslaapfenomeen (al dan niet met hypnagoge hallucinaties)
o Claudicatio
§ Normaal: duidelijk onderscheid
§ MAAR bij oudere patiënt: kan moeilijk zijn
à bv. in de casus is het verhaal drie keer totaal anders
RESTLESS LEGS SYNDROOM
ð = onweerstaanbare en onaangename drang om benen te bewegen
o Meer continu gevoel
o Geen spastische samentrekking van de spieren
- Familiaal
o 40-60% familiaal bepaald
- Uitlokkende factoren
o Rust of inactiviteit
- Verlichtende factoren
o Beweging
- Diagnose
o Via vragenlijst
o Via slaaponderzoek
- Periodic leg movement disorder (PLMD)
o Schokkende bewegingen die slaap verstoren en overdag slaperigheid veroorzaken zonder
andere oorzaak (uitsluitingsdiagnose)
o Kan samen gaan met RLS
4
, ADVIES
- Bloedname
o Ferritine, ijzerstatus, Hb/MCV, TSH, nierfunctie, Vitamines B en D
- Niet-medicamenteus
o Slaaphygiëne (onrealistisch)
o Beperk cafeïne/alcohol
o Lichte mentale arbeid voor het slapen
o Massasages
- Medicamenteus
o Dopamineagonisten
§ Pramipexol
• Kan hartfalen verergeren en kan hartritmestoornissen uitlokken
§ Ropinirole
• Invloed op rijden en werkt ook in op het hart
o Mogen beide bij deze casus niet gegeven worden, want man heeft
al VG van VKF en decompensatie
ð Bij het voorschrijven van medicatie altijd rekening houden met welke medicatie de patiënten al neemt
en of deze gecombineerd mag worden + ook mogelijke nevenwerkingen bekijken!
NACHTELIJKE KUITKRAMPEN
ð = plotse pijnlijke kramp in kuit of voet gedurende seconden tot minuten
INCIDENTIE
- 40% van de 50+ heeft er wel eens last van
OORZAAK
- Primair
o Meestal
o Zonder verklaring
- Zeldzaam secundair
o Neurologische ziekten
§ Bv. Parkinson, ischias, ALS
o Metabole aandoeningen
§ Hypoglcemie, hypoT, deshydratatie en elektrolyten stoornissen
o Bijwerkingen van medicatie
§ Diuretica, LABA, ACE-I, sommige bètablockers, benzodiazepines,…
® allemaal onzekere
BEHANDELING
- Beperkt bewijs voor
o Fe, Mg, Ca supplementen
o Vitamine B en E
o Difenhydramine (R Calm)
o Diltiazem/Verapamil
- Meer bewijs voor:
o Quinine = kinine ® maar gevaar op fatale arrytmieën, trombocytopenie, HUS
5
HUISARTSGENEESKUNDE
2
ACADEMIEJAAR 2024 – 2025
NIEUW CURRICULUM
UA GENEESKUNDE – MASTER 2 – SEMESTER 1
0
,INHOUDSTAFEL
1. Klinisch redeneren bij multimorbiditeit ............................................................................................................. 3
2. Alledaagse geriatrische aandoeningen ............................................................................................................ 13
2.1 Dehydratatie.................................................................................................................................................... 13
2.2 Obstipatie ........................................................................................................................................................ 17
2.3 Mondzorg en droge mond............................................................................................................................... 21
2.4 Duizeligheid bij ouderen.................................................................................................................................. 27
2.5 Orthostatische hypotensie .............................................................................................................................. 32
2.6 Urine incontinentie ......................................................................................................................................... 35
2.7 Slaapproblemen .............................................................................................................................................. 41
2.8 Essentiële tremor ............................................................................................................................................ 48
2.9 Droge huid/pruritis .......................................................................................................................................... 53
3. Alledaagse aandoeningen in huisartsenpraktijk.............................................................................................. 57
3.1 Brandwonden .................................................................................................................................................. 58
3.2 Bijtwonden ...................................................................................................................................................... 64
3.3 Bovenste luchtweginfectie .............................................................................................................................. 68
3.4 Tuba dysfunctie ............................................................................................................................................... 73
3.5 Speekselsteen .................................................................................................................................................. 77
3.6 Hematospermie ............................................................................................................................................... 82
3.7 Borstzwelling bij mannen ................................................................................................................................ 85
3.8 Mastitis en tepelkloven ................................................................................................................................... 89
3.9 Nachtelijke kuitkramp ..................................................................................................................................... 94
3.10 Fissuri Ani ...................................................................................................................................................... 97
3.11 Tromboflebitis ............................................................................................................................................. 100
3.12 Gastro-enteritis ........................................................................................................................................... 102
3.13 Syndroom van Tietze ................................................................................................................................... 107
3.14 Premenstrueel syndroom (pms) .................................................................................................................. 110
3.15 Meralgia Paresthetica.................................................................................................................................. 113
3.16 Tekenbeet.................................................................................................................................................... 116
4. Chronische complexe zorg .............................................................................................................................. 120
5. Palliatieve zorg................................................................................................................................................ 144
6. Aanhoudende lichamelijke klachten, chronische pijn ................................................................................... 163
6.1 Acute pijn ...................................................................................................................................................... 163
6.2 ALK – SOLK ..................................................................................................................................................... 178
6.3 Chronische pijn .............................................................................................................................................. 201
7. Farmacotherapie bij ouderen ......................................................................................................................... 212
1
,8. Seminarie: richtlijnen toepassen.................................................................................................................... 238
8.1 SOI ................................................................................................................................................................. 238
8.2 Zwangerschapsbegeleiding ........................................................................................................................... 251
8.3 Anticonceptie ................................................................................................................................................ 264
8.4 Labo-onderzoeken ......................................................................................................................................... 272
9. Van fouten kan je leren .................................................................................................................................. 277
2
,1. KLINISCH REDENEREN BIJ
MULTIMORBIDITEIT
LEERDOELEN
- De student kan de principes van klinisch redeneren bij multimorbide patiënten toepassen op casussen
tijdens het examen
MEDISCH DOSSIER
- Elk medisch dossier bevat diagnoses = zorgelementen
o Actief: nu aanwezig
o Passief: vroeger aanwezig
o Belangrijk VS niet belangrijk
VOORBEELD GERIATRISCHE PATIËNT
3
,CASUS
ð Meer uitleg in de ppt
ð Aanmeldklacht: krampen
DIAGNOSTISCH LANDSCHAP
ANAMNESE
ð Essentieel!
ð Onderscheid maken tussen:
o Restless Legs Syndrome (= RLS) (± PLMD = periodic limb movement disorder)
o Nachtelijke kuitkrampen
o Hypnic jerks
§ = normaal inslaapfenomeen (al dan niet met hypnagoge hallucinaties)
o Claudicatio
§ Normaal: duidelijk onderscheid
§ MAAR bij oudere patiënt: kan moeilijk zijn
à bv. in de casus is het verhaal drie keer totaal anders
RESTLESS LEGS SYNDROOM
ð = onweerstaanbare en onaangename drang om benen te bewegen
o Meer continu gevoel
o Geen spastische samentrekking van de spieren
- Familiaal
o 40-60% familiaal bepaald
- Uitlokkende factoren
o Rust of inactiviteit
- Verlichtende factoren
o Beweging
- Diagnose
o Via vragenlijst
o Via slaaponderzoek
- Periodic leg movement disorder (PLMD)
o Schokkende bewegingen die slaap verstoren en overdag slaperigheid veroorzaken zonder
andere oorzaak (uitsluitingsdiagnose)
o Kan samen gaan met RLS
4
, ADVIES
- Bloedname
o Ferritine, ijzerstatus, Hb/MCV, TSH, nierfunctie, Vitamines B en D
- Niet-medicamenteus
o Slaaphygiëne (onrealistisch)
o Beperk cafeïne/alcohol
o Lichte mentale arbeid voor het slapen
o Massasages
- Medicamenteus
o Dopamineagonisten
§ Pramipexol
• Kan hartfalen verergeren en kan hartritmestoornissen uitlokken
§ Ropinirole
• Invloed op rijden en werkt ook in op het hart
o Mogen beide bij deze casus niet gegeven worden, want man heeft
al VG van VKF en decompensatie
ð Bij het voorschrijven van medicatie altijd rekening houden met welke medicatie de patiënten al neemt
en of deze gecombineerd mag worden + ook mogelijke nevenwerkingen bekijken!
NACHTELIJKE KUITKRAMPEN
ð = plotse pijnlijke kramp in kuit of voet gedurende seconden tot minuten
INCIDENTIE
- 40% van de 50+ heeft er wel eens last van
OORZAAK
- Primair
o Meestal
o Zonder verklaring
- Zeldzaam secundair
o Neurologische ziekten
§ Bv. Parkinson, ischias, ALS
o Metabole aandoeningen
§ Hypoglcemie, hypoT, deshydratatie en elektrolyten stoornissen
o Bijwerkingen van medicatie
§ Diuretica, LABA, ACE-I, sommige bètablockers, benzodiazepines,…
® allemaal onzekere
BEHANDELING
- Beperkt bewijs voor
o Fe, Mg, Ca supplementen
o Vitamine B en E
o Difenhydramine (R Calm)
o Diltiazem/Verapamil
- Meer bewijs voor:
o Quinine = kinine ® maar gevaar op fatale arrytmieën, trombocytopenie, HUS
5
