ONDERZOEKSVAARDIGHEDEN
DEEL 1: KRITISCH DENKEN
1. WAAROM IS KRITISCH DENKEN BELANGRIJK?
- Vaardigheid die professionals nodig hebben
- Kwaliteit blijven garanderen
2. WAT VERSTAAN WE ONDER KRITISCH DENKEN?
Kritische vaardigheden:
- Betrouwbare info zoeken
- Bronnen intepreteren en analyseren
- Redeneren en reflecteren voordat je een standpunt inneemt
- Verklaren waarop je standpunten baseerd
- ...
Kritische houding:
- Open geest hebben
- De juiste vragen stellen
- Nieuwschierig en onderzoekend zijn
- Verschillende alternatieven afwegen
- ...
3. BEDREIGINGEN VOOR ONS KRITISCH DENKVERMOGEN
3.1 MISLEID DOOR ONS EIGEN BREIN
3.1.1 TYPE 1- EN TYPE 2-DENKEN
type 1-denken = snel en onbewust. Zorgt ervoor dat je snel kan handelen en meerdere
dingen tegelijk kunt doen.
- Vb. Straat oversteken
Type 2-denken = langzaam en bewust. Je moet nadenken en past bepaalde regels en
strategieën toe. Kost meer inspanning.
Kritisch denken draait rond het leren onderdrukken van het snelle denken (type 1)
om meer bewust te denken (type 2).
, 3.1.2 KUNNEN WE ONS BREIN WEL VERTROUWEN?
Interpreteren = het proces van info die je bewaart en verwerkt.
Facoren die hier een rol bij spelen:
- Gevoelens: anders reageren in een droevige dan in een vrolijke stemming
- Geheugen, vroegere ervaringen: door een slechte ervaring zal je meer op je
hoede zijn
- Verwachtingen: als je met verwachtingen naar iets gaat, kunnen deze positief of
negatief zijn. En erna worden deze misschien omgekeerd.
- Contrastwerking: iets kan sterk opvallen door het contrast met het geheel.
- Projectie: soort afweersysteem tegen negatieve emoties door die toe te schrijven
aan iets of iemand anders.
- Vooroordelen: voorbarig, vaak negatief oordel dat hoofdzakelijk gevoelsmatig
bepaald is.
- Affectieve verbondenheid: een gevoelsmatige band tussen mensen kan tot
gevolg hebben dat de waarneming subjectief gekleurd is. (mijn kind schoon kind)
- Eigen waarden en normen: ze worden bepaald door je opvoeding, cultuur enz.
En ze zijn niet voor iedereen hetzelfde.
3.1.3 CONFIRMATION BIAS OF TUNNELVISIE
Confirmation bias of tunnelvisie = van nature oog hebben voor elementen die onze
reeds gevormde meningen, keuzes en handelingen ondersteunen en niet voor elementen
die dat niet doen. (politiewerk)
- We hechten vooral waarde aan info die onze mening bevestigt:
Ons brein kiest systematisch voor de weg met het minste weerstand: kost minder
mentale energie
Brein kan moeilijk omgaan met toeval of dingen die op het eerste gezicht
onverklaarbaar zijn
- Hoe voorkomen?
Type 2-denken activeren:
» Aanvaard dat je niet alles kan weten en oordeel niet te snel
» Zoek gerichte info en niet enkel info die je mening versterkt
» Bekijken vanuit verschillende perspectieven
3.1.4 GROEPSDRUK
Van nature de neiging om ons aan te passen aan de groep en niet op te vallen als
individu.
Groepsdruk ka leiden tot irrationele beslissingen, maar groepsdruk is niet altijd slecht.
3.2 MISLEID DOOR ANDEREN
DEEL 1: KRITISCH DENKEN
1. WAAROM IS KRITISCH DENKEN BELANGRIJK?
- Vaardigheid die professionals nodig hebben
- Kwaliteit blijven garanderen
2. WAT VERSTAAN WE ONDER KRITISCH DENKEN?
Kritische vaardigheden:
- Betrouwbare info zoeken
- Bronnen intepreteren en analyseren
- Redeneren en reflecteren voordat je een standpunt inneemt
- Verklaren waarop je standpunten baseerd
- ...
Kritische houding:
- Open geest hebben
- De juiste vragen stellen
- Nieuwschierig en onderzoekend zijn
- Verschillende alternatieven afwegen
- ...
3. BEDREIGINGEN VOOR ONS KRITISCH DENKVERMOGEN
3.1 MISLEID DOOR ONS EIGEN BREIN
3.1.1 TYPE 1- EN TYPE 2-DENKEN
type 1-denken = snel en onbewust. Zorgt ervoor dat je snel kan handelen en meerdere
dingen tegelijk kunt doen.
- Vb. Straat oversteken
Type 2-denken = langzaam en bewust. Je moet nadenken en past bepaalde regels en
strategieën toe. Kost meer inspanning.
Kritisch denken draait rond het leren onderdrukken van het snelle denken (type 1)
om meer bewust te denken (type 2).
, 3.1.2 KUNNEN WE ONS BREIN WEL VERTROUWEN?
Interpreteren = het proces van info die je bewaart en verwerkt.
Facoren die hier een rol bij spelen:
- Gevoelens: anders reageren in een droevige dan in een vrolijke stemming
- Geheugen, vroegere ervaringen: door een slechte ervaring zal je meer op je
hoede zijn
- Verwachtingen: als je met verwachtingen naar iets gaat, kunnen deze positief of
negatief zijn. En erna worden deze misschien omgekeerd.
- Contrastwerking: iets kan sterk opvallen door het contrast met het geheel.
- Projectie: soort afweersysteem tegen negatieve emoties door die toe te schrijven
aan iets of iemand anders.
- Vooroordelen: voorbarig, vaak negatief oordel dat hoofdzakelijk gevoelsmatig
bepaald is.
- Affectieve verbondenheid: een gevoelsmatige band tussen mensen kan tot
gevolg hebben dat de waarneming subjectief gekleurd is. (mijn kind schoon kind)
- Eigen waarden en normen: ze worden bepaald door je opvoeding, cultuur enz.
En ze zijn niet voor iedereen hetzelfde.
3.1.3 CONFIRMATION BIAS OF TUNNELVISIE
Confirmation bias of tunnelvisie = van nature oog hebben voor elementen die onze
reeds gevormde meningen, keuzes en handelingen ondersteunen en niet voor elementen
die dat niet doen. (politiewerk)
- We hechten vooral waarde aan info die onze mening bevestigt:
Ons brein kiest systematisch voor de weg met het minste weerstand: kost minder
mentale energie
Brein kan moeilijk omgaan met toeval of dingen die op het eerste gezicht
onverklaarbaar zijn
- Hoe voorkomen?
Type 2-denken activeren:
» Aanvaard dat je niet alles kan weten en oordeel niet te snel
» Zoek gerichte info en niet enkel info die je mening versterkt
» Bekijken vanuit verschillende perspectieven
3.1.4 GROEPSDRUK
Van nature de neiging om ons aan te passen aan de groep en niet op te vallen als
individu.
Groepsdruk ka leiden tot irrationele beslissingen, maar groepsdruk is niet altijd slecht.
3.2 MISLEID DOOR ANDEREN
