samenvatting Nederlands - vloeiend van drie naar één

VLOEIEND – NEDERLANDS
DEEL 1: GELETTERDHEID

1. BEGINNENDE GELETTERDHEID
Geletterdheid is een proces dat start vanaf de geboorte en in verschillende fasen
verloopt:

Geletterdheid De competenties om info te verwerven,
verwerken & gericht te gebruiken.
 Omgaan met taal, cijfers, grafische
gegevens & ICT
1 Ontluikende Kennismaken, confronteren & experimenteren
geletterdheid met taal.
 Hoe meer woorden ze kennen, hoe sneller
ze de geschreven woorden herkennen
 Begint thuis & in de kinderopvang
2 Beginnende Kleuters gaan beseffen dat taal niet enkel
geletterdheid gesproken kan worden, maar ook
gelezen/geschreven.
 Werken aan voorbereidend lezen
3 Aanvankelijk lezen Het echte (technische) lezen.
 Krijgen de code van het schriftsysteem
aangeleerd
 Gebeurt in het eerste leerjaar
4 Gevorderde De fase waarin het leesproces een automatisch
geletterdheid verloop krijgt.
 Vergroten van de vaardigheid van het
decoderen, snelheid & nauwkeurigheid van
het lezen
 Begrijpend lezen

Wat is het belang van geletterdheid?
 Zelfstandig functioneren
 Deelnemen aan de samenleving
 Persoonlijk ontwikkelen en bijleren

Uitdagingen in het onderwijs rond geletterdheid
 Meertaligheid (kinderen met een meertalige achtergrond scoren lager)
 Toenemende laaggeletterdheid (ouders hebben vaak moeilijkheden met
o.a. het huiswerk vd leerlingen te ondersteunen)
 Digitaliseren


2. ALGEMENE EN SPEFICIEKE LEESVOORBEREIDING
! Waarom zijn smartphones een bedreiging voor het lezen:
1. Doordat ouders en kinderen meer op de telefoon zitten, is er minder
interactie.
 Hoe meer dat je als kind in interactie komt en gesprekken voert, hoe meer
oefenkansen en hoe rijker je taal wordt.

, 2. Alles gaat heel snel waardoor de hersenen niet meer worden geoefend op
aandacht
 Lezen is moeilijk en moeten zich er uren mee kunnen bezig houden
“het leesproces is niet natuurlijk, iemand moet het ons aanleren. Dit heeft tijd
nodig, tijd die we onzelf op digitale platformen niet meer gunnen”

3 KK
1 LS
Algemene leesvoorbereiding Specifieke leesvoorbereiding
1. Mondelinge taalvaardigheid 1. fonologisch & fonemisch bewustzijn
 Taalontwikkelend lesgeven
- Woordenschat 2. alzijdig structureren
 Auditieve analyse
2. leesbevordering  Auditieve discriminatie
 Uitnodigende omgeving  Auditieve synthese

3. taalbeschouwing  Visuele analyse
 Weten dat er verschillende  Visuele discriminatie
talen zijn  Visuele synthese
 Verschil mondeling/schriftelijk
 Verschillende manieren van
communiceren

2.1 ALGEMENE GELETTERDHEID: MONDELINGE TAALVAARDIGHEID
Als een kleuter zich mondeling goed kan uitdrukken, heeft hij meer kans om een
goede lezer te worden.

Verband tussen spreekvaardigheden en leesvaardigheden;
 Problemen op vlak van mondelinge taalvaardigheid, hebben een
negatieve invloed op het fonemisch bewust zijn (klankbewustzijn)
 Een beperkte woordenschat heeft invloed op het herkennen van woorden
bij technisch/ begrijpend lezen: een lezer begrijpt niet wat hij leest als hij
de betekenis niet kent

! we moeten dus aandacht besteden aan taalontwikkelend lesgeven
 Door bv: interactie te creëren met kinderen, taal te ondersteunen via
lichaamstaal & concrete materialen, spreekkansen creëren via open
vragen…

2.2 ALGEMENE GELETTERDHEID: LEESBEVORDERING
= belangstelling wekken voor geschreven taal en ervaringen opdoen met
geschreven taal in verschillende vormen
 Bv. liedjesboek, voorlezen, verteltafel, woordkaartjes…
 Boeken staan centraal in het werken aan de leesbevordering, ze vormen
de dragen van de schriftelijke taal

! we moeten een omgeving creëren die de leerlingen motiveert om te lezen