• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 99 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg - Forensische geestelijke gezondheidszorg (C01A8A)

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 99 pagina's

Samenvatting van het hele vak Forensische Geestelijke Gezondheidszorg, voordien Gerechtelijke Geestelijke Gezonheidszorg. 14/20 gehaald met deze samenvatting. De cursus van I. Jeandarme zit reeds in de samenvatting verwerkt (vooral de stukken waarvan de prof zei dat die belangrijk waren)!

Voorbeeld van de inhoud

Samenvatting H1 – Algemene inleiding 2024-
2025

Definiëring van GGGZ
Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) = psychiatrie = forensische geestelijke
gezondheidszorg
MAAR psychiatrie slaat vaker op de EPA’s (= Ernstige Psychische Aandoeningen)

Def:
Geestelijk, WANT georganiseerde dienstverlening die de maximale bevordering van de
psychische gezondheid beoogt

Gerechtelijk, WANT rechtsbedeling en nauwe samenwerking met de rechtbanken (bv.
als “straf”)
 vaak strafrecht, MAAR anders kan ook


Verschil tussen Gerechtelijke GGZ en Gewone GGZ
Gerechtelijk Gewoon
- 3 partij berokken (bv.
e
- Tussen psychiater en
rechter) patiënt
 opvolging en + evt. familie of
controle partner
 geen ‘link’ met
patiënt
- Niet vrijwillig - Vrijwillig
 doel:  doel: patiënt
maatschappij helpen
- Conflictmodel tussen - Samenwerkingsmodel
meerdere partijen  patiënt wil
geholpen
- Publiek en ter expertise - Beroepsgeheim



Werkgebieden
- Via het gerecht: controle-expertise-onderzoek
bv. voor verdediging / beklaagde
- Adviserende onderzoeken met zicht op de strafuitvoering
bv. risicotaxatie
- Behandelen van daders / slachtoffers
bv. justitiabelen met psychiatrische stoornis (= dader met stoornis én
toerekeningsvatbaar)
bv. geïnterneerden met psychiatrische stoornis (= dader niet toerekeningsvatbaar)
- Preventie en netwerking (= vermijden van PA’s)

,Samenvatting H1 – Algemene inleiding 2024-
2025


Definiëring psychiatrische stoornissen
! Subjectiviteit psychiater speelt een rol, MAAR niet allesbepalend !

Def: ziekte met psychische symptomen of oorzaken die gepaard gaat met lijden en/of
sociaal
disfunctioneren
- Symptomen: klachten of verschijnselen (= vaak aanleiding consultatie)
 verschijnen vaak na iets mee te maken en verdwijnen vanzelf weer =/=
stoornis
 langdurig verstoord en heeft negatief effect op versch. levensdomeinen =
stoornis
- Oorzaken: lichamelijk en/of psychisch
PROBLEEM: lichamelijk probleem kan gezien worden als een psychisch
(vice versa)
bv. anorexia (= psychisch  lichamelijk), hersentumor (= lichamelijk
 psychisch)
PROBLEEM: moeilijk aan te duiden

Psychische functies
= netwerken in de hersenen waar een stoornis zich kan situeren

Cognitieve functies = “denkfuncties” (aandacht, oriëntatie, geheugen, …)
Affectieve functies = “voelfuncties” (emoties)
Conatieve functies = “wilfuncties” (motivering, gedrag, psychomotoriek, …)

 functies werken samen om een te interageren met de omgeving
DUS bij een foutje in één van de drie loopt het mis

 allemaal gelinkt met omgeving, DUS symptomen ook invloed op omgeving

Ill: 5-G schema = oefening voor patiënt om eigen probleem te leren kennen/reflecteren
= gebeurtenis, gedachten, gevoelens, gedrag, gevolgen

EPA’s (Ernstige Psychiatrische Aandoeningen)
! Stoornis is meestal al ernstig, dus deze zijn écht ernstig !

- Gecoördineerde zorg van professionals is nodig, WANT beperkingen en disfunctioneren
is extreem

Diagnostiek
Doel: stoornis vaststellen, voorspelling maken, oorzaken opsporen en behandelen

Hoe?
- Auto-Anamnese = heel diep uitvragen van genoemde klachten (gestructureerd

,Samenvatting H1 – Algemene inleiding 2024-
2025
interview of vragenlijst)
kijken naar het gedrag van de patiënt tijdens een consultatie (bv. stemming,
hand geven, .)
PROBLEEM: enige bron van “bewijs” is wat de patiënt vertelt
OPLOSSING: omgeving bevragen (heteroanamnese) of kijken in dossier van de patiënt
(bv. strafblad)



4 stappen van Anamnese: a. Speciële anamnese = vragen naar problemen en
geschiedenis
 vaak starten met een open vraag
b. Algemene psychiatrische anamnese = andere ziektes
bevragen
 vaak om al wat zaken uit te sluiten
c. Sociale anamnese = thuis, opleiding en vrije tijd bevragen
d. Biografische anamnese = levensgeschiedenis patiënt
bevragen
e. Somatische anamnese = lichamelijke klachten en medicatie
bevragen

- Alle waarnemingen worden dan gegroepeerd en geclusterd tot een stoornis
! Oorzaak is vaak onbekend, DUS spreken van syndroomdiagnose !
= vaak samenvoorkomende symptomen
onder 1 noemer

- Onderzoek = exploratie en observatie (= tijdens de auto-anamnese)
+ samenvoegen van exploraties en observaties om idee te krijgen van
geloofwaardigheid

- Aanvullend onderzoek
a. Psychologische onderzoek = testonderzoek van bijvoorbeeld persoonlijkheid of
intelligentie
b. Aanvullend onderzoek = om diagnose te bevestigen of verwerpen (bv.
bloedonderzoek)
c. Brain Imaging = structuur van de hersenen bekijken (= lichamelijke klacht
checken) (bv. MRI)

- Betrouwbaarheid = psychiatrische diagnostiek = vergelijken van anamnese en
onderzoek
bv. experiment Rosenhan ‘On being sane in insane places’ = fake patiënten krijgen
EPA-diagnose

- Psychiatrische diagnostiek = conclusie trekken uit al het onderzoek
a. Syndroomdiagnose = descriptief = opsomming van klachten en die een titel
geven

, Samenvatting H1 – Algemene inleiding 2024-
2025
b. Structuurdiagnose = explicerend = proberen oorzaken en kwetsbaarheden te
betrekken
= epipathogenese
c. Differentiële diagnose = reserve = met weinig zekerheid diagnose stellen van
mogelijke optie

Beloop psychiatrische stoornis




- Kwetsbaar = zwakke plekken om rekening mee te houden
- Prodroom = tekenen die ziekte aankondigen, MAAR op het moment zelf heb je dit niet
door
- Ziekte = de stoornis
- Pijl = behandeling / wachten = soms de oplossing
- Beperking = kan ontstaan uit een ziekte

Classificatie (o.b.v. DSM)
= stempel kleven op patiënt
 in België volgens de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders)
= syndroomdiagnosen (= lijstjes met symptomen met een titel)

PROBLEEM: DSM gaat uit van een ziek/niet-ziek beeld (duidelijke scheiding die er in ’t
echt niet is)

- Ondertussen al 5 versies, WANT in eerste twee versies zat net iets te veel psycho-
analyse
- DSM 3 en 4 gebruikten een multi-axaal systeem: syndromale as en
persoonlijkheidsas
 stoornissen die al van jongs af aan aanwezig zijn stonden vooraan, de rest
achteraan
- DSM 5 doet dat niet meer
 werkt met een chronologische ordening

PROBLEEM: in ’t echt lopen stoornissen vaak in elkaar over, dat kan niet volgens de DSM
= comorbiditeit

DISCLAIMER: diagnose mag niet doorgetrokken worden naar de wet (bv.
toerekeningsvatbaarheid)

Inhoudsopgave

  1. 01 Definiëring van GGGZ 1
  2. 02 Verschil tussen Gerechtelijke GGZ en Gewone GGZ 1
  3. 03 Werkgebieden 1
  4. 04 Definiëring psychiatrische stoornissen 2
  5. 05 Psychische functies 2
  6. 06 EPA’s (Ernstige Psychiatrische Aandoeningen) 2
  7. 07 Diagnostiek 2
  8. 08 Beloop psychiatrische stoornis 4
  9. 09 Classificatie (o.b.v. DSM) 4
  10. 10 Prevalentie 5
  11. 11 Behandelingskloof 5
  12. 12 Stigma van de psychiatrie 6
  13. 13 Ontstaan van een psychiatrische stoornis 6
  14. 14 Stress-Steun-Kracht-Kwetsbaarheid (SSKK-model 6
  15. 15 De link met delicten 6
  16. 16 Inleiding – Geschiedenis 8
  17. 17 Werking van het zenuwstelsel 8
  18. 18 Microscopisch niveau 8
  19. 19 De hersenen 8
    1. Limbisch systeem 9
  20. 20 Brain imaging 9
  21. 21 Agressief gedrag 9
  22. 22 Neurowetenschappelijk onderzoek 10
    1. Bewijs dat frontale cortex agressief en impulsief gedrag onderdrukt 10
  23. 23 Niet aangeboren hersenletsel (NAH) 11
  24. 24 Neurolaw 13
  25. 25 Oppassen! 13
  26. 26 Definiëring psychotische stoornis 14
  27. 27 Soorten psychose 14
  28. 28 Symptomen 14
  29. 29 1. Waan 14
  30. 30 2. Hallucinatie 15
  31. 31 3. Gedesorganiseerd denken 15
  32. 32 4. Extreem slechte psychomotoriek 15
  33. 33 5. Negatieve symptomen 15
  34. 34 DSM-diagnosen van psychose 16
  35. 35 Specifieke psychiatrische stoornis: Schizofrenie 17
    1. Prevalentie 17
    2. Mortaliteit 17
    3. Ontstaan van schizofrenie (genetisch-omgevingsgewijs) 17
    4. Ontstaan van schizofrenie (hersengewijs – hypothese!) 18
    5. Verloop van schizofrenie 18
    6. Duur van psychopathie 18
    7. Herkennen van schizofrenie 19
    8. Behandeling van schizofrenie 19
    9. Omgaan met psychose (tips) 19
  36. 36 Forensische aspecten van psychose 20
    1. Link tussen psychose-geweld 20
  37. 37 1. Definiëring 22
    1. 1.1 Intelligentiecriterium 22
    2. 1.2 Sociale redzaamheidscriterium (adaptief gedrag) 23
  38. 38 2. Verstandelijke beperkingen volgens DSM 23
    1. 2.1 DSM-IV 23
    2. 2.2 DSM-5 23
  39. 39 3. Prevalentie en co-morbiditeit 23
    1. 3.1 Syndroom van Down 24
    2. 3.2 Syndroom van Williams 24
    3. 3.3 Fragiele-X syndroom 24
    4. 3.4 Syndroom van Klinefelter 24
  40. 40 4. Forensische aspecten 24
    1. 4.1 Studies 24
    2. 4.2 Oververtegenwoordiging in gevangenissen en cijfers 25
  41. 41 1. Stemmingsstoornissen – Algemene bepalingen 26
  42. 42 2. De depressieve stemmingsstoornis 26
    1. 2.2 Prevalentie 27
    2. 2.3 Het ontstaan van een depressie 27
    3. 2.4 Spontaan beloop van een depressie 27
    4. 2.5 Behandeling van depressie 28
    5. 2.6 Genezing van depressie 28
    6. 2.7 Alternatieve behandelingen 29
    7. 2.8 Forensische aspecten van depressie 29
  43. 43 3. De bipolaire stemmingsstoornis (EPA = ernstige psychiatrische aandoening) 30
    1. 3.1 Kenmerken 30
    2. 3.2 Prevalentie 30
    3. 3.3 Het ontstaan van een bipolaire stemmingsstoornis 31
    4. 3.4 Het beloop van een bipolaire stemmingsstoornis 31
    5. 3.5 De behandeling van een bipolaire stemmingsstoornis 31
    6. 3.6 Forensische aspecten 32
  44. 44 1. Enkele begrippen 33
  45. 45 2. Prevalentie (in Vlaanderen) 33
  46. 46 3. Ontstaan suïcidaliteit 33
  47. 47 4. Het proces 33
    1. 4.1 Herkennen van signalen 34
  48. 48 5. Derde Vlaams Actieplan Suïcidepreventie 34
    1. 5.1 Universele preventie (= bij de brede bevolking) 34
    2. 5.2 Selectieve preventie (= bij deskundigen en professionelen) 35
    3. 5.3 Selectieve preventie (= bij kwetsbare groepen) 35
    4. 5.4 Geïndiceerde preventie (= bij suïcidale personen en hun naasten) 35
    5. 5.5 Postventie (= ná suïcide en ondersteuning van nabestaanden) 35
    6. 5.6 Onderzoek, monitoring van cijfers en evaluatie van het actieplan 35
  49. 49 6. Uitgangspunten VLESP (Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie) 35
    1. 6.1 Suïcide kan voorkomen worden 35
    2. 6.2 Suïcidaliteit krijgt voorrang 36
    3. 6.3 Suïcidaal gedrag is een op zichzelf staande problematiek 36
    4. 6.4 Suïcidepreventie is een taak van ELKE hulpverlener 36
    5. 6.5 Suïcidepreventie speelt zich af op verschillende niveaus (zie VAS) 36
  50. 50 7. Behandeling van suïcidale patiënten 36
    1. 7.1 Contact maken 36
    2. 7.2 Veiligheid bevorderen 36
    3. 7.3 Naasten betrekken 37
    4. 7.4 Continuïteit van zorg en follow-up 37
  51. 51 8. Forensische aspecten van suïcidaliteit 37
    1. 8.1 Gedetineerden 37
    2. 8.2 Implicaties voor beleid 37
    3. 8.3 Soorten suïcide 37
  52. 52 1 Gezondheidsmonitor Sciensano 39
  53. 53 2. Alcohol 39
  54. 54 3. Drugs 39
  55. 55 4. Het verloop van remissie 40
  56. 56 5. Maatschappelijke kost 40
    1. 5.1 Directe kosten 40
    2. 5.2 Indirecte kosten 40
    3. 5.3 Niet-meetbare kosten 40
  57. 57 6. Gevolgen voor gezondheid 40
  58. 58 7. Stigma 40
  59. 59 8. Maatschappelijk antwoord op verslaving 41
  60. 60 9. Ontstaan verslaving 41
    1. 9.1 Moreel model 41
    2. 9.2 Farmacologisch model 41
    3. 9.3 Symptomatisch model 41
    4. 9.4 Ziektemodel 41
    5. 9.5 Leertheoretisch model 41
    6. 9.6 Sociaal model 41
    7. 9.7 Hersenziektemodel 41
  61. 61 10. Kenmerken van verslavingsgedrag 42
  62. 62 0. Gastcollege over verslavingen 43
    1. 0.1 Glazen/week 43
  63. 63 1. Opsporen van middelengebruik 43
    1. 1.1 Screeners gebruiken 43
    2. 1.2 Laboratoriumonderzoeken 43
    3. 1.3 Observatie van de potentieel verslaafde 44
  64. 64 2. Ontstaan van verslaving (volgens het Vlaams expertisecentrum voor Alcohol en Drugs (VAD)) 44
    1. 2.1 In de hersenen 44
    2. 2.2 Indeling van drugs o.b.v. het effect op de gebruiker 45
  65. 65 3. Behandeling van verslaving 45
    1. 3.1 Lichamelijke ontwenning 45
    2. 3.2 De eigenlijke behandeling ~ Leren ‘nee’ zeggen 45
    3. 3.3 Harm-reduction 46
  66. 66 4. Link tussen verslaving en delictueel gedrag 46
    1. 4a. Prevalentie criminaliteit bij druggebruikers 46
    2. 4a. Prevalentie criminaliteit bij alcoholmisbruik 46
    3. 4b. Prevalentie van middelenmisbruik in detentiecontext 46
    4. 4.1 Hypothetische verklaringen voor de link tussen middelen en criminaliteit 47
  67. 67 5. Verslaving als criminogene factor: recidive 48
  68. 68 6. Het effect van verslaving op de omgeving 48
    1. 6.1 Foetaal alcohol syndroom (FAS) 48
  69. 69 7. Forensische verslavingszorg 49
    1. 7.1 Gedragsinterventies (bv. ‘Leefstijl 24/7’) 49
    2. 7.2 Ambulante alcohol- en drughulpverlening 49
    3. 7.3 Drug Treatment Courts (in de VS) / Drugsbehandelingskamer (in België) 49
    4. 7.4 Laagdrempelige hulp 50
    5. 7.5 Drughulpverlening in detentie 50
  70. 70 1. Algemeen 51
    1. 1.1 Definiëring autisme spectrum stoornis (ASS) 51
    2. 1.2 Centrale coherentie 51
    3. 1.3 Ontvangen en filteren van prikkels 51
    4. 1.4 Theory of mind – Empathische problemen 52
    5. 1.5 Executieve functies 52
    6. 1.6 Diagnostiseren van ASS 52
  71. 71 2. Forensische aspecten 53
    1. 2.1 Vijf redenen waarom ASS kwetsbaarder zou maken 53
    2. 2.2 Behandeling binnen forensische context 53
    3. 2.3 Seriemoordenaars 53
    4. 1. Definiëring persoonlijkheid 54
    5. 2. Definiëring persoonlijkheidsstoornis 54
    6. 3. Kenmerken persoonlijkheidsstoornis 54
    7. 4. Ontstaan van een persoonlijkheidsstoornis 55
    8. 5. Diagnosticeren van een persoonlijkheidsstoornis 56
    9. 6. Behandeling van een persoonlijkheidsstoornis 59
    10. 7. Borderlinepersoonlijkheidsstoornis (Cluster B) 59
    11. 8. Antisociale persoonlijkheidsstoornis (Cluster B) 61
    12. 1. Geschiedenis 62
    13. 2. Ontstaan 62
    14. 3. Diagnosticeren 63
    15. 4. Prevalentie 65
    16. 5. Link psychopathie en geweld 66
    17. 6. Succesvolle psychopathie 67
    18. 7. Bekende voorbeelden 67
    19. <--> 8. Sociopathie 67
    20. 9. Behandeling 67
    21. 1. Historisch overzicht 70
    22. 2. Risicotaxatie-instrumenten 71
    23. 3. Psychometrische kwaliteiten van risicotaxatie-instrumenten 73
    24. 4. Samenvattende reviews en meta-analyses 74
    25. 5. Voorbeeld – Psychopathy Checklist Revised (PCL-R) 75
    26. 6. Besluitvorming 75
    27. 7. Ruis 77
    28. 1. Algemene aspecten 79
    29. 2. Overkoepelende modellen 79
    30. 3. Motivatie 81
    31. 1. Forensische hulpverleners 84
    32. 2. Organisatie van forensische hulpverlening 85
    33. 3. Vermaatschappelijking van de zorg 85
  72. 72 1. Wet bescherming persoon geesteszieke (WBPG) 87
    1. 1. Toepassingsvoorwaarden 87
    2. 2. Procedure & beschermingsmaatregelen 87
    3. 3. Vlaamse cijfers omtrent gedwongen opname 88
    4. 4. Kritische bedenkingen 90
    5. 5. Nieuwe wet 91
    6. 1. Historiek 93
    7. 2. Strafbaar gedrag & toerekeningsvatbaarheid 93
    8. 3. Internering – Voorwaarden 94
    9. 4. Interneringsprocedure 94
    10. 5. Specifieke categorieën geïnterneerden 96
    11. 6. Kritiek op interneringssysteem 96
    12. 7. Psychiatrisch deskundigenonderzoek in strafzaken 96
    13. 8. Tegenexpertises 99

Gekoppeld boek
 image
Uitgever: Onbekend ISBN: 9789464671155 Druk: 1

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Nee
Wat is er van het boek samengevat?
Onbekend
Geüpload op
29 augustus 2025
Aantal pagina's
99
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting
€10,46

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
8
Volgers
0
Items
4
Laatst verkocht
9 maanden geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen