Onderwijsgroep 11 De stressrespons 21/10/2024
1. Definitie van stress & verschil chronisch en acuut
Stress = elke lichamelijke of emotionele aandoening die de homeostase bedreigt
Chronisch (stressoren) = Dit is langdurige stress die ontstaat door voortdurende
problemen of spanningen. Het is schadelijk voor zowel fysieke als mentale
gezondheid (hartziekten, burn-out, depressie en andere chronische
aandoeningen)
o Chronische stressreactie (trage hormonale reactie)
=> Hypothalamus, hypofyse en bijnierschors => cortisol (langdurige
productie = schadelijk)
Langdurige productie van cortisol kan schadelijk zijn
Acuut = Dit is een kortdurende stressreactie die ontstaat in reactie op een
directe bedreiging of uitdaging. Zorgt voor verhoogde hartslag, zweten,
gespannen spieren, snelle ademhaling. Deze reactie verdwijnt meestal zodra de
bedreiging of uitdaging voorbij is.
o Acute stressreactie (snelle autonome reactie)
=> autonome ZS (productie adrenaline en noradrenaline)
2. General adaptation syndrome (3 fasen: alarm, resistance, exhaustion)
Een theorie die beschrijft hoe het lichaam reageert op langdurige stress. Het
lichaam gaat door drie verschillende fasen wanneer het wordt blootgesteld aan
langdurige stress: alarm, weerstand (resistance), en uitputting (exhaustion).
1. Alarm = onmiddellijke reactie op stress (hormoon = adrenaline en cortisol)
Shockfase: waarneming dat er iets aan de hand is, maar je weet nog niet
wat
Kan leiden tot flauwvallen, daling bloeddruk, hyponatriumie,
hypoglycemie
Anti-shockfase: stressor is geïdentificeerd en lichaam gaat in alarmtoestand
als reactie
(fight or flight)
Verhoging van alertheid, verhoogd energiegebruik door alle cellen,
mobilisatie van reserves van glycogeen en vetzuren, veranderingen in
circulatie, verminderde spijsvertering en urineproductie, verhoogde
zweetsecretie, verhoogde hartfrequentie en ademhalingsfrequentie
2. Resistance = treedt in wanneer stress langer dan paar uur duurt.
(Glucocorticoïden / cortisol) Zorgen dat er zo veel mogelijk glucose beschikbaar
is voor zenuwweefsel.
Mobilisatie van resterende energiereserves: vetzuren komen vrij uit
vetweefsel en aminozuren uit skeletspierweefsel
3. Exhaustion
Herstel = als reactie van het lichaam effectief is
Uitputting = wanneer reactie van lichaam niet effectief is (kan leiden tot
falen van één of meer orgaanstelsels)
, Onderwijsgroep 11 De stressrespons 21/10/2024
1. Definitie van stress & verschil chronisch en acuut
Stress = elke lichamelijke of emotionele aandoening die de homeostase bedreigt
Chronisch (stressoren) = Dit is langdurige stress die ontstaat door voortdurende
problemen of spanningen. Het is schadelijk voor zowel fysieke als mentale
gezondheid (hartziekten, burn-out, depressie en andere chronische
aandoeningen)
o Chronische stressreactie (trage hormonale reactie)
=> Hypothalamus, hypofyse en bijnierschors => cortisol (langdurige
productie = schadelijk)
Langdurige productie van cortisol kan schadelijk zijn
Acuut = Dit is een kortdurende stressreactie die ontstaat in reactie op een
directe bedreiging of uitdaging. Zorgt voor verhoogde hartslag, zweten,
gespannen spieren, snelle ademhaling. Deze reactie verdwijnt meestal zodra de
bedreiging of uitdaging voorbij is.
o Acute stressreactie (snelle autonome reactie)
=> autonome ZS (productie adrenaline en noradrenaline)
2. General adaptation syndrome (3 fasen: alarm, resistance, exhaustion)
Een theorie die beschrijft hoe het lichaam reageert op langdurige stress. Het
lichaam gaat door drie verschillende fasen wanneer het wordt blootgesteld aan
langdurige stress: alarm, weerstand (resistance), en uitputting (exhaustion).
1. Alarm = onmiddellijke reactie op stress (hormoon = adrenaline en cortisol)
Shockfase: waarneming dat er iets aan de hand is, maar je weet nog niet
wat
Kan leiden tot flauwvallen, daling bloeddruk, hyponatriumie,
hypoglycemie
Anti-shockfase: stressor is geïdentificeerd en lichaam gaat in alarmtoestand
als reactie
(fight or flight)
Verhoging van alertheid, verhoogd energiegebruik door alle cellen,
mobilisatie van reserves van glycogeen en vetzuren, veranderingen in
circulatie, verminderde spijsvertering en urineproductie, verhoogde
zweetsecretie, verhoogde hartfrequentie en ademhalingsfrequentie
2. Resistance = treedt in wanneer stress langer dan paar uur duurt.
(Glucocorticoïden / cortisol) Zorgen dat er zo veel mogelijk glucose beschikbaar
is voor zenuwweefsel.
Mobilisatie van resterende energiereserves: vetzuren komen vrij uit
vetweefsel en aminozuren uit skeletspierweefsel
3. Exhaustion
Herstel = als reactie van het lichaam effectief is
Uitputting = wanneer reactie van lichaam niet effectief is (kan leiden tot
falen van één of meer orgaanstelsels)
, Onderwijsgroep 11 De stressrespons 21/10/2024
