Onderwijsgroep 10 Het zenuwstelsel (evenwicht, gehoor en zicht)
17/10/2024
1. Wat zijn extero-, entero- en proprioceptoren?
Receptoren zijn gespecialiseerde cellen of structuren die in staat zijn om specifieke prikkels
te detecteren en deze om te zetten in zenuwimpulsen
Exteroceptoren:
o Detecteren prikkels van buiten lichaam (5 zintuigen)
o Bevinden zich in of op het lichaamsoppervlak
Enterocptoren:
o Registreren veranderingen in het intern milieu van het lichaam (inwendige
organen en orgaansystemen)
o 2 vormen
Baroreceptoren => drukgevoelig
Chemoreceptoren => chemische stoffen, CO2
Proprioceptoren:
o Liggen in het bewegingsapparaat (spieren, pezen en gewrichten)
o Informeren zenuwstelsel over houding, beweging en toestand (ook
evenwichtsorganan)
o Gevoelig voor mechanische prikkels (pijnprikkels)
2. De verwerking van sensorische en motorische informatie in het zenuwstelsel
toelichten (dubbele boog)
Dubbele boog verwijst naar nauwe wisselwerking tussen senso- en motorische systemen in
CZS
Belangrijkste kenmerken van deze wisselwerking zijn feedbackmechanismen (terwijl
motorische acties worden uitgevoerd, wordt in sensorische systeem nieuwe informatie
geleverd over huidige toestand van lichaam en omgeving, dit helpt het CZS om acties aan
te passen en te verfijnen)
Sensorische input (afferente boog)
o Sensorische informatie van receptoren in het lichaam worden via sensorische
zenuwvezels naar het ruggenmerg of de hersenen gestuurd
Verwerking in het centrale zenuwstelsel
o Deze informatie kan worden verwerkt op verschillende niveaus, bijvoorbeeld in het
ruggenmerg voor snelle reflexen of in de hersenen voor bewuste waarneming
o Somatosensorische cortex: informatie van huid, spieren en gewrichten verwerken
o Visuele cortex: informatie van ogen verwerken
o Auditieve cortex: informatie van oren verwerken
o Hersenen interpreteren deze signalen om ons bewust te maken van de omgeving,
lichaamspositie of interne toestand, op basis van deze signalen worden
beslissingen genomen over welke actie er moet volgen
Motorische output (efferente boog)
o Respons op sensorische informatie, stuurt instructies naar spieren en klieren
o Primaire motorische cortex: regelt bewegingen van verschillende lichaamsdelen
o Basale ganglia en cerebulum: coördinatie, timing en soepelheid van de beweging
o Signaaloverdracht naar het ruggenmerg: motorische signalen reizen via
motorische banen (corticospinale kanaal) naar het ruggenmerg, hier schakelen de
signalen over naar motorneuronen die impulsen naar de spieren sturen, deze
bevinden zich in de ventrale hoorn van het ruggenmerg.
o Actie door spieren en klieren: de impulsen van de motorneuronen bereiken de
skeletspieren en stimuleren de spiercontractie, hierdoor worden bewegingen
, Onderwijsgroep 10 Het zenuwstelsel (evenwicht, gehoor en zicht)
17/10/2024
uitgevoerd, in sommige gevallen sturen ze ook signalen naar autonome spieren
(hartspieren, gladde spieren)
17/10/2024
1. Wat zijn extero-, entero- en proprioceptoren?
Receptoren zijn gespecialiseerde cellen of structuren die in staat zijn om specifieke prikkels
te detecteren en deze om te zetten in zenuwimpulsen
Exteroceptoren:
o Detecteren prikkels van buiten lichaam (5 zintuigen)
o Bevinden zich in of op het lichaamsoppervlak
Enterocptoren:
o Registreren veranderingen in het intern milieu van het lichaam (inwendige
organen en orgaansystemen)
o 2 vormen
Baroreceptoren => drukgevoelig
Chemoreceptoren => chemische stoffen, CO2
Proprioceptoren:
o Liggen in het bewegingsapparaat (spieren, pezen en gewrichten)
o Informeren zenuwstelsel over houding, beweging en toestand (ook
evenwichtsorganan)
o Gevoelig voor mechanische prikkels (pijnprikkels)
2. De verwerking van sensorische en motorische informatie in het zenuwstelsel
toelichten (dubbele boog)
Dubbele boog verwijst naar nauwe wisselwerking tussen senso- en motorische systemen in
CZS
Belangrijkste kenmerken van deze wisselwerking zijn feedbackmechanismen (terwijl
motorische acties worden uitgevoerd, wordt in sensorische systeem nieuwe informatie
geleverd over huidige toestand van lichaam en omgeving, dit helpt het CZS om acties aan
te passen en te verfijnen)
Sensorische input (afferente boog)
o Sensorische informatie van receptoren in het lichaam worden via sensorische
zenuwvezels naar het ruggenmerg of de hersenen gestuurd
Verwerking in het centrale zenuwstelsel
o Deze informatie kan worden verwerkt op verschillende niveaus, bijvoorbeeld in het
ruggenmerg voor snelle reflexen of in de hersenen voor bewuste waarneming
o Somatosensorische cortex: informatie van huid, spieren en gewrichten verwerken
o Visuele cortex: informatie van ogen verwerken
o Auditieve cortex: informatie van oren verwerken
o Hersenen interpreteren deze signalen om ons bewust te maken van de omgeving,
lichaamspositie of interne toestand, op basis van deze signalen worden
beslissingen genomen over welke actie er moet volgen
Motorische output (efferente boog)
o Respons op sensorische informatie, stuurt instructies naar spieren en klieren
o Primaire motorische cortex: regelt bewegingen van verschillende lichaamsdelen
o Basale ganglia en cerebulum: coördinatie, timing en soepelheid van de beweging
o Signaaloverdracht naar het ruggenmerg: motorische signalen reizen via
motorische banen (corticospinale kanaal) naar het ruggenmerg, hier schakelen de
signalen over naar motorneuronen die impulsen naar de spieren sturen, deze
bevinden zich in de ventrale hoorn van het ruggenmerg.
o Actie door spieren en klieren: de impulsen van de motorneuronen bereiken de
skeletspieren en stimuleren de spiercontractie, hierdoor worden bewegingen
, Onderwijsgroep 10 Het zenuwstelsel (evenwicht, gehoor en zicht)
17/10/2024
uitgevoerd, in sommige gevallen sturen ze ook signalen naar autonome spieren
(hartspieren, gladde spieren)
