Inhoudsopgave
Les 1: de eerste indruk en non-verbale communicatie...........................................4
1. Waarom communiceren mensen?......................................................................4
2. Communicatie van naderbij bekeken.................................................................4
3. Eerste indruk...................................................................................................... 4
4. Non-verbale communicatie................................................................................. 5
4.1 Aspecten van non-verbaal gedrag.................................................................5
Les 2: identiteitsdriehoek....................................................................................... 6
1. Opbouw van het zelf en de cognitieve component.............................................6
1.1 Het zelf.......................................................................................................... 6
1.2 De cognitieve component............................................................................. 6
Les 3: identiteit, machtsverhoudingen, referentiekader & multiperspectiviteit......7
1. Identiteit............................................................................................................. 7
2. Ons referentiekader............................................................................................ 8
3. Multiperspectiviteit............................................................................................. 8
4. Machtsverhoudingen.......................................................................................... 9
Les 4: de affectieve component en de gedragscomponent....................................9
Les 5: veerkracht, stress en weerbaarheid...........................................................12
1. Veerkracht........................................................................................................ 12
1.1 De hefboom: MOTIVATIE voor meer veerkracht..........................................12
1.2 De hefboom: BEWUSTZIJN voor meer veerkracht........................................13
1.3 De hefboom: AANDACHT voor meer veerkracht..........................................13
2. Omgaan met stress:......................................................................................... 14
Les 7: religieuze diversiteit in de hedendaagse samenleving..............................15
1. Terminologie..................................................................................................... 15
2. Levensbeschouwelijke diversiteit.....................................................................16
3. Secularisatie..................................................................................................... 17
Les 9: PKG-schaal en heilige teksten lezen...........................................................19
1. PKG-schaal:...................................................................................................... 19
2. Heilige schriften lezen – interpreteren..............................................................21
3. Hermeneutiek................................................................................................... 21
4. Symbolische, hermeneutische Bijbellezing.......................................................21
5. Religieuze verscheidenheid in het Romeinse Rijk.............................................21
Les 10: verdieping in het thema religie en geweld...............................................23
1. Inleiding – link religie en geweld.......................................................................23
2. Is religieus geweld altijd puur religieus?...........................................................23
Pagina 1 van 49
,3. Leidt religie per definitie tot geweld?...............................................................24
4. Is een religieuze gevaarlijker dan een seculiere?.............................................24
Les 12 en 13: Mijn persoonlijke levensbeschouwing............................................25
1. Levensvragen................................................................................................... 26
2. Waarden en normen......................................................................................... 26
3. Mens – wereld – godsbeeld............................................................................... 28
3.1 Mensbeeld................................................................................................... 28
3.2 Wereldbeeld................................................................................................ 28
3.3 Godsbeeld................................................................................................... 30
4. Ideologie........................................................................................................... 30
Les 14: beeldvorming en mediawijsheid...............................................................31
1. Beeldvorming................................................................................................... 31
2. Stereotypen en vooroordelen...........................................................................32
2.1 Waarom hebben we stereotypen en vooroordelen?....................................32
2.2 De ontwikkeling van stereotypen en vooroordelen.....................................33
3. Verschillende dynamieken van beeldvorming om ons heen.............................34
3.1 Filterbubbels................................................................................................ 34
3.2 Framing....................................................................................................... 34
3.3 Propaganda................................................................................................. 34
3.4 Fake News................................................................................................... 34
4. Berichtgeven en beeldvorming in de media.....................................................35
4.1 Het propagandamodel................................................................................. 35
4.2 Filters, geen ‘conspiracy’............................................................................ 36
Les 16: gender...................................................................................................... 37
1. De geschiedenis............................................................................................... 37
2. Enkele basisbegrippen..................................................................................... 39
2.1 Gender........................................................................................................ 39
3. Nature vs. nurture............................................................................................ 40
3.1 En wat zegt de wetenschap vandaag over nature vs. nurture?...................40
4. Maatschappelijke machtsverhoudingen op vlak van gender............................41
4.1 Arbeid als voorbeeld.................................................................................... 41
4.2 Hoe genderdiscriminatie doorbreken?.........................................................42
Les 17: kansarmoede en sociaaleconomische ongelijkheid..................................42
1. Kansarmoede................................................................................................... 42
1.1 Loon, uitkering, leefloon.............................................................................. 42
2. Oorzaken van kansarmoede............................................................................. 43
2.1 Gevolgen van kansarmoede........................................................................44
Pagina 2 van 49
,3. Sociaaleconomische machtsverhoudingen.......................................................44
Les 18: superdiversiteit en migratie.....................................................................45
1. Superdiversiteit................................................................................................ 45
2. Migratiegeschiedenis........................................................................................ 45
Les 19: racisme en discriminatie..........................................................................48
1. De maatschappelijke dynamiek van racisme...................................................48
2. Ongelijke behandeling...................................................................................... 48
3. Zichtbare vs. onzichtbare discriminatie............................................................49
Pagina 3 van 49
, Les 1: de eerste indruk en non-verbale communicatie
1. Waarom communiceren mensen?
3 motieven:
Biologische motieven: primaire behoeften/biologische drang
Maatschappelijke motieven: geïnstitutionaliseerde kennisoverdracht,
opvoeding, samenwerkingsverbanden,…
Sociale motieven: aandacht, genegenheid, invloed, erkenning, …
Betekenis motieven voor de klaspraktijk:
Biologische motieven veiligheid
Sociale motieven verbondenheid
Maatschappelijke motieven vooruitgang
2. Communicatie van naderbij bekeken
Communicatie = lichaamstaal
‘alle gedrag is communicatie.
Men kan niet niet
communiceren.’
Emotionele
verbinding
Interactietechniek
Communicatiemodel:
Wat is communicatie:
Doorlopend proces waarbij een zender een boodschap overdraagt of tracht
over te dragen aan een of meer ontvangers en dit door middel van een
kanaal, signalen en verbale of non-verbale tekens en symbolen.
Uitwisseling van informatie wordt deels bewust, deels onbewust, gegeven,
ontvangen en geïnterpreteerd.
3. Eerste indruk
Vaak op basis van kleren vooroordelen
o Effect moeilijk terug te draaien.
Hangt af van je houding en gedrag.
Je uiterlijk kan ook voorkomen in de vervormingsdriehoek.
Halo-effect = positieve impressies van een persoon.
Pagina 4 van 49
Les 1: de eerste indruk en non-verbale communicatie...........................................4
1. Waarom communiceren mensen?......................................................................4
2. Communicatie van naderbij bekeken.................................................................4
3. Eerste indruk...................................................................................................... 4
4. Non-verbale communicatie................................................................................. 5
4.1 Aspecten van non-verbaal gedrag.................................................................5
Les 2: identiteitsdriehoek....................................................................................... 6
1. Opbouw van het zelf en de cognitieve component.............................................6
1.1 Het zelf.......................................................................................................... 6
1.2 De cognitieve component............................................................................. 6
Les 3: identiteit, machtsverhoudingen, referentiekader & multiperspectiviteit......7
1. Identiteit............................................................................................................. 7
2. Ons referentiekader............................................................................................ 8
3. Multiperspectiviteit............................................................................................. 8
4. Machtsverhoudingen.......................................................................................... 9
Les 4: de affectieve component en de gedragscomponent....................................9
Les 5: veerkracht, stress en weerbaarheid...........................................................12
1. Veerkracht........................................................................................................ 12
1.1 De hefboom: MOTIVATIE voor meer veerkracht..........................................12
1.2 De hefboom: BEWUSTZIJN voor meer veerkracht........................................13
1.3 De hefboom: AANDACHT voor meer veerkracht..........................................13
2. Omgaan met stress:......................................................................................... 14
Les 7: religieuze diversiteit in de hedendaagse samenleving..............................15
1. Terminologie..................................................................................................... 15
2. Levensbeschouwelijke diversiteit.....................................................................16
3. Secularisatie..................................................................................................... 17
Les 9: PKG-schaal en heilige teksten lezen...........................................................19
1. PKG-schaal:...................................................................................................... 19
2. Heilige schriften lezen – interpreteren..............................................................21
3. Hermeneutiek................................................................................................... 21
4. Symbolische, hermeneutische Bijbellezing.......................................................21
5. Religieuze verscheidenheid in het Romeinse Rijk.............................................21
Les 10: verdieping in het thema religie en geweld...............................................23
1. Inleiding – link religie en geweld.......................................................................23
2. Is religieus geweld altijd puur religieus?...........................................................23
Pagina 1 van 49
,3. Leidt religie per definitie tot geweld?...............................................................24
4. Is een religieuze gevaarlijker dan een seculiere?.............................................24
Les 12 en 13: Mijn persoonlijke levensbeschouwing............................................25
1. Levensvragen................................................................................................... 26
2. Waarden en normen......................................................................................... 26
3. Mens – wereld – godsbeeld............................................................................... 28
3.1 Mensbeeld................................................................................................... 28
3.2 Wereldbeeld................................................................................................ 28
3.3 Godsbeeld................................................................................................... 30
4. Ideologie........................................................................................................... 30
Les 14: beeldvorming en mediawijsheid...............................................................31
1. Beeldvorming................................................................................................... 31
2. Stereotypen en vooroordelen...........................................................................32
2.1 Waarom hebben we stereotypen en vooroordelen?....................................32
2.2 De ontwikkeling van stereotypen en vooroordelen.....................................33
3. Verschillende dynamieken van beeldvorming om ons heen.............................34
3.1 Filterbubbels................................................................................................ 34
3.2 Framing....................................................................................................... 34
3.3 Propaganda................................................................................................. 34
3.4 Fake News................................................................................................... 34
4. Berichtgeven en beeldvorming in de media.....................................................35
4.1 Het propagandamodel................................................................................. 35
4.2 Filters, geen ‘conspiracy’............................................................................ 36
Les 16: gender...................................................................................................... 37
1. De geschiedenis............................................................................................... 37
2. Enkele basisbegrippen..................................................................................... 39
2.1 Gender........................................................................................................ 39
3. Nature vs. nurture............................................................................................ 40
3.1 En wat zegt de wetenschap vandaag over nature vs. nurture?...................40
4. Maatschappelijke machtsverhoudingen op vlak van gender............................41
4.1 Arbeid als voorbeeld.................................................................................... 41
4.2 Hoe genderdiscriminatie doorbreken?.........................................................42
Les 17: kansarmoede en sociaaleconomische ongelijkheid..................................42
1. Kansarmoede................................................................................................... 42
1.1 Loon, uitkering, leefloon.............................................................................. 42
2. Oorzaken van kansarmoede............................................................................. 43
2.1 Gevolgen van kansarmoede........................................................................44
Pagina 2 van 49
,3. Sociaaleconomische machtsverhoudingen.......................................................44
Les 18: superdiversiteit en migratie.....................................................................45
1. Superdiversiteit................................................................................................ 45
2. Migratiegeschiedenis........................................................................................ 45
Les 19: racisme en discriminatie..........................................................................48
1. De maatschappelijke dynamiek van racisme...................................................48
2. Ongelijke behandeling...................................................................................... 48
3. Zichtbare vs. onzichtbare discriminatie............................................................49
Pagina 3 van 49
, Les 1: de eerste indruk en non-verbale communicatie
1. Waarom communiceren mensen?
3 motieven:
Biologische motieven: primaire behoeften/biologische drang
Maatschappelijke motieven: geïnstitutionaliseerde kennisoverdracht,
opvoeding, samenwerkingsverbanden,…
Sociale motieven: aandacht, genegenheid, invloed, erkenning, …
Betekenis motieven voor de klaspraktijk:
Biologische motieven veiligheid
Sociale motieven verbondenheid
Maatschappelijke motieven vooruitgang
2. Communicatie van naderbij bekeken
Communicatie = lichaamstaal
‘alle gedrag is communicatie.
Men kan niet niet
communiceren.’
Emotionele
verbinding
Interactietechniek
Communicatiemodel:
Wat is communicatie:
Doorlopend proces waarbij een zender een boodschap overdraagt of tracht
over te dragen aan een of meer ontvangers en dit door middel van een
kanaal, signalen en verbale of non-verbale tekens en symbolen.
Uitwisseling van informatie wordt deels bewust, deels onbewust, gegeven,
ontvangen en geïnterpreteerd.
3. Eerste indruk
Vaak op basis van kleren vooroordelen
o Effect moeilijk terug te draaien.
Hangt af van je houding en gedrag.
Je uiterlijk kan ook voorkomen in de vervormingsdriehoek.
Halo-effect = positieve impressies van een persoon.
Pagina 4 van 49
