Samenvatting Voorbereiding theoriegedeelte examen onderzoeksmethoden I

Inhoud
Hoofdstuk 1 – Psychometrie................................................................................................ 1
Psychologische testen..................................................................................................... 2
Geschiedenis van psychologische testen.........................................................................3
Hoofdstuk 2 – meetschalen.................................................................................................4
Soorten psychologische testen........................................................................................4
Operationaliseren............................................................................................................ 6
Eigenschappen van getallen............................................................................................ 6
Hoofdstuk 3 – individuele verschillen..................................................................................8
Verdeling van scores....................................................................................................... 8
Verband tussen verdelingen van scores..........................................................................8
Normaalverdeling............................................................................................................ 9
Hoofdstuk 4 - TRANSFORMATIEMEETWAARDEN..................................................................9
De normaalverdeling toepassen......................................................................................9
Transformatie-meeTwaarden......................................................................................... 10
Hoofdstuk 5 – betrouwbaarheid........................................................................................12
Hoofdstuk 6 – betrouwbaarheid schatten..........................................................................16
Interne consistentie betrouwbaarheid...........................................................................18
Hoofdstuk 7 – constructvaliditeit.......................................................................................20
Hoofdstuk 8 – constructvaliditeit schatten a.d.h.V. verbanden.........................................25
Validiteitscoëfficiënten en nomologische netwerken.....................................................25
MTMM Methode.............................................................................................................. 26
Factoren die validiteitscoefficienten beinvloeden..........................................................27
Hoofdstuk 9 – responsbias................................................................................................ 28
Verschillende soorten responsbias................................................................................29
Responsbias managen................................................................................................... 32
Hoofdstuk 10 – itemanalyse en itemresponstheorie.........................................................34
Itemanalyse................................................................................................................... 34
Itemresponstheorie........................................................................................................ 35
Hoofdstuk 11 – testaccuraatheid......................................................................................39




HOOFDSTUK 1 – PSYCHOMETRIE

LEERDOELEN

- Het belang van psychologische testen voor psychologen en in het dagelijkse leven begrijpen
- Kunnen definiëren wat een psychologische test is

1

, - De gevolgen van deze definitie van psychologische testen begrijpen
- Inzicht hebben in de geschiedenis van psychologische testen

PSYCHOLOGISCHE TESTEN

Waarom zijn ze belangrijk?

- Psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijks leven
- We komen doorheen ons leven allemaal in aanraking met psychologische testen
- Psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen

Voor wie zijn ze belangrijk?

- Voor psychologen
o Stellen van diagnoses als klinisch psycholoog
 Testing: Een relatief eenvoudig proces waarbij een psychologische test wordt
afgenomen van een persoon en men tot een specifieke score op de test
komt
 Assessment: Een complex proces waarbij meerdere psychologische testen
worden afgenomen, aangevuld met informatie uit andere bronnen zoals
interviews en observaties, om zo tot een holistisch beeld te komen over het
functioneren van een persoon
o Selecteren van beste kandidaat tijdens sollicitatieprocedure als arbeids- en
organisatiepsycholoog
- Voor onderzoekers
o Verzamelen van data met behulp van een vragenlijst of een experiment
- Voor de maatschappij
o We vullen allemaal testen in, die een impact hebben op ons dagdagelijks leven (bv.
We gebruiken reviews om keuzes op te baseren)
o Impact van sociale media, big data, en AI

Definitie:

Een psychologische test is een systematische procedure om het gedrag van twee of meer personen te
vergelijken (inter-individuele verschillen), of om het gedrag van een persoon op verschillende
momenten te vergelijken (intra-individuele verschillen)

Kenmerken:

- Ze gebruiken systematische procedures
- Ze leveren een staal van gedrag op
- Ze leveren een testscore op
- Ze maken gebruik van normen
- Ze voorspellen gedrag buiten de test

Systematische procedures – 3 niveaus

- Testontwikkeling
- Testafname

2

, - Testscoring en interpretatie
o Objectieve scoring
 Een beoordeling gebaseerd op meetbare feiten, cijfers of vaste criteria die
voor iedereen hetzelfde zijn.
o Subjectieve scoring
 Een beoordeling gebaseerd op persoonlijke meningen, gevoelens of
interpretaties

Normen en standaarden

- Norm-referenced testen
o Een test waarbij de prestaties van een individu worden vergeleken met de prestaties
van anderen
- Criterion-referenced testen
o Een test waarbij de prestaties van een individu worden vergeleken met de prestaties
van anderen

GESCHIEDENIS VAN PSYCHOLOGISCHE TESTEN

Eerste psychologische testen

- China – Zhou dynastie (1046 – 256 BCE)
- Physiognomie (Aristoteles)
o Psychologische kenmerken afleiden uit het uitzicht van een persoon (bv. aangezicht)
- Phrenologie (Franz Joseph Gall; 1758 - 1828)
o Psychologische kenmerken afleiden uit knobbels op het hoofd
Experimentele psychologie

- Wilhelm Wundt (1832 – 1920)
- Francis Galton (1822 – 1911)
- James McKeen Cattell (1860-1944)
- Clark Wissler (1870 – 1947)

Eerste moderne intelligentietesten

- Afred Binet & Theodore Simon
- De Stanford-Binet test

Conclusie

- Intelligentietesten speelden een belangrijke rol in de geschiedenis van psychologische testen
- Aandacht voor psychometrische kwaliteit van testen is geleidelijk gegroeid, doordat men
botste op praktische problemen bij afname of realiseerde dat testen misbruikt werden.
o Aandacht voor validiteit
o Aandacht voor standaardisatie
o Aandacht voor testafname en testomstandigheden
o Aandacht voor taal en culturele verschillen



3

, HOOFDSTUK 2 – MEETSCHALEN

LEERDOELEN

- Verschillende categorieën van psychologische testen kunnen onderscheiden
- Operationaliseren van constructen aan de hand van psychologische testen begrijpen
- Begrijpen hoe we van antwoorden op testen tot getallen in testscores komen
- Eigenschappen van getallen begrijpen en kunnen toepassen op testscores
- Meetniveau’s van psychologische testen begrijpen
- Begrijpen hoe meetniveau’s in de praktijk gebruikt worden

SOORTEN PSYCHOLOGISCHE TESTEN

Manieren om testen in te delen

- Op basis van antwoordformaat:
o Open-ended
o Closed-ended

- Op basis van wijze waarop test wordt afgenomen:
o Individuele afname
 Mogelijkheid om te observeren (rijke data)
 Hoge kost
 Complexe rol van testleider
o Afname in groep
 Efficiënt
 Lage kost
 Grotere standaardisatie
 Beperkte rol van testleider

- Op basis van het soort construct dat de test tracht te meten
o Intelligentietesten
 Wechslerintelligentietesten:
 WPPSI-IV
 WISC-IV
 WAIS-IV
o 15 subtesten (gemiddelde = 10, standaarddeviatie = 3)
o Core versus supplemental tests
o Full scale IQ (gemiddelde = 100, standaarddeviatie = 15)




4