Table of Contents
1 Inleiding in de eerstelijns-psychologische zorg 2025................5
1.1 OPBOUW VAK.............................................................................5
1.1.1 Hoorcolleges rond volgende thema’s.................................................................5
1.1.2 Evaluatie van het vak......................................................................................... 5
1.1.3 Bronnen en studiemateriaal...............................................................................5
2 Inleiding in de eerstelijns- psychologische zorg.......................6
2.1 Situering eerstelijnspsychologische zorg.....................................6
2.1.1 Situering internationaal......................................................................................6
2.1.2 Situering nationaal............................................................................................. 8
2.2 Karakteristieken eerstelijnspsychologische zorg........................11
2.2.1 Wat is eerstelijnspsychologie?..........................................................................11
2.2.2 ELP versus tweedelijnshulp.............................................................................11
2.2.3 Opdrachten van een eerstelijnspsycholoog......................................................12
2.2.4 Finaliteiten (doelen) van ELP-zorg....................................................................12
2.2.5 Profiel van een eerstelijnspsycholoog..............................................................12
2.2.6 Competenties van een eerstelijnspsycholoog...................................................12
2.3 Proces eerstelijnspsychologische zorg.......................................13
2.3.1 Assessment (Beoordeling)...............................................................................13
2.3.2 Gezamenlijke casusconceptualisatie................................................................13
2.3.3 Gedeelde besluitvorming.................................................................................13
2.3.4 Eerstelijnspsychologische interventies............................................................14
2.3.5 Eenheid en Modaliteiten van Behandeling........................................................14
2.3.6 samenvatting................................................................................................... 15
2.4 Conventie eerstelijnspsychologische zorg..................................15
2.4.1 Achtergrond en beleidscontext........................................................................15
2.4.2 Centrale doelstelling: Toegankelijkheid............................................................15
2.4.3 Aangepast zorgaanbod aan de bevolking.........................................................16
2.4.4 RIZIV-Conventie 2024: Structuur van zorg.......................................................16
2.4.5 Vergoeding voor kinderen en jongeren (t.e.m. 23 jaar)....................................16
2.4.6 Vergoeding voor volwassenen (vanaf 15 jaar)..................................................17
2.4.7 Zorgverleners en netwerken............................................................................17
2.4.8 Tarieven........................................................................................................... 17
2.4.9 Voorbeelden ter verduidelijking......................................................................17
2.4.10 Belang voor de samenleving.........................................................................17
2.4.11 Eindherhaling................................................................................................18
2.5 uitdagingen werkveld...............................................................18
2.5.1 Wat is conceptuele onduidelijkheid?................................................................18
2.5.2 Voorbeelden van terminologische verwarring..................................................18
2.5.3 Gebrek aan klinisch conceptueel kader............................................................18
2.5.4 Kennis onevenwichtig verdeeld........................................................................19
2.5.5 Concrete implementatieproblemen in België...................................................19
2.5.6 Praktische samenvatting: 4 hoofdproblemen...................................................19
2.5.7 Implicaties voor beleid en praktijk....................................................................20
2.5.8 Casus ter illustratie.......................................................................................... 20
2.5.9 Eindherhaling................................................................................................... 20
3 Modellen eerstelijnspsychologie............................................21
3.1 Kortdurende behandelmodellen................................................21
3.1.1 Low intensity CBT (Cognitieve Gedragstherapie).............................................21
3.1.2 KOP-model........................................................................................................ 21
3.1.3 Focused Acceptance and Commitment Therapy (FACT)...................................21
1
, 3.1.4 DIT – Dynamische Interpersoonlijke Therapie...................................................21
3.1.5 ABFT – Attachment Based Family Therapy......................................................22
3.1.6 Oplossingsgerichte therapie.............................................................................22
3.1.7 Kortdurende cliëntgerichte therapie.................................................................22
3.1.8 Wetenschappelijke evidentie............................................................................22
3.1.9 Visie ELP (Effectief Leerprogramma)................................................................23
3.1.10 Conclusie........................................................................................................ 23
3.2 KOP-model...............................................................................24
3.2.1 KOP-model: Het theoretisch concept................................................................24
3.2.2 De balans: reflectie, relativering, uitzicht en ontwikkeling...............................26
3.2.3 Het KOP-model in praktijk: behandelproces in vijf stappen..............................28
3.2.4 Stap 2: Overzicht en samenhang – K = O x P (KOP-model)..............................32
3.2.5 Stap 3: doelen formuleren................................................................................34
3.2.6 Stap 4: Gedragsverandering (KOP-model).......................................................37
3.3 PrOP-model: Kortdurende interventie voor kinderen en jongeren41
3.3.1 Inleiding & doelgroep.......................................................................................41
3.3.2 Werken met ouders.......................................................................................... 43
3.3.3 Tips voor behandelaar......................................................................................43
3.3.4 Praktische tips in de sessies.............................................................................44
4 Assessment en indicatiestelling eerstelijnspsychologie..........45
4.1 Inleiding..................................................................................45
4.1.1 Wat is assessment in psychologische zorg?....................................................45
4.1.2 Indicatiestelling: wat volgt na assessment?....................................................45
4.1.3 Doelstellingen van assessment.......................................................................45
4.1.4 Criteria voor een effectief assessment.............................................................46
4.1.5 Methoden en technieken van assessment........................................................46
4.1.6 Casusconceptualisatie als kern........................................................................47
4.1.7 Samenvattend model van het assessmentproces............................................47
4.1.8 Belang voor de cliënt........................................................................................47
4.1.9 Samenvattende tools uit de cursus..................................................................47
4.1.10 Tot slot........................................................................................................... 48
4.2 Indicatiestelling.......................................................................48
4.2.1 Wat is indicatiestelling binnen ELP?.................................................................48
4.2.2 Kernparameters voor indicatiestelling..............................................................48
4.2.3 Vroegdetectie: waarom en voor wie?...............................................................48
4.2.4 Vroege interventie: kort uitleggen en snel schakelen.......................................49
4.2.5 Unmet needs en kwetsbare doelgroepen.........................................................49
4.2.6 Milder tot matig ernstige klachten....................................................................49
4.2.7 Matched care: zorg op maat.............................................................................49
4.2.8 Beperkt aantal sessies: hoe werkt het?............................................................50
4.2.9 Samengevat: sleutels voor indicatiestelling binnen ELP...................................50
4.2.10 Overzicht van de drie functies in ELP.............................................................50
4.2.11 Stroomdiagram: hoe indiceren binnen ELP?...................................................51
4.2.12 Beslisboom generalistisch vs. specialistisch...................................................51
4.2.13 Criteria volgens Bower (meta-analyse)...........................................................52
4.2.14 Samenvatting: kerninzichten..........................................................................52
4.3 Assessment en indicatiestelling via KOP-model..........................52
4.3.1 Analyse & Risicotaxatie bij Psychische Klachten..............................................52
4.3.2 Omstandigheden in Psychologische Evaluatie..................................................55
4.3.3 Persoonlijke Stijl & Integratie in KOP-model.....................................................56
4.4 Sociale kaart............................................................................59
4.4.1 Vlaanderen – Algemene toegang......................................................................59
4.4.2 Brussel – Psychologische zorg..........................................................................59
4.4.3 Limburg – Netwerk geestelijke gezondheid......................................................59
4.4.4 Vlaams-Brabant – Psychewijzer & GPS Jeugdhulp.............................................59
2
, 4.4.5 Antwerpen – Platform “Het Helpt” & Kruispunt.................................................60
4.4.6 Oost-Vlaanderen – Psy-OVL..............................................................................60
4.4.7 West-Vlaanderen – WINGG, NOWE, GGZ ZWV..................................................60
5 Eerstelijnspsychologische interventies bij kinderen en jongeren:
Emotieregulatie......................................................................61
5.1 Transdiagnostische factoren.....................................................61
5.1.1 Emoties............................................................................................................ 61
5.1.2 Emotieregulatie (volgens Gross)......................................................................61
5.1.3 Emotieregulatiestrategieën (Procesmodel van Gross & Thompson).................61
5.1.4 Adaptief vs. Maladaptief...................................................................................61
5.1.5 Emotieregulatie en psychopathologie..............................................................61
5.1.6 Transdiagnostische interventies.......................................................................61
5.1.7 Programma's voor kinderen en adolescenten..................................................62
5.2 Emotieregulatie: Theoretisch concept........................................62
5.2.1 Inleiding Emotion Coaching..............................................................................62
5.2.2 Verdieping in Emotiecoaching bij Kinderen en Jongeren..................................63
5.2.3 Emotiecoaching bij Kinderen............................................................................66
5.2.4 Grenzen stellen, woede begeleiden en zelfregulatie........................................68
5.2.5 Problemen oplossen en realistische verwachtingen.........................................70
6 Sociale Vaardigheden: Fundament voor Welzijn en Ontwikkeling
.............................................................................................. 72
6.1 Theoretische onderbouwing......................................................72
6.1.1 Gresham & Lemanek (1983)............................................................................72
6.1.2 Del Prette & Del Prette (2021)..........................................................................72
6.1.3 Tien klassen van sociale vaardigheden............................................................72
6.1.4 Paralinguïstische en non-verbale elementen....................................................73
6.1.5 Passief – Assertief – Agressief gedrag..............................................................73
6.1.6 Sociaal gedragsschema....................................................................................73
6.1.7 Gevolgen van tekorten.....................................................................................74
6.1.8 Belang van sociale vaardigheden.....................................................................74
6.1.9 Educatieve implicaties.....................................................................................74
6.1.10 Conclusie........................................................................................................ 75
6.2 Interventies sociale vaardigheden.............................................75
6.2.1 Effectieve Componenten van Sociale Vaardigheidstrainingen (SVT) bij Kinderen
en Jongeren............................................................................................................... 75
6.3 Verdieping: Psycho-educatie en vaardigheidsversterkende
oefeningen....................................................................................76
6.3.1 Psycho-educatie...............................................................................................77
6.3.2 Vaardigheids-versterkennde oefeningen..........................................................78
7 Eerstelijnspsychologische interventies bij volwassenen:
Zelfbeeld................................................................................ 80
7.1 Theoretische achtergrond zelfbeeld..........................................80
7.1.1 Begripsverwarring uitgelegd............................................................................80
7.1.2 Definitie zelfwaardering volgens Rosenberg....................................................80
7.1.3 Zelfbeeld als gelaagd model............................................................................80
7.1.4 Zelfbeeld als cognitief schema.........................................................................81
7.1.5 De rol van selectiviteit......................................................................................81
7.1.6 Oneerlijke attributie van succes en falen.........................................................81
7.1.7 In stand houdende factoren.............................................................................81
7.1.8 De neerwaartse spiraal....................................................................................81
7.1.9 Ontstaan: Nature & Nurture.............................................................................81
7.1.10 Oorzaken van laag zelfbeeld..........................................................................82
7.1.11 Samenvatting: Interventies............................................................................82
3
, 7.1.12 Negatieve ervaringen bij volwassenen...........................................................82
7.1.13 Rosenberg Self-Esteem Scale.........................................................................82
7.1.14 Het belang van positief zelfbeeld...................................................................82
7.1.15 Zelfbeeld als transdiagnostische factor..........................................................83
7.2 Interventies zelfbeeld...............................................................83
7.2.1 Zelfbeeldinterventies: Wat werkt écht?............................................................83
7.3 Verdieping: Negatief zelfbeeld behandelen................................84
7.3.1 Zelfbeeldinterventie in de praktijk: Manja de Neef's aanpak............................84
7.3.2 Fase 1: De problematiek van een negatief zelfbeeld........................................86
7.3.3 Censuur: het zelfbeeld houdt zichzelf in stand.................................................87
7.3.4 Integratie en afronding van het traject.............................................................88
7.3.5 Evaluatie en afsluiting......................................................................................88
8 Eerstelijnspsychologische zorg: slaapproblemen....................89
8.1 Slaap algemeen........................................................................89
8.1.1 Het belang van slaap........................................................................................ 89
8.1.2 De slaapcyclus: fasen en ritme.........................................................................89
8.1.3 Slaap-waakcyclus............................................................................................. 89
8.1.4 Circadiaan ritme............................................................................................... 89
8.1.5 Chronotype: ochtendmens of avondmens?......................................................90
8.1.6 Hoeveel slaap heb je nodig?.............................................................................90
8.2 Slaapproblemen.......................................................................90
8.2.1 Wat zijn slaapstoornissen?...............................................................................90
8.2.2 Prevalentie van slaapstoornissen.....................................................................90
8.2.3 Gevolgen van slechte slaap..............................................................................91
8.2.4 Slaap als transdiagnostische factor..................................................................91
8.2.5 Behandeling van langdurige slapeloosheid (CGT-i)..........................................91
8.2.6 Ontstaansmodel volgens Spielman (1991).......................................................91
8.2.7 CGT-i: Indicaties & Contra-indicaties................................................................91
8.2.8 Voorspellers van succesvolle behandeling.......................................................92
8.2.9 Specifieke aandachtspunten............................................................................92
8.2.10 Doel van assessment.....................................................................................92
8.2.11 Slaapdagboek................................................................................................. 93
8.2.12 Overzicht van CGT-i interventies....................................................................93
4
1 Inleiding in de eerstelijns-psychologische zorg 2025................5
1.1 OPBOUW VAK.............................................................................5
1.1.1 Hoorcolleges rond volgende thema’s.................................................................5
1.1.2 Evaluatie van het vak......................................................................................... 5
1.1.3 Bronnen en studiemateriaal...............................................................................5
2 Inleiding in de eerstelijns- psychologische zorg.......................6
2.1 Situering eerstelijnspsychologische zorg.....................................6
2.1.1 Situering internationaal......................................................................................6
2.1.2 Situering nationaal............................................................................................. 8
2.2 Karakteristieken eerstelijnspsychologische zorg........................11
2.2.1 Wat is eerstelijnspsychologie?..........................................................................11
2.2.2 ELP versus tweedelijnshulp.............................................................................11
2.2.3 Opdrachten van een eerstelijnspsycholoog......................................................12
2.2.4 Finaliteiten (doelen) van ELP-zorg....................................................................12
2.2.5 Profiel van een eerstelijnspsycholoog..............................................................12
2.2.6 Competenties van een eerstelijnspsycholoog...................................................12
2.3 Proces eerstelijnspsychologische zorg.......................................13
2.3.1 Assessment (Beoordeling)...............................................................................13
2.3.2 Gezamenlijke casusconceptualisatie................................................................13
2.3.3 Gedeelde besluitvorming.................................................................................13
2.3.4 Eerstelijnspsychologische interventies............................................................14
2.3.5 Eenheid en Modaliteiten van Behandeling........................................................14
2.3.6 samenvatting................................................................................................... 15
2.4 Conventie eerstelijnspsychologische zorg..................................15
2.4.1 Achtergrond en beleidscontext........................................................................15
2.4.2 Centrale doelstelling: Toegankelijkheid............................................................15
2.4.3 Aangepast zorgaanbod aan de bevolking.........................................................16
2.4.4 RIZIV-Conventie 2024: Structuur van zorg.......................................................16
2.4.5 Vergoeding voor kinderen en jongeren (t.e.m. 23 jaar)....................................16
2.4.6 Vergoeding voor volwassenen (vanaf 15 jaar)..................................................17
2.4.7 Zorgverleners en netwerken............................................................................17
2.4.8 Tarieven........................................................................................................... 17
2.4.9 Voorbeelden ter verduidelijking......................................................................17
2.4.10 Belang voor de samenleving.........................................................................17
2.4.11 Eindherhaling................................................................................................18
2.5 uitdagingen werkveld...............................................................18
2.5.1 Wat is conceptuele onduidelijkheid?................................................................18
2.5.2 Voorbeelden van terminologische verwarring..................................................18
2.5.3 Gebrek aan klinisch conceptueel kader............................................................18
2.5.4 Kennis onevenwichtig verdeeld........................................................................19
2.5.5 Concrete implementatieproblemen in België...................................................19
2.5.6 Praktische samenvatting: 4 hoofdproblemen...................................................19
2.5.7 Implicaties voor beleid en praktijk....................................................................20
2.5.8 Casus ter illustratie.......................................................................................... 20
2.5.9 Eindherhaling................................................................................................... 20
3 Modellen eerstelijnspsychologie............................................21
3.1 Kortdurende behandelmodellen................................................21
3.1.1 Low intensity CBT (Cognitieve Gedragstherapie).............................................21
3.1.2 KOP-model........................................................................................................ 21
3.1.3 Focused Acceptance and Commitment Therapy (FACT)...................................21
1
, 3.1.4 DIT – Dynamische Interpersoonlijke Therapie...................................................21
3.1.5 ABFT – Attachment Based Family Therapy......................................................22
3.1.6 Oplossingsgerichte therapie.............................................................................22
3.1.7 Kortdurende cliëntgerichte therapie.................................................................22
3.1.8 Wetenschappelijke evidentie............................................................................22
3.1.9 Visie ELP (Effectief Leerprogramma)................................................................23
3.1.10 Conclusie........................................................................................................ 23
3.2 KOP-model...............................................................................24
3.2.1 KOP-model: Het theoretisch concept................................................................24
3.2.2 De balans: reflectie, relativering, uitzicht en ontwikkeling...............................26
3.2.3 Het KOP-model in praktijk: behandelproces in vijf stappen..............................28
3.2.4 Stap 2: Overzicht en samenhang – K = O x P (KOP-model)..............................32
3.2.5 Stap 3: doelen formuleren................................................................................34
3.2.6 Stap 4: Gedragsverandering (KOP-model).......................................................37
3.3 PrOP-model: Kortdurende interventie voor kinderen en jongeren41
3.3.1 Inleiding & doelgroep.......................................................................................41
3.3.2 Werken met ouders.......................................................................................... 43
3.3.3 Tips voor behandelaar......................................................................................43
3.3.4 Praktische tips in de sessies.............................................................................44
4 Assessment en indicatiestelling eerstelijnspsychologie..........45
4.1 Inleiding..................................................................................45
4.1.1 Wat is assessment in psychologische zorg?....................................................45
4.1.2 Indicatiestelling: wat volgt na assessment?....................................................45
4.1.3 Doelstellingen van assessment.......................................................................45
4.1.4 Criteria voor een effectief assessment.............................................................46
4.1.5 Methoden en technieken van assessment........................................................46
4.1.6 Casusconceptualisatie als kern........................................................................47
4.1.7 Samenvattend model van het assessmentproces............................................47
4.1.8 Belang voor de cliënt........................................................................................47
4.1.9 Samenvattende tools uit de cursus..................................................................47
4.1.10 Tot slot........................................................................................................... 48
4.2 Indicatiestelling.......................................................................48
4.2.1 Wat is indicatiestelling binnen ELP?.................................................................48
4.2.2 Kernparameters voor indicatiestelling..............................................................48
4.2.3 Vroegdetectie: waarom en voor wie?...............................................................48
4.2.4 Vroege interventie: kort uitleggen en snel schakelen.......................................49
4.2.5 Unmet needs en kwetsbare doelgroepen.........................................................49
4.2.6 Milder tot matig ernstige klachten....................................................................49
4.2.7 Matched care: zorg op maat.............................................................................49
4.2.8 Beperkt aantal sessies: hoe werkt het?............................................................50
4.2.9 Samengevat: sleutels voor indicatiestelling binnen ELP...................................50
4.2.10 Overzicht van de drie functies in ELP.............................................................50
4.2.11 Stroomdiagram: hoe indiceren binnen ELP?...................................................51
4.2.12 Beslisboom generalistisch vs. specialistisch...................................................51
4.2.13 Criteria volgens Bower (meta-analyse)...........................................................52
4.2.14 Samenvatting: kerninzichten..........................................................................52
4.3 Assessment en indicatiestelling via KOP-model..........................52
4.3.1 Analyse & Risicotaxatie bij Psychische Klachten..............................................52
4.3.2 Omstandigheden in Psychologische Evaluatie..................................................55
4.3.3 Persoonlijke Stijl & Integratie in KOP-model.....................................................56
4.4 Sociale kaart............................................................................59
4.4.1 Vlaanderen – Algemene toegang......................................................................59
4.4.2 Brussel – Psychologische zorg..........................................................................59
4.4.3 Limburg – Netwerk geestelijke gezondheid......................................................59
4.4.4 Vlaams-Brabant – Psychewijzer & GPS Jeugdhulp.............................................59
2
, 4.4.5 Antwerpen – Platform “Het Helpt” & Kruispunt.................................................60
4.4.6 Oost-Vlaanderen – Psy-OVL..............................................................................60
4.4.7 West-Vlaanderen – WINGG, NOWE, GGZ ZWV..................................................60
5 Eerstelijnspsychologische interventies bij kinderen en jongeren:
Emotieregulatie......................................................................61
5.1 Transdiagnostische factoren.....................................................61
5.1.1 Emoties............................................................................................................ 61
5.1.2 Emotieregulatie (volgens Gross)......................................................................61
5.1.3 Emotieregulatiestrategieën (Procesmodel van Gross & Thompson).................61
5.1.4 Adaptief vs. Maladaptief...................................................................................61
5.1.5 Emotieregulatie en psychopathologie..............................................................61
5.1.6 Transdiagnostische interventies.......................................................................61
5.1.7 Programma's voor kinderen en adolescenten..................................................62
5.2 Emotieregulatie: Theoretisch concept........................................62
5.2.1 Inleiding Emotion Coaching..............................................................................62
5.2.2 Verdieping in Emotiecoaching bij Kinderen en Jongeren..................................63
5.2.3 Emotiecoaching bij Kinderen............................................................................66
5.2.4 Grenzen stellen, woede begeleiden en zelfregulatie........................................68
5.2.5 Problemen oplossen en realistische verwachtingen.........................................70
6 Sociale Vaardigheden: Fundament voor Welzijn en Ontwikkeling
.............................................................................................. 72
6.1 Theoretische onderbouwing......................................................72
6.1.1 Gresham & Lemanek (1983)............................................................................72
6.1.2 Del Prette & Del Prette (2021)..........................................................................72
6.1.3 Tien klassen van sociale vaardigheden............................................................72
6.1.4 Paralinguïstische en non-verbale elementen....................................................73
6.1.5 Passief – Assertief – Agressief gedrag..............................................................73
6.1.6 Sociaal gedragsschema....................................................................................73
6.1.7 Gevolgen van tekorten.....................................................................................74
6.1.8 Belang van sociale vaardigheden.....................................................................74
6.1.9 Educatieve implicaties.....................................................................................74
6.1.10 Conclusie........................................................................................................ 75
6.2 Interventies sociale vaardigheden.............................................75
6.2.1 Effectieve Componenten van Sociale Vaardigheidstrainingen (SVT) bij Kinderen
en Jongeren............................................................................................................... 75
6.3 Verdieping: Psycho-educatie en vaardigheidsversterkende
oefeningen....................................................................................76
6.3.1 Psycho-educatie...............................................................................................77
6.3.2 Vaardigheids-versterkennde oefeningen..........................................................78
7 Eerstelijnspsychologische interventies bij volwassenen:
Zelfbeeld................................................................................ 80
7.1 Theoretische achtergrond zelfbeeld..........................................80
7.1.1 Begripsverwarring uitgelegd............................................................................80
7.1.2 Definitie zelfwaardering volgens Rosenberg....................................................80
7.1.3 Zelfbeeld als gelaagd model............................................................................80
7.1.4 Zelfbeeld als cognitief schema.........................................................................81
7.1.5 De rol van selectiviteit......................................................................................81
7.1.6 Oneerlijke attributie van succes en falen.........................................................81
7.1.7 In stand houdende factoren.............................................................................81
7.1.8 De neerwaartse spiraal....................................................................................81
7.1.9 Ontstaan: Nature & Nurture.............................................................................81
7.1.10 Oorzaken van laag zelfbeeld..........................................................................82
7.1.11 Samenvatting: Interventies............................................................................82
3
, 7.1.12 Negatieve ervaringen bij volwassenen...........................................................82
7.1.13 Rosenberg Self-Esteem Scale.........................................................................82
7.1.14 Het belang van positief zelfbeeld...................................................................82
7.1.15 Zelfbeeld als transdiagnostische factor..........................................................83
7.2 Interventies zelfbeeld...............................................................83
7.2.1 Zelfbeeldinterventies: Wat werkt écht?............................................................83
7.3 Verdieping: Negatief zelfbeeld behandelen................................84
7.3.1 Zelfbeeldinterventie in de praktijk: Manja de Neef's aanpak............................84
7.3.2 Fase 1: De problematiek van een negatief zelfbeeld........................................86
7.3.3 Censuur: het zelfbeeld houdt zichzelf in stand.................................................87
7.3.4 Integratie en afronding van het traject.............................................................88
7.3.5 Evaluatie en afsluiting......................................................................................88
8 Eerstelijnspsychologische zorg: slaapproblemen....................89
8.1 Slaap algemeen........................................................................89
8.1.1 Het belang van slaap........................................................................................ 89
8.1.2 De slaapcyclus: fasen en ritme.........................................................................89
8.1.3 Slaap-waakcyclus............................................................................................. 89
8.1.4 Circadiaan ritme............................................................................................... 89
8.1.5 Chronotype: ochtendmens of avondmens?......................................................90
8.1.6 Hoeveel slaap heb je nodig?.............................................................................90
8.2 Slaapproblemen.......................................................................90
8.2.1 Wat zijn slaapstoornissen?...............................................................................90
8.2.2 Prevalentie van slaapstoornissen.....................................................................90
8.2.3 Gevolgen van slechte slaap..............................................................................91
8.2.4 Slaap als transdiagnostische factor..................................................................91
8.2.5 Behandeling van langdurige slapeloosheid (CGT-i)..........................................91
8.2.6 Ontstaansmodel volgens Spielman (1991).......................................................91
8.2.7 CGT-i: Indicaties & Contra-indicaties................................................................91
8.2.8 Voorspellers van succesvolle behandeling.......................................................92
8.2.9 Specifieke aandachtspunten............................................................................92
8.2.10 Doel van assessment.....................................................................................92
8.2.11 Slaapdagboek................................................................................................. 93
8.2.12 Overzicht van CGT-i interventies....................................................................93
4
