SAMENVATTING 2024-2025
STRAFRECHT EN STRAFPROCESRECHT
1
,INHOUD
1. Inleiding 3
2. Situering van strafrecht tussen andere rechtsdisciplines 9
3. Het Legaliteitsbeginsel 12
4. Het misdrijf 19
7. Wederrechtelijkheid 34
8. Strafrechtelijke schuld 42
9. Strafwaardigheid 51
10. Poging 54
11. Strafrechtelijke deelneming 59
12. Rechtspersonen 66
13. Strafrechtelijke sancties 68
14. Straftoemeting 84
15. Beveiligingsmaatregelen 99
16. Strafprocedure (vorderingen die ontstaan uit een misdrijf) 102
17. Het verhoor in het strafrechtelijk vooronderzoek 118
18. De rechtspleging in de onderzoeksfase 127
19 Onderzoeksdaden 135
20. Vrijheidsberoving en voorlopige hechtenis 149
21. Toezicht en afsluiting onderzoek 158
22. Vonnisfase 166
23. Kenmerken en waarborgen vonnisfase 168
24. Vonnisfase: bevoegdheid rechtscolleges 172
25. Vonnisfase: rechtspleging rechtbanken 175
26. Vonnisfase: bewijzen 181
27. Vonnisgerecht: uitspraak 183
28. Rechtsmiddelen 187
29. Toepassing strafwet naar de plaats 193
30. Toepassing strafwet in de tijd 194
31. Beletselen en alternatieven 195
2
, 1. INLEIDING
1. WAT IS STRAFRECHT?
• Een van de meest bekende rechtsgebieden
• Veel media-aandacht → heel populair
• Iets stigmatiserend, pedagogisch en iets praktisch
o Kanaliseren van vergeldingsbehoeftes = vermijden dat de mensen het heft in eigen handen gaan nemen
o Pedagogisch = wijzen op het gedrag van een persoon
o Stigmatiserend = persoon doet iets slecht, slechte reputatie
Strafrecht gaat over
• Misdrijven en misdadigers
o Wat maakt een misdrijf?
o Wie is een misdadiger?
• Politie, procureurs, rechters, rechtbanken en hoven
o Wat mogen zijn doen om misdrijven en misdadigers op te sporen, te ontdekken en te
veroordelen?
• SOs
Strafrecht:
Instrumentele dimensie: strafrecht is geëvolueerd tot een gigantisch instituut van maatschappelijke ordering en sociale controle
Rechtsbeschermingsdimensie: ordenings- en controlebevoegdheid worden door rechtsnomen aan banden gelegd
- Rechtsnorm = van toepassing op onbepaald aantal personen/situaties
Strafrecht in ruime zin:
- Bepalen onder welke VW de overheid voor misdrijven specifieke ‘strafrechtelijke’ sancties kan opleggen en
uitvoeren
o Omschrijven waaruit deze gedragingen en sancties bestaan
- Op welke wijze de bevoegde instanties hun recht (+ plicht) om voor deze misdrijven sancties op te leggen en uit te
voeren moeten uitoefenen
2. STRAFRECHT
• Materieel strafrecht
o De rechtsnormen die bepalen wie, waarvoor, wanneer strafbaar is en waarom en welke
sanctie opgelegd kunnen worden
o Belangrijkste bron: Strafwetboek
o De zogenoemde ‘bad guys’
▪ Hieronder zit vervat:
• Wat men niet mag doen
• Wat men niet mag weigeren te doen (bv. schuldig verzuim)
• Welke sancties worden opgelegd en waarom?
• Formeel strafrecht
o De regels aangaand het verloop van het strafproces
o Belangrijkste bron: Wetboek van Strafvordering
o Zogenoemde ‘good guys’ (= politie, gerecht, procureur, ..)
o Strafprocedure, strafvordering, strafrechtspleging, tenuitvoerlegging, rechtshulp
▪ Wat moet er gedaan worden als er een misdrijf is gepleegd?
• Het verloop van de gebeurtenissen na het misdrijf
Samenhang van MSR en FSR
- Te onderscheiden van mekaar, maar nauw verbonden
o MSR komt tot leven door de toepassing ervan in de strafrechtspleging
- Beide: een beschermende functie
o Het vermijden van ongerechtvaardigd strafrechtelijke overheidsingrijpen
▪ Bestraffing van onschuldigen vermijden
▪ Zorgen dat het overheidsoptreden beantwoordt aan de basisnormen voor een behoorlijke
strafrechtsbedeling
3
, 2.1. MATERIEEL STRAFRECHT
• Wat moet strafbaar zijn? Wat wordt verboden?
o Misdrijven
• Wie moet gestraft worden?
o Misdadigers (alleen mensen?)
• Wanneer moet iemand gestraft worden voor iets wat strafbaar is?
o VW voor individuele aansprakelijkheid en strafrechtelijke sancties
▪ Strafrechtelijke sancties = straffen die op de misdrijven staan
• Moeilijkste vraag: WAT ZOU STRAFRECHT MOETEN DOEN?
o Geen gepast antwoord op te vinden, omwille van de verschillende vlakken en visies
2.2. STRAFRECHT
• Waarom strafrecht?
• Wat is het doel van strafrecht?
o Straffen (van de personen die een misdrijf hebben gepleegd)
• Wat is het doel van straffen?
o Reactie tegen/ vergelding voor laakbare gedragingen
▪ Vroeger: vergelding = je hebt iets slecht gedaan, dus je verdient ook iets slechts = een straf
▪ Vb. Taliowet: ‘Oog om oog, Tand om tand’ (twaalftafelenwet)
o Preventie van laakbare gedragingen (= vermijden dat bepaalde mensen een misdrijf gaan plegen)
▪ Positieve preventie:
• Voorkomen dat daders/criminelen WEDEROM een fout begaan
▪ Negatieve preventie:
• Voorkomen dat mensen (alle burgers) een fout begaan
o Resocialisatie van misdadigers
▪ = gedetineerden voorbereiden op hun terugkeer naar de maatschappij als hun detentieduur
over is
o Andere?
▪ Maatschapij reguleren, moraliteit beschermen …
▪ Meerdere standpunten over het doel van strafrecht
▪ Nieuwe wetboek geeft input over een mogelijk doel van strafrecht
3. WORTELS VAN HUIDIG STRAFRECHT
• Modern strafrecht – verlichting
o Figuren zoals: Montesquieu, Voltaire, Bentham, Feuerbach, Beccaria …
o Rationaliseren
▪ Hun idee was om het strafrecht op een rationele manier te gebruiken
o Humaniseren (= menselijker maken)
▪ Geen politieke doelstellingen meer.
▪ Mensen te bestraffen voor specifieke feiten die een probleem vormde voor de
maatschappij
o Willekeur vermijden
▪ In die tijd was er nogal wat willekeur aanwezig
▪ Er was destijds nog wel veel willekeur. Filosofen van de verlichting wouden de willekeur weg
• Oorsprong van ‘klassieke school’ van strafrechtsdenken:
o Men ging uit van homo economicus met vrije wil
▪ De persoon heeft een vrije wil en kan bepalen wat hij/zij kan doen
▪ Persoon moet weten wat er strafbaar is en de gevolgen ervan
o Strafrecht als ultima ratio (= laatste middel)
▪ Repressieve functie: beperkt tot schending van essentiële goederen (bv. leven,
eigendommen …)
▪ Als er geen andere manier is om iets te controleren, gebruiken we het
strafrecht
• In extreme gevallen enkel, als het te gemakkelijk is om iets
strafrechtelijk te doen, gaat strafrecht ene repressieve functie krijgen
4
, o Aandacht voor ‘criminele feiten’
▪ Meer aandacht voor ‘criminele feiten’ dan voor daders
• Déclaration des droits de l’homme et du citoyen (“verklaring van de rechten van de mens en de
burger”) – 26 augustus 1789)
o Art. 5 – schade
▪ De wet heeft slechts het recht handelingen te verbieden, die schadelijke zijn voor de
maatschappij
o Art. 7 – legaliteit I
▪ Niemand kan beschuldigd, aangehouden of gevangen worden dan in bij de wet
bepaalde gevallen en in de vormen, die zij heeft voorgeschreven (+ verbod op
willekeur)
o Art. 8 – Legaliteit II en proportionaliteit straf
▪ De wet kan slechts strikte en weliswaar noodzakelijke straffen opleggen, en niemand
kan gestraft worden dan door een wet die is vastgelegd en uitgevaardigd
voorafgaand aan het delict en op wettige wijze toegepast
o Art. 9 – vermoeden van onschuld
• Franse wetboeken tijdens en na de revolutie
o Verklaringen, ideeën en beginselen van Verlichting
▪ Franse code revolutionair 1791 + franse code revolutionair 1795 (‘Code merlin’)
o Napoleontische tijd
▪ Frans Wetboek 1810
• Blijft trouw aan sommige beginselen van de verlichting (vb. legaliteit)
• Maar → uitbreiding van misdrijven tegen de veiligheid en het politieke
regime (absoluut regime)
⇨ Wetboeken die we vandaag hebben zijn een rechtstreekse gevolgtrekking van de teksten uit de
geschiedenis
⇨ Ook het Belgische wetboek vindt zijn grondslag uit het wetboek van Napoleon
4. BELGIË: STRAFWETBOEK GESCHIEDENIS
• Belgische onafhankelijkheid (1830)
o Franse Code Pénal van 1810 van toepassing
o Art. 139 GW 1831 “binnen de kortst mogelijke tijd”
o Nieuw strafwetboek 1867
▪ Op basis van franse wetboek
▪ Heersend klassieke strafrechtsdenken
• Theorie van sociaal verweer = bescherming van de maatschappij tegen
‘gevaarlijke’ personnen
o Veel nieuwe wetten
▪ Invoering van bepalingen beïnvloed door de theorie van het nieuwe sociaal verweer
(dat wil zeggen → bescherming van de maatschappij tegen ‘gevaarlijke’ personen)
4.1. THEORIE VAN HET NIEUWE SOCIAAL VERWEER
• Tweede helft van de 19e eeuw, begin 20ste eeuw
• Positieve school
o Feeri = zei dat het eerder arme mensen zijn die misdrijven plegen (situatie van wonen en leven)
o Lombroso = zei dat er mensen van gevaarlijke aard zijn, hij ging de fysieke kenmerken beschrijven (=
deze zijn criminele van aard) → maar dat werd verlegd
• Strafrecht dient om maatschappij te beschermen
o Preventieve functie (= niet wachten tot het misdrijf is gepleegd)
▪ Aandacht voor de oorzaken van criminaliteit
• Maatschappelijke oorzaken en biologische oorzaken
▪ Aandacht voor de misdadigers (ook potentiële misdadigers), meer dan voor de
criminele feiten
5
, 5. STRAFWETBOEK (SW.) – ALGEMENE DEEL VERSUS BIJZONDER DEEL
• Twee boeken
o Algemeen gedeelte (BOEK I) → Artikel 1 tot 100
▪ Elf hoofdstukken
▪ Fundamentele regels die van toepassing zijn op alle misdrijven
o Bijzonder gedeelte (BOEK II) → Vanaf artikel 101
▪ Specifieke misdrijven (vb. moord, corruptie, diefstal …)
▪ X titels + IV (I-bis, I-ter, VI-bis, IX-bis)
▪ Misdrijven tegen
• Openbare trouw, personen, eigendommen, de familiale orde en de
openbare zedelijkheid, openbare veiligheid, openbare orde
• Verdeling volgens verschillende rechtsgoederen
6. CODIFICATIE = ALLE WETTEN IN ÉÉN BOEK
• Zorgt voor duidelijkheid
• Maar wordt meer en meer vervuild door recentere wetten
6.1. COMPLEMENTAIRE WETTEN
• Wetten die niet in BOEK I van het strafwetboek staan, maar die er logisch en integraal deel van
uitmaken
o Vb. Wet van 8 april 1965 Jeugdbescherming; Wet van 29 juni 1964 opschorting, uitstel en
probatie; Wet 1 juli 1964 ter bescherming van de maatschappij tegen de abnormalen en de
gewoontemisdadigers; Wet 26 april 2007 terbeschikkingstelling van de
strafuitvoeringsrechtbank; Wet 21 april 2007 betreffende internering van personen met
geestesstoornis (opgeheven door Wet 5 mei 2014 betreffende de internering, op zijn beurt
gewijzigd door Wet 4 mei 2016 [= Potpourri III]), etc.
• Die soms ook specifieke regels inhouden (afwijking van algemeen deel: BOEK I strafwetboek)
6.2. BIJZONDER STRAFRECHT (BOEK II STRAFWETBOEK + BIJZONDERE STRAFWETTEN)
• Bevatten specifieke misdrijven: bijzonder deel van strafrecht
• Algemene regels van art 1 tot 100 Sw. zijn hierbij geldig
o Staat in artikel 100 Sw. beschreven = SCHARNIERARTIKEL
o Uitzonderingen
▪ Andersluidende bepalingen (lex specialis)
▪ Regels van H7 deelneming
▪ En art 84 verzachtende omstandigheden bij wanbedrijven
• Vb. BOEK II strafwetboek, Drugwet 24 februari 1921 …)
Artikel 11 BWHI
• Regelt de toepassing van het algemeen strafrecht op regionaal strafrecht
o = decreten, ordonnanties
o +- gelijk aan art 100 Sw.
o Regel: Boek 1 Sw. (= compl. wetten) van toepassing, H7 en art 85 Sw. inbegrepen)
▪ MAAR: art 11 BWHI voorziet alleen uitzondering voor afwijkende bepalingen (lex
specialis)
7. STRAFVORDERING
7.1. FORMEEL STRAFRECHT
• Was/is er een misdrijf?
• Wie heeft het gepleegd?
o Ontdekken van een misdrijf (opsporen)
o Onderzoeken (of het mogelijk is dat er een misdrijf was)
o Beoordelen van zaak
o Veroordelen/vrijspreken (schuldig/onschuldig bevinden)
o Gepaarde straffen ten uitvoering leggen
• Welke straf zou opgelegd moeten worden?
o Veroordelen van misdadiger
6
STRAFRECHT EN STRAFPROCESRECHT
1
,INHOUD
1. Inleiding 3
2. Situering van strafrecht tussen andere rechtsdisciplines 9
3. Het Legaliteitsbeginsel 12
4. Het misdrijf 19
7. Wederrechtelijkheid 34
8. Strafrechtelijke schuld 42
9. Strafwaardigheid 51
10. Poging 54
11. Strafrechtelijke deelneming 59
12. Rechtspersonen 66
13. Strafrechtelijke sancties 68
14. Straftoemeting 84
15. Beveiligingsmaatregelen 99
16. Strafprocedure (vorderingen die ontstaan uit een misdrijf) 102
17. Het verhoor in het strafrechtelijk vooronderzoek 118
18. De rechtspleging in de onderzoeksfase 127
19 Onderzoeksdaden 135
20. Vrijheidsberoving en voorlopige hechtenis 149
21. Toezicht en afsluiting onderzoek 158
22. Vonnisfase 166
23. Kenmerken en waarborgen vonnisfase 168
24. Vonnisfase: bevoegdheid rechtscolleges 172
25. Vonnisfase: rechtspleging rechtbanken 175
26. Vonnisfase: bewijzen 181
27. Vonnisgerecht: uitspraak 183
28. Rechtsmiddelen 187
29. Toepassing strafwet naar de plaats 193
30. Toepassing strafwet in de tijd 194
31. Beletselen en alternatieven 195
2
, 1. INLEIDING
1. WAT IS STRAFRECHT?
• Een van de meest bekende rechtsgebieden
• Veel media-aandacht → heel populair
• Iets stigmatiserend, pedagogisch en iets praktisch
o Kanaliseren van vergeldingsbehoeftes = vermijden dat de mensen het heft in eigen handen gaan nemen
o Pedagogisch = wijzen op het gedrag van een persoon
o Stigmatiserend = persoon doet iets slecht, slechte reputatie
Strafrecht gaat over
• Misdrijven en misdadigers
o Wat maakt een misdrijf?
o Wie is een misdadiger?
• Politie, procureurs, rechters, rechtbanken en hoven
o Wat mogen zijn doen om misdrijven en misdadigers op te sporen, te ontdekken en te
veroordelen?
• SOs
Strafrecht:
Instrumentele dimensie: strafrecht is geëvolueerd tot een gigantisch instituut van maatschappelijke ordering en sociale controle
Rechtsbeschermingsdimensie: ordenings- en controlebevoegdheid worden door rechtsnomen aan banden gelegd
- Rechtsnorm = van toepassing op onbepaald aantal personen/situaties
Strafrecht in ruime zin:
- Bepalen onder welke VW de overheid voor misdrijven specifieke ‘strafrechtelijke’ sancties kan opleggen en
uitvoeren
o Omschrijven waaruit deze gedragingen en sancties bestaan
- Op welke wijze de bevoegde instanties hun recht (+ plicht) om voor deze misdrijven sancties op te leggen en uit te
voeren moeten uitoefenen
2. STRAFRECHT
• Materieel strafrecht
o De rechtsnormen die bepalen wie, waarvoor, wanneer strafbaar is en waarom en welke
sanctie opgelegd kunnen worden
o Belangrijkste bron: Strafwetboek
o De zogenoemde ‘bad guys’
▪ Hieronder zit vervat:
• Wat men niet mag doen
• Wat men niet mag weigeren te doen (bv. schuldig verzuim)
• Welke sancties worden opgelegd en waarom?
• Formeel strafrecht
o De regels aangaand het verloop van het strafproces
o Belangrijkste bron: Wetboek van Strafvordering
o Zogenoemde ‘good guys’ (= politie, gerecht, procureur, ..)
o Strafprocedure, strafvordering, strafrechtspleging, tenuitvoerlegging, rechtshulp
▪ Wat moet er gedaan worden als er een misdrijf is gepleegd?
• Het verloop van de gebeurtenissen na het misdrijf
Samenhang van MSR en FSR
- Te onderscheiden van mekaar, maar nauw verbonden
o MSR komt tot leven door de toepassing ervan in de strafrechtspleging
- Beide: een beschermende functie
o Het vermijden van ongerechtvaardigd strafrechtelijke overheidsingrijpen
▪ Bestraffing van onschuldigen vermijden
▪ Zorgen dat het overheidsoptreden beantwoordt aan de basisnormen voor een behoorlijke
strafrechtsbedeling
3
, 2.1. MATERIEEL STRAFRECHT
• Wat moet strafbaar zijn? Wat wordt verboden?
o Misdrijven
• Wie moet gestraft worden?
o Misdadigers (alleen mensen?)
• Wanneer moet iemand gestraft worden voor iets wat strafbaar is?
o VW voor individuele aansprakelijkheid en strafrechtelijke sancties
▪ Strafrechtelijke sancties = straffen die op de misdrijven staan
• Moeilijkste vraag: WAT ZOU STRAFRECHT MOETEN DOEN?
o Geen gepast antwoord op te vinden, omwille van de verschillende vlakken en visies
2.2. STRAFRECHT
• Waarom strafrecht?
• Wat is het doel van strafrecht?
o Straffen (van de personen die een misdrijf hebben gepleegd)
• Wat is het doel van straffen?
o Reactie tegen/ vergelding voor laakbare gedragingen
▪ Vroeger: vergelding = je hebt iets slecht gedaan, dus je verdient ook iets slechts = een straf
▪ Vb. Taliowet: ‘Oog om oog, Tand om tand’ (twaalftafelenwet)
o Preventie van laakbare gedragingen (= vermijden dat bepaalde mensen een misdrijf gaan plegen)
▪ Positieve preventie:
• Voorkomen dat daders/criminelen WEDEROM een fout begaan
▪ Negatieve preventie:
• Voorkomen dat mensen (alle burgers) een fout begaan
o Resocialisatie van misdadigers
▪ = gedetineerden voorbereiden op hun terugkeer naar de maatschappij als hun detentieduur
over is
o Andere?
▪ Maatschapij reguleren, moraliteit beschermen …
▪ Meerdere standpunten over het doel van strafrecht
▪ Nieuwe wetboek geeft input over een mogelijk doel van strafrecht
3. WORTELS VAN HUIDIG STRAFRECHT
• Modern strafrecht – verlichting
o Figuren zoals: Montesquieu, Voltaire, Bentham, Feuerbach, Beccaria …
o Rationaliseren
▪ Hun idee was om het strafrecht op een rationele manier te gebruiken
o Humaniseren (= menselijker maken)
▪ Geen politieke doelstellingen meer.
▪ Mensen te bestraffen voor specifieke feiten die een probleem vormde voor de
maatschappij
o Willekeur vermijden
▪ In die tijd was er nogal wat willekeur aanwezig
▪ Er was destijds nog wel veel willekeur. Filosofen van de verlichting wouden de willekeur weg
• Oorsprong van ‘klassieke school’ van strafrechtsdenken:
o Men ging uit van homo economicus met vrije wil
▪ De persoon heeft een vrije wil en kan bepalen wat hij/zij kan doen
▪ Persoon moet weten wat er strafbaar is en de gevolgen ervan
o Strafrecht als ultima ratio (= laatste middel)
▪ Repressieve functie: beperkt tot schending van essentiële goederen (bv. leven,
eigendommen …)
▪ Als er geen andere manier is om iets te controleren, gebruiken we het
strafrecht
• In extreme gevallen enkel, als het te gemakkelijk is om iets
strafrechtelijk te doen, gaat strafrecht ene repressieve functie krijgen
4
, o Aandacht voor ‘criminele feiten’
▪ Meer aandacht voor ‘criminele feiten’ dan voor daders
• Déclaration des droits de l’homme et du citoyen (“verklaring van de rechten van de mens en de
burger”) – 26 augustus 1789)
o Art. 5 – schade
▪ De wet heeft slechts het recht handelingen te verbieden, die schadelijke zijn voor de
maatschappij
o Art. 7 – legaliteit I
▪ Niemand kan beschuldigd, aangehouden of gevangen worden dan in bij de wet
bepaalde gevallen en in de vormen, die zij heeft voorgeschreven (+ verbod op
willekeur)
o Art. 8 – Legaliteit II en proportionaliteit straf
▪ De wet kan slechts strikte en weliswaar noodzakelijke straffen opleggen, en niemand
kan gestraft worden dan door een wet die is vastgelegd en uitgevaardigd
voorafgaand aan het delict en op wettige wijze toegepast
o Art. 9 – vermoeden van onschuld
• Franse wetboeken tijdens en na de revolutie
o Verklaringen, ideeën en beginselen van Verlichting
▪ Franse code revolutionair 1791 + franse code revolutionair 1795 (‘Code merlin’)
o Napoleontische tijd
▪ Frans Wetboek 1810
• Blijft trouw aan sommige beginselen van de verlichting (vb. legaliteit)
• Maar → uitbreiding van misdrijven tegen de veiligheid en het politieke
regime (absoluut regime)
⇨ Wetboeken die we vandaag hebben zijn een rechtstreekse gevolgtrekking van de teksten uit de
geschiedenis
⇨ Ook het Belgische wetboek vindt zijn grondslag uit het wetboek van Napoleon
4. BELGIË: STRAFWETBOEK GESCHIEDENIS
• Belgische onafhankelijkheid (1830)
o Franse Code Pénal van 1810 van toepassing
o Art. 139 GW 1831 “binnen de kortst mogelijke tijd”
o Nieuw strafwetboek 1867
▪ Op basis van franse wetboek
▪ Heersend klassieke strafrechtsdenken
• Theorie van sociaal verweer = bescherming van de maatschappij tegen
‘gevaarlijke’ personnen
o Veel nieuwe wetten
▪ Invoering van bepalingen beïnvloed door de theorie van het nieuwe sociaal verweer
(dat wil zeggen → bescherming van de maatschappij tegen ‘gevaarlijke’ personen)
4.1. THEORIE VAN HET NIEUWE SOCIAAL VERWEER
• Tweede helft van de 19e eeuw, begin 20ste eeuw
• Positieve school
o Feeri = zei dat het eerder arme mensen zijn die misdrijven plegen (situatie van wonen en leven)
o Lombroso = zei dat er mensen van gevaarlijke aard zijn, hij ging de fysieke kenmerken beschrijven (=
deze zijn criminele van aard) → maar dat werd verlegd
• Strafrecht dient om maatschappij te beschermen
o Preventieve functie (= niet wachten tot het misdrijf is gepleegd)
▪ Aandacht voor de oorzaken van criminaliteit
• Maatschappelijke oorzaken en biologische oorzaken
▪ Aandacht voor de misdadigers (ook potentiële misdadigers), meer dan voor de
criminele feiten
5
, 5. STRAFWETBOEK (SW.) – ALGEMENE DEEL VERSUS BIJZONDER DEEL
• Twee boeken
o Algemeen gedeelte (BOEK I) → Artikel 1 tot 100
▪ Elf hoofdstukken
▪ Fundamentele regels die van toepassing zijn op alle misdrijven
o Bijzonder gedeelte (BOEK II) → Vanaf artikel 101
▪ Specifieke misdrijven (vb. moord, corruptie, diefstal …)
▪ X titels + IV (I-bis, I-ter, VI-bis, IX-bis)
▪ Misdrijven tegen
• Openbare trouw, personen, eigendommen, de familiale orde en de
openbare zedelijkheid, openbare veiligheid, openbare orde
• Verdeling volgens verschillende rechtsgoederen
6. CODIFICATIE = ALLE WETTEN IN ÉÉN BOEK
• Zorgt voor duidelijkheid
• Maar wordt meer en meer vervuild door recentere wetten
6.1. COMPLEMENTAIRE WETTEN
• Wetten die niet in BOEK I van het strafwetboek staan, maar die er logisch en integraal deel van
uitmaken
o Vb. Wet van 8 april 1965 Jeugdbescherming; Wet van 29 juni 1964 opschorting, uitstel en
probatie; Wet 1 juli 1964 ter bescherming van de maatschappij tegen de abnormalen en de
gewoontemisdadigers; Wet 26 april 2007 terbeschikkingstelling van de
strafuitvoeringsrechtbank; Wet 21 april 2007 betreffende internering van personen met
geestesstoornis (opgeheven door Wet 5 mei 2014 betreffende de internering, op zijn beurt
gewijzigd door Wet 4 mei 2016 [= Potpourri III]), etc.
• Die soms ook specifieke regels inhouden (afwijking van algemeen deel: BOEK I strafwetboek)
6.2. BIJZONDER STRAFRECHT (BOEK II STRAFWETBOEK + BIJZONDERE STRAFWETTEN)
• Bevatten specifieke misdrijven: bijzonder deel van strafrecht
• Algemene regels van art 1 tot 100 Sw. zijn hierbij geldig
o Staat in artikel 100 Sw. beschreven = SCHARNIERARTIKEL
o Uitzonderingen
▪ Andersluidende bepalingen (lex specialis)
▪ Regels van H7 deelneming
▪ En art 84 verzachtende omstandigheden bij wanbedrijven
• Vb. BOEK II strafwetboek, Drugwet 24 februari 1921 …)
Artikel 11 BWHI
• Regelt de toepassing van het algemeen strafrecht op regionaal strafrecht
o = decreten, ordonnanties
o +- gelijk aan art 100 Sw.
o Regel: Boek 1 Sw. (= compl. wetten) van toepassing, H7 en art 85 Sw. inbegrepen)
▪ MAAR: art 11 BWHI voorziet alleen uitzondering voor afwijkende bepalingen (lex
specialis)
7. STRAFVORDERING
7.1. FORMEEL STRAFRECHT
• Was/is er een misdrijf?
• Wie heeft het gepleegd?
o Ontdekken van een misdrijf (opsporen)
o Onderzoeken (of het mogelijk is dat er een misdrijf was)
o Beoordelen van zaak
o Veroordelen/vrijspreken (schuldig/onschuldig bevinden)
o Gepaarde straffen ten uitvoering leggen
• Welke straf zou opgelegd moeten worden?
o Veroordelen van misdadiger
6
