Samenvatting H5 pgb

Hoofdstuk 5:
Van naoorlogse wederopbouw naar de explosieve sixties
(1944-1974)

Regeringen:

= 30 glorieuze jaren

 A. Van Acker (1945)
 P.-H. Spaak (1946)
 A. Van Acker (1946). Geen kath, aleen soc
 C. Huysmans (1946-1947)

 P.-H. Spaak (1947-1949)
 G. Eyskens (1949-1950)
 J. Duvieusart (1950)

 J. Pholien (1950-1952). Kath absolute meerderheid
 J. Van Houtte (1952-1954. Want meeste vlamingen willen
Leopold lll terug, zijn oudste zoon Boudewijn l
neemt over

 A. Van Acker (1954-1958) geen kath
 G. Eyskens (1958-1961)
 T. Lefèvre (1961-1965)
 P. Harmel (1965-1966). Centrumrechts
oranjeblauw
 P. Vanden Boeynants (1966-1968). Centrumlinks
oranjerood
 G. Eyskens (1968-1973)
 E. Leburton (1973-1974)

De politieke krachtsverhoudingen tijdens de
bevrijdingsperiode

= REX en VNV worden verboden
= kath gaaan campagne voeren rond de koning

Tijdsgeest (1944-1950)

 Democratische opflakkering, versterkt patriottisme, drang naar
vernieuwing
 1948: vrouwenstemrecht
 1939: 2.652.707 kiezers
 1949: 5.320.216 kiezers (+ 100,55%)
 Heropbouw en stabiliseren Belgisch staatsbestel
1. Economisch liberalisme
2. Verruimd parlementarisme

1

, 3. Sociaal overleg
4. (anti-communistisch, leiderschap)
Communistische partij

 Populariteit
 Heel populair einde oorlog
 Deelname verzet
 Overwinningen USSR (zonder Stalin was Duitslan nooit verslagen)
 Gematigde opstelling
 Rivaal van BWP worden
 Succes in Wallonië -> groter dan liberale partij !
 Regeringsdeelname (1946/1947)
 Willen aanvaard worden als een traditionele partij
 Kiezers halen bij socialisten
 Groter dan lib

BWP -> BSP/PSB

 WOIl
 Collaboratie Hendrik De Man, afbrokkeling zuil
 “Londen” (Spaak, Huysmans)  thuisgebleven politici (Van Acker)
 Bevrijding
 Linksere vakbond ABVV (socialisten)
 Communisten inlijven
 Vakbond wordt lossen
 BSP/PSB ipv BWP/POB  programma blijft gelijkaardig
 Nieuwe naam: Belgische Socialistische Partij
 Doel BWP
 Deelname aan de macht
 Globale sociale zekerheid
 Iedereen moet sociale bijdrage betalen, ook wg
 Recht alles alles dat ongelukken kan dekken
 Staatscontrole op economie
 Politici: Spaak, Van Acker, Huysmans (= interbellum)
 Prijzen controleren op consumptiegoederen

Katholieke Partij -> CVP/PSC

 Linksere sfeer
 Verleiding samengaan christendemocraten+BSP
 Union Démocratique Belge (UDB)
 WOII
 ACW/ACV: structuren overleven
 Rechtse katholieken: “opportunistisch” samenwerken met
Duitsers + steun voor koning
 Kerst 1945: CVP/PSC
 Nieuwe generatie leiders
 Harmel, Van Elslande, Lefèvre, Houben, De Saeger (+
Eyskens)
2

,  Standenpartij  Individueel lidmaatschap
 Maken het mogelijk om zich individueel lid te stellen van de partij
en verlaten de standen

 Doctrine: “personalisme” (Mounier/Maritain)
= stuk aan het collectieve denken zoals de socialisten
= stuk aan individu denken zoals de liberalen
 Open voor “christenen” (filosofisch)
1. Eigendom
- Kapitalisme bewaren, maar aanpassen
- Samenwerking WG/WN; “derde weg” (harmonie)
2. Gezin
- Vrouwenstemrecht (steunen CVP)
- Christelijk geloof


Verkiezingen 1946

Eerste verkiezingen

17 februari 1946
 Kath grootste partij (geen meerderheid)
 Rest maakt coalitie tegen kath

 18 maand wachten ?
 Te veel chaos in Europa
 Belgische krijgsgevangenen terug uit Duitsland
 Walen
 Gaan links stemmen
 Collaborateurs veroordeeld
 Worden uitgeschakeld maar zouden rechts gestemd hebben

 Monarchie afschaffen ?
 Neen (unaniem)
 Wel: Regent Prins Karel neemt regentschap Leopold lll over

 Twee blokken
 Links: BSP+KPB+liberalen
 Korte regeringen tot 1949
 Rechts: CVP (hierdoor vrouwenstemrecht)




De afrekening met uiterst rechts en links

3