Samenvatting criminologie
Hoofdstuk 1: inleiding
Criminologische wetenschappen
Criminologie is de wetenschap die criminaliteit vanuit verschillende
invalshoeken benadert.
Volgens criminologen: criminologie is de wetenschappelijke studie van het
tot stand komen van regels en normen, het overtreden van die normen en
de oorzaken hiervan, de reacties op normovertredingen en de effecten
hiervan.
Criminologie maakt gebruik van kennis van verschillende domeinen stelt een
aantal vragen:
- Hoe komt men tot strafrecht?
- Wat is crimineel gedrag?
- Wat zijn de oorzaken van crimineel gedrag?
- Welke maatschappelijke en strafrechtelijke reacties zijn er?
- Welke zijn de effecten van crimineel gedrag op samenleving,
slachtoffers en dader?
Criminologie is een multidisciplinaire wetenschap:
- Mensenwetenschappen
- Recht
- Economie
- Geschiedenis
- Filosofie en ethiek
- Politieke wetenschappen
- Sociologie
De criminologische wetenschap als beïnvloeder van het strafrecht:
- Criminologie beïnvloedt het strafrecht
- Wetenschappelijk onderzoek met als doel beleidslijnen uit te stippelen
- Gevaar: verschillende interpretaties mogelijk (via media, de politiek)
,Belang van de criminologische wetenschap:
- Existentiële vraag voor criminologen:
Oorzaken van crimineel gedrag (waarom houdt men zich niet aan
democratische gestemde regels?)
Grenzen van maatschappelijke controle
o Democratisch gehalte van de samenleving wordt onderzocht
o Indicaties:
Ruimte voor onafhankelijk sociaalwetenschappelijk
onderzoek?
Behandeling van gevangen
- Invloed op beleid en publiek opinie
- Invloed op strafrechtontwikkeling, strafbedeling en veiligheidsgevoel
- Belang van:
Onafhankelijk onderzoek
Genuanceerde informatie
Eigen onderzoeken
Voldoende wetenschappelijk onderbouwd
Intersectioneel denken (14 assen)
= de vaak onzichtbare aspecten zoals gender, etniciteit, seksuele oriëntatie,
leeftijd, hebben gelijktijdig en in wisselwerking een invloed op ieders positie
in de samenleving
14 assen intersectioneel denken:
- Verblijfsstatuut
- Gezondheid
- Religie
- Leeftijd
- Bezit
- Cultuur
- Noord-zuid/ oost-west
- Klasse
- Maatschappelijke ontwikkeling
- Nationaliteit
- Etniciteit
- Huidskleur
- Seksuele oriëntatie
- Geslacht
,Ongelijkheid ontstaat vaak op het kruispunt van de verschillende
persoonskenmerken die mensen hebben, onder invloed van de heersende
machtsverhoudingen binnen de maatschappelijk en structurele systemen
De grondleggers
- Kimberley Crenshaw
- Gloria Wekker
- Helma Lutz
- Unia pleit sinds 2017 voor aanpassingen in de discriminatie wetgeving
Link met criminologie
Diegene die de macht heeft:
Inzichten krijgen in macht
Kruispuntdenken = maakt machtsassen in de samenleving zichtbaar
Vraag je steeds af hoe gender, etniciteit, sociaaleconomische klasse, ... een
invloed hebben op jet criminologisch proces.
Hoofdstuk 2: criminaliteit
Wat is criminalisering?
De vraag is wie bepaalt de norm?
Wat is het verschil?
, Maatschappelijk niet aanvaardbaar gedrag:
- Gedrag dat door de samenleving als schadelijk wordt ervaren =
normoverschrijdend gedrag
- Gedrag dat door de samenleving als schadelijk wordt ervaren én in het
strafrecht is opgenomen = crimineel/ delinquent gedrag
Crimineel gedrag = menselijk gedrag dat door de samenleving als schadelijk
wordt ervaren én in het strafwetboek staat.
Is criminalisering normatief?
Criminalisering is het proces waarin bepaald wordt of een bepaald gedrag
maatschappelijk onaanvaardbaar is en strafrechtelijk vervolgbaar moet zijn.
Criminaliteit is een sociaal construct: tijdsgebonden en plaatsgebonden =
criminaliseringsproces
Verloopt het criminaliseringsproces over hetzelfde?
Criminaliteit is geen statisch concept:
- Wat als crimineel gedrag wordt gezien, kan variëren afhankelijk van de
historische, sociale, culturele en politieke context.
Deze variatie toont aan dat criminaliteit een sociale constructie is:
- Het is niet alleen afhankelijk van wat de wet zegt, maar ook van hoe de
samenleving bepaalde gedragingen interpreteert en waardeert.
- Verschillende factoren spelen een rol bij het bepalen waarom bepaald
gedrag als crimineel wordt geclassificeerd.
Welke principes hanteert de overheid in het criminaliseringsproces?
Strafbaarheidstelling binnen het criminaliseringsproces wordt beïnvloed door
het wederkerigheidsprincipe =
- Alle gedragingen moeten zo min mogelijk schade berokken aan
anderen
- Als het gedrag te veel schade veroorzaakt aan anderen, dan zal de
regering het gedrag strafbaar stellen.
- Binnen een democratische samenleving streeft men naar het
maximale nut (op lange termijn) voor iedereen = utilitarisme
- Belangrijke voorwaarde = lange termijn
Niet alle strafwetten zijn gebaseerd op dit principe
Niet alles voldoet aan voorgaande criteria:
Hoofdstuk 1: inleiding
Criminologische wetenschappen
Criminologie is de wetenschap die criminaliteit vanuit verschillende
invalshoeken benadert.
Volgens criminologen: criminologie is de wetenschappelijke studie van het
tot stand komen van regels en normen, het overtreden van die normen en
de oorzaken hiervan, de reacties op normovertredingen en de effecten
hiervan.
Criminologie maakt gebruik van kennis van verschillende domeinen stelt een
aantal vragen:
- Hoe komt men tot strafrecht?
- Wat is crimineel gedrag?
- Wat zijn de oorzaken van crimineel gedrag?
- Welke maatschappelijke en strafrechtelijke reacties zijn er?
- Welke zijn de effecten van crimineel gedrag op samenleving,
slachtoffers en dader?
Criminologie is een multidisciplinaire wetenschap:
- Mensenwetenschappen
- Recht
- Economie
- Geschiedenis
- Filosofie en ethiek
- Politieke wetenschappen
- Sociologie
De criminologische wetenschap als beïnvloeder van het strafrecht:
- Criminologie beïnvloedt het strafrecht
- Wetenschappelijk onderzoek met als doel beleidslijnen uit te stippelen
- Gevaar: verschillende interpretaties mogelijk (via media, de politiek)
,Belang van de criminologische wetenschap:
- Existentiële vraag voor criminologen:
Oorzaken van crimineel gedrag (waarom houdt men zich niet aan
democratische gestemde regels?)
Grenzen van maatschappelijke controle
o Democratisch gehalte van de samenleving wordt onderzocht
o Indicaties:
Ruimte voor onafhankelijk sociaalwetenschappelijk
onderzoek?
Behandeling van gevangen
- Invloed op beleid en publiek opinie
- Invloed op strafrechtontwikkeling, strafbedeling en veiligheidsgevoel
- Belang van:
Onafhankelijk onderzoek
Genuanceerde informatie
Eigen onderzoeken
Voldoende wetenschappelijk onderbouwd
Intersectioneel denken (14 assen)
= de vaak onzichtbare aspecten zoals gender, etniciteit, seksuele oriëntatie,
leeftijd, hebben gelijktijdig en in wisselwerking een invloed op ieders positie
in de samenleving
14 assen intersectioneel denken:
- Verblijfsstatuut
- Gezondheid
- Religie
- Leeftijd
- Bezit
- Cultuur
- Noord-zuid/ oost-west
- Klasse
- Maatschappelijke ontwikkeling
- Nationaliteit
- Etniciteit
- Huidskleur
- Seksuele oriëntatie
- Geslacht
,Ongelijkheid ontstaat vaak op het kruispunt van de verschillende
persoonskenmerken die mensen hebben, onder invloed van de heersende
machtsverhoudingen binnen de maatschappelijk en structurele systemen
De grondleggers
- Kimberley Crenshaw
- Gloria Wekker
- Helma Lutz
- Unia pleit sinds 2017 voor aanpassingen in de discriminatie wetgeving
Link met criminologie
Diegene die de macht heeft:
Inzichten krijgen in macht
Kruispuntdenken = maakt machtsassen in de samenleving zichtbaar
Vraag je steeds af hoe gender, etniciteit, sociaaleconomische klasse, ... een
invloed hebben op jet criminologisch proces.
Hoofdstuk 2: criminaliteit
Wat is criminalisering?
De vraag is wie bepaalt de norm?
Wat is het verschil?
, Maatschappelijk niet aanvaardbaar gedrag:
- Gedrag dat door de samenleving als schadelijk wordt ervaren =
normoverschrijdend gedrag
- Gedrag dat door de samenleving als schadelijk wordt ervaren én in het
strafrecht is opgenomen = crimineel/ delinquent gedrag
Crimineel gedrag = menselijk gedrag dat door de samenleving als schadelijk
wordt ervaren én in het strafwetboek staat.
Is criminalisering normatief?
Criminalisering is het proces waarin bepaald wordt of een bepaald gedrag
maatschappelijk onaanvaardbaar is en strafrechtelijk vervolgbaar moet zijn.
Criminaliteit is een sociaal construct: tijdsgebonden en plaatsgebonden =
criminaliseringsproces
Verloopt het criminaliseringsproces over hetzelfde?
Criminaliteit is geen statisch concept:
- Wat als crimineel gedrag wordt gezien, kan variëren afhankelijk van de
historische, sociale, culturele en politieke context.
Deze variatie toont aan dat criminaliteit een sociale constructie is:
- Het is niet alleen afhankelijk van wat de wet zegt, maar ook van hoe de
samenleving bepaalde gedragingen interpreteert en waardeert.
- Verschillende factoren spelen een rol bij het bepalen waarom bepaald
gedrag als crimineel wordt geclassificeerd.
Welke principes hanteert de overheid in het criminaliseringsproces?
Strafbaarheidstelling binnen het criminaliseringsproces wordt beïnvloed door
het wederkerigheidsprincipe =
- Alle gedragingen moeten zo min mogelijk schade berokken aan
anderen
- Als het gedrag te veel schade veroorzaakt aan anderen, dan zal de
regering het gedrag strafbaar stellen.
- Binnen een democratische samenleving streeft men naar het
maximale nut (op lange termijn) voor iedereen = utilitarisme
- Belangrijke voorwaarde = lange termijn
Niet alle strafwetten zijn gebaseerd op dit principe
Niet alles voldoet aan voorgaande criteria:
