Sociologie H13: macht en architectuur v/d samenleving
Het resultaat, het spel en de spelregels
- Vandaag zijn bepaalde middelen aantrekkelijk en andere niet
- Vragen naar spelregels van macht en ongelijkheid
Welk kenmerk/wat bepaalt regels om het toelaatbaar van ene middel ander te
maken?
- Vergelijken met voetbal of monopoly: regels vastgelegd en afgebakend met lijnen
- Startposities niet gelijk in maatschappij (regels voorwerp van debat)
3 spelregels om macht te beperken
1) Scheiding der machten -> ongeoorloofde transformaties
- Verschillende soorten macht kunnen in elkaar worden omgezet
Geld -> politieke campagne
Politieke campagne -> politieke macht
Politieke macht -> gunstige regeling voor ‘bevriende’ tv-zender
Goodwill van tv-zender in gunstige berichtgeving
Gunstige berichtgeving in electoraal succes
- Voordelige startposities: de theorie van de heersende klasse
Bv. Hoe kan je prestige gebruiken om economische macht te verwerven (diploma
in econ verdiensten)
- De heersende klasse:
Relatieve onzichtbaarheid en grote rol van vermogen
- Marcuse
Samenvloeien econ, pol, soc en cult macht
Kapitalisme, econ groei en de herverdeling nodig om blijvend te legitimeren
Afwezigheid v tegenmacht en alternatief
Gevolg: opkomst één dimensionele sl waar de staat geen rol meer speelt in
vormen van tegenmacht door kapitalisme
- Mills -> machtselite
Er is heersende klasse
Concentreert vooral econ en pol macht
Controleert alle relevante macht
Kern is industrieel-militair complex (leger, vakbondselite…)
Meestal overerving, maar ook coöptatie
Behoorde tot maatschappelijk groep van zelfde families, wijken, sporten…
, - De heersende klasse (vervolg): empirische uitwerking
- Domhoff
Heersende klasse als ‘stand’ of ‘partij’:
Komen uit dezelfde families
Zelfde sociale bezigheden
Beschermen actief hun belangen
- Misschien wat ‘opener’ geworden, onderschrijven meritocratie
- ‘Heersende klasse’ versus ‘pluralisme’
- Pluralisten verwerpen theorie van heersende klasse:
In democratie heerst multi-dimensionaliteit: middenveld kan een tegenmacht
vormen (evenwicht van machtsverdeling)
Belangengroepen, sociale bewegingen en middenveldorg hebben soc en pol
macht -> wegen op besluitvorming (kunnen zich verenigen in vorm van
tegenmacht)
- Theorie van heersende klasse:
Drukkingsgroepen leiden de aandacht af van echt conflict
- Heersende klasse is heterogeen, maar: (komen in zekere maten overeen)
Er is machtselite
Deze vormt groep
Sommige vormen van macht zijn belangrijker dan andere
Economische macht kan gemakkelijker in andere worden omgezet
- Pluralisme onder voorwaarden mogelijk:
Onafhankelijkheid culturele en soc macht (niet alle mediakanalen in bezit van
beperkt aantal bedrijven)
Scheiding v machten: beperken omwisselbaarheid
Het resultaat, het spel en de spelregels
- Vandaag zijn bepaalde middelen aantrekkelijk en andere niet
- Vragen naar spelregels van macht en ongelijkheid
Welk kenmerk/wat bepaalt regels om het toelaatbaar van ene middel ander te
maken?
- Vergelijken met voetbal of monopoly: regels vastgelegd en afgebakend met lijnen
- Startposities niet gelijk in maatschappij (regels voorwerp van debat)
3 spelregels om macht te beperken
1) Scheiding der machten -> ongeoorloofde transformaties
- Verschillende soorten macht kunnen in elkaar worden omgezet
Geld -> politieke campagne
Politieke campagne -> politieke macht
Politieke macht -> gunstige regeling voor ‘bevriende’ tv-zender
Goodwill van tv-zender in gunstige berichtgeving
Gunstige berichtgeving in electoraal succes
- Voordelige startposities: de theorie van de heersende klasse
Bv. Hoe kan je prestige gebruiken om economische macht te verwerven (diploma
in econ verdiensten)
- De heersende klasse:
Relatieve onzichtbaarheid en grote rol van vermogen
- Marcuse
Samenvloeien econ, pol, soc en cult macht
Kapitalisme, econ groei en de herverdeling nodig om blijvend te legitimeren
Afwezigheid v tegenmacht en alternatief
Gevolg: opkomst één dimensionele sl waar de staat geen rol meer speelt in
vormen van tegenmacht door kapitalisme
- Mills -> machtselite
Er is heersende klasse
Concentreert vooral econ en pol macht
Controleert alle relevante macht
Kern is industrieel-militair complex (leger, vakbondselite…)
Meestal overerving, maar ook coöptatie
Behoorde tot maatschappelijk groep van zelfde families, wijken, sporten…
, - De heersende klasse (vervolg): empirische uitwerking
- Domhoff
Heersende klasse als ‘stand’ of ‘partij’:
Komen uit dezelfde families
Zelfde sociale bezigheden
Beschermen actief hun belangen
- Misschien wat ‘opener’ geworden, onderschrijven meritocratie
- ‘Heersende klasse’ versus ‘pluralisme’
- Pluralisten verwerpen theorie van heersende klasse:
In democratie heerst multi-dimensionaliteit: middenveld kan een tegenmacht
vormen (evenwicht van machtsverdeling)
Belangengroepen, sociale bewegingen en middenveldorg hebben soc en pol
macht -> wegen op besluitvorming (kunnen zich verenigen in vorm van
tegenmacht)
- Theorie van heersende klasse:
Drukkingsgroepen leiden de aandacht af van echt conflict
- Heersende klasse is heterogeen, maar: (komen in zekere maten overeen)
Er is machtselite
Deze vormt groep
Sommige vormen van macht zijn belangrijker dan andere
Economische macht kan gemakkelijker in andere worden omgezet
- Pluralisme onder voorwaarden mogelijk:
Onafhankelijkheid culturele en soc macht (niet alle mediakanalen in bezit van
beperkt aantal bedrijven)
Scheiding v machten: beperken omwisselbaarheid
