Inhoud
HOOFDSTUK 1. Afbakening en begrippen............................................................................7
E. ANKAERT, E. VAN GRUNDERBEEK en J. PUT “Handhaving van het sociaal recht”....7
1. Inleiding....................................................................................................................... 7
2. Begripsomschrijving....................................................................................................7
3. Handhavingsperspectieven.........................................................................................9
4. Handhavingsketen.....................................................................................................13
5. Conclusie................................................................................................................... 15
W.H. VAN BOOM “Effectuerend handhaven in het privaatrecht”......................................15
Privaatrechtelijke remedies te weinig effectuerend?......................................................15
Handhaving moet dienstig zijn aan het doel van de regel..............................................15
Drie kenmerken van handhaving in het privaatrecht......................................................16
Handhavingstekort aan deze drie kenmerken...............................................................17
Tussenstand.................................................................................................................. 18
Drie wegen naar innovatie.............................................................................................19
Van geschillenbeslechter naar juridisch regisseur?.......................................................20
A. GLADSTONE “Settlement of disputes over rights” in R. BLANPAIN “Comparative
labour law and industrial relation in industrialized market economies”..............................20
A. Gewone rechtbanken dominante rol.........................................................................21
B. Arbeidsrechtbanken en gelijkaardige rechtbanken....................................................22
C. Zeer gespecialiseerde rechtbanken (p. 705).............................................................23
D. Arbitrage (708-713) – VS en Canada........................................................................24
E. Rechtsmiddelen voor rechtsgeschillen. 2 voorbeelden.............................................25
P. VAN DER HEIJDEN “Uitbreiding van handhavingsmechanismen fundamentele
arbeidsrechten: is meer ook beter?” (p. 51-60).................................................................25
Inleiding......................................................................................................................... 26
De rauwe werkelijkheid: schending in grote getale........................................................26
De juridische werkelijkheid: mooie normen....................................................................27
Publiekrechtelijke handhaving: bijten of duwen en trekken............................................27
Privaatrechtelijke handhaving: in opkomst, maar complex............................................28
Veel wegen naar Rome, maar geen ‘handhavingswijzer’..............................................29
Internationale inspectie?................................................................................................29
HOOFDSTUK 2. Handhaving van internationale sociale normen.........................................31
A. VANDAELE, “International labour rights and the social clause: friends or foes”...........31
Chapter 4: why a social clause? the current debate on trade mechanisms implementing
international labour law: focus on efficiency..................................................................31
1
, F. HENDRICKX, A. MARX, G. RAYP en J. WOUTERS, “The architecture of global labor
governance” - Artikel uit 2016...........................................................................................49
Inleiding......................................................................................................................... 49
The context van global labour governance....................................................................49
The legal architecture (juridische kader) of global labour governance...........................50
De handhaving van globale arbeidsrechten...................................................................51
F. HENDRICKX en P. PECINOVSKY “EU economic governance and labour rights:
diversity and coherence in the EU”...................................................................................53
Inleiding......................................................................................................................... 53
Het Europese semester.................................................................................................53
Instrument en frameworks voor de EU governance.......................................................54
Economic governance voor landen in crisis...................................................................55
De invloed van economic governance op het arbeidsrecht............................................55
Conclusie...................................................................................................................... 56
HOOFDSTUK 3. Sociaal overleg en sociale bemiddeling.....................................................57
G. VAN ACKER “Ontwikkeling van de overlegeconomie”.................................................57
Inleiding......................................................................................................................... 57
Afdeling I: Kenmerken van deze organen......................................................................58
Afdeling II: Groeien naar overlegeconomie....................................................................58
Afdeling III: Het Belgisch model van overlegeconomie..................................................59
Afdeling IV: Krachtlijnen van het Belgisch model van overlegeconomie........................59
Afdeling V: Het einde van het overleg?.........................................................................60
Afdeling VI: Bij wijze van besluit....................................................................................60
J. ROMBOUTS “De rol van de sociaal bemiddelaar bij arbeidsconflicten” (p. 113-118)....61
Inleiding......................................................................................................................... 61
Het statuut van de sociaal bemiddelaar.........................................................................61
De aard van bemiddeling en verzoening binnen het stelsel van collectieve
arbeidsverhoudingen.....................................................................................................62
De mogelijkheden en de grenzen bij het optreden als sociaal bemiddelaar..................62
Evaluatie van het optreden van de sociaal bemiddelaar................................................63
F. HENDRICKX, “Arbeidsrecht ge(de-)blokkeerd: over rechterlijke tussenkomst bij staking”
.......................................................................................................................................... 65
Inleiding......................................................................................................................... 65
De problematiek van de rechterlijke bevoegdheid.........................................................65
Stakingspiketten, stakingsrecht of feitelijkheden?..........................................................66
Afrondende opmerkingen..............................................................................................67
HOOFDSTUK 4. Tuchtrechtelijke handhaving......................................................................68
2
, F. DORSSEMONT, “De disciplinaire macht van de werkgever. Op de grens van contract
en instituut”....................................................................................................................... 68
1. Probleemstelling........................................................................................................68
2. Disciplinaire macht en arbeidstuchtrecht...................................................................68
3. Grondslag van de disciplinaire macht........................................................................70
4. Materiële beperkingen: het arbeidsreglement............................................................71
5. Procedurele beperkingen..........................................................................................75
6. Slotbeschouwingen : de lege ferenda et comparanda...............................................76
HOOFDSTUK 5. Sociale inspectie.......................................................................................79
K. SALOMEZ en J.P. BOGAERT, “Naar een eengemaakte sociale-inspectiedienst:
juridische aspecten” (p. 157 t.e.m.192).............................................................................79
1. INLEIDING................................................................................................................ 79
2. MATERIËLE BEVOEGDHEIDSVERDELING............................................................79
3. GEVOLGEN VAN DE MISKENNING VAN DE MATERIËLE
BEVOEGDHEIDSVERDELING.....................................................................................80
4. ENKELE COURANTE “FRAUDEDOMEINEN”..........................................................80
5. REEDS GENOMEN INITIATIEVEN TOT EENMAKING EN SAMENWERKING........80
6. BESLUIT................................................................................................................... 81
Wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken (p. 193-
200).................................................................................................................................. 82
D. DE BACKER, “De sociale inspectie als fundering van het sociaal strafrecht: los zand of
gewapend beton?” (p. 201-212)........................................................................................82
HOOFDSTUK 6. Sociaal-bestuurlijke handhaving................................................................85
E. ANKAERT en J. PUT, “Administratieve rechtshandhaving in het
socialezekerheidsrecht”....................................................................................................85
Hoofdstuk 1. Inleiding....................................................................................................... 85
Hoofdstuk 2. Begrip “administratieve sanctie”...................................................................85
Afd. 1. Situering............................................................................................................. 85
Afd. 2. Notie................................................................................................................... 86
Afd. 3. Typologie........................................................................................................... 86
Afd. 4. Toelaatbaarheid.................................................................................................87
Hoofdstuk 3. Rechtsbescherming ingeval van administratieve rechtshandhaving.............88
Afd. 1. Kwalificatie in het licht van artikel 6 evrm...........................................................88
Afd. 2. Kwalificatie in het Belgische socialezekerheidsrecht..........................................89
Afd. 3. Diverse bronnen van rechtsbeschermende waarborgen....................................91
Afd. 4. Knelpunten.........................................................................................................92
Hoofdstuk 4. Slotbeschouwing........................................................................................100
3
, I. FICHER en A. DASNOY, “Les sanctions dans le domaine de la sécurité sociale: vue
d’ensemble et questions d’actualité”...............................................................................100
Introduction.................................................................................................................. 100
Section 1 : Les sanctions en droit de la sécurité sociale : notion, classification,
qualification et développements légaux récents..........................................................101
Section 2 Examen de quelques questions transversales liées à la qualification pénale
de certaines sanctions administratives........................................................................105
........................................................................................................................................ 109
HOOFDSTUK 7. Sociaal procesrecht.................................................................................110
L. LENAERTS, “Rijmen autonome arbeidsgerechten met de autonomie van het sociaal
recht?” (p. 257-264)........................................................................................................ 110
1. Moet geschiedenis zich herhalen?..........................................................................110
2. Bemiddeling............................................................................................................. 110
3. Lekenrechters.......................................................................................................... 111
4. Naar een gouden jubileum: van 1967 naar 2017.....................................................111
5. Hervormingen en altijd maar weer die eenheidsrechtbank......................................113
6. Besluit..................................................................................................................... 113
P. GOSSERIES, “Quelques réflexions à propos de l’auditorat du travail: bilan et plaidoyer”
........................................................................................................................................ 115
INTRODUCTION......................................................................................................... 115
L’AUDITORAT DU TRAVAIL: INSTITUTION JUDICIAIRE ORIGINALE......................115
L’AUDITORAT DU TRAVAIL: “POUTRE MAÎTRESSE DU FONCTIONNEMENT DES
TRIBUNAUX DU TRAVAIL”.........................................................................................116
LES COMPETENCES CIVILES DE L’AUDITEUR DU TRAVAIL.................................116
LES COMPETENCES PENALES DE L’AUDITEUR DU TRAVAIL..............................119
CONCLUSION............................................................................................................ 124
J. PUT, “Rechterlijk toezicht op socialezekerheidsbeslissingen”.....................................124
Hoofdstuk 1: Een zestrapsmodel.................................................................................124
Hoofdstuk 2: bevoegdheid Ratione Materiae...............................................................125
Hoofdstuk 3: omvang van het geding..........................................................................126
Hoofdstuk 4: Omvang van de rechterlijke controle......................................................127
Hoofdstuk 5: Gevolgen van schendingen van materiële en/of formele verplichtingen. 130
Hoofdstuk 6: Substitutie door de arbeidsrechter..........................................................130
Hoofdstuk 7: Herneming door de socialezekerheidsinstelling......................................131
V. EVERTZ, “Het lot van het onrechtmatig verkregen bewijs”)........................................132
Inleiding....................................................................................................................... 132
4
HOOFDSTUK 1. Afbakening en begrippen............................................................................7
E. ANKAERT, E. VAN GRUNDERBEEK en J. PUT “Handhaving van het sociaal recht”....7
1. Inleiding....................................................................................................................... 7
2. Begripsomschrijving....................................................................................................7
3. Handhavingsperspectieven.........................................................................................9
4. Handhavingsketen.....................................................................................................13
5. Conclusie................................................................................................................... 15
W.H. VAN BOOM “Effectuerend handhaven in het privaatrecht”......................................15
Privaatrechtelijke remedies te weinig effectuerend?......................................................15
Handhaving moet dienstig zijn aan het doel van de regel..............................................15
Drie kenmerken van handhaving in het privaatrecht......................................................16
Handhavingstekort aan deze drie kenmerken...............................................................17
Tussenstand.................................................................................................................. 18
Drie wegen naar innovatie.............................................................................................19
Van geschillenbeslechter naar juridisch regisseur?.......................................................20
A. GLADSTONE “Settlement of disputes over rights” in R. BLANPAIN “Comparative
labour law and industrial relation in industrialized market economies”..............................20
A. Gewone rechtbanken dominante rol.........................................................................21
B. Arbeidsrechtbanken en gelijkaardige rechtbanken....................................................22
C. Zeer gespecialiseerde rechtbanken (p. 705).............................................................23
D. Arbitrage (708-713) – VS en Canada........................................................................24
E. Rechtsmiddelen voor rechtsgeschillen. 2 voorbeelden.............................................25
P. VAN DER HEIJDEN “Uitbreiding van handhavingsmechanismen fundamentele
arbeidsrechten: is meer ook beter?” (p. 51-60).................................................................25
Inleiding......................................................................................................................... 26
De rauwe werkelijkheid: schending in grote getale........................................................26
De juridische werkelijkheid: mooie normen....................................................................27
Publiekrechtelijke handhaving: bijten of duwen en trekken............................................27
Privaatrechtelijke handhaving: in opkomst, maar complex............................................28
Veel wegen naar Rome, maar geen ‘handhavingswijzer’..............................................29
Internationale inspectie?................................................................................................29
HOOFDSTUK 2. Handhaving van internationale sociale normen.........................................31
A. VANDAELE, “International labour rights and the social clause: friends or foes”...........31
Chapter 4: why a social clause? the current debate on trade mechanisms implementing
international labour law: focus on efficiency..................................................................31
1
, F. HENDRICKX, A. MARX, G. RAYP en J. WOUTERS, “The architecture of global labor
governance” - Artikel uit 2016...........................................................................................49
Inleiding......................................................................................................................... 49
The context van global labour governance....................................................................49
The legal architecture (juridische kader) of global labour governance...........................50
De handhaving van globale arbeidsrechten...................................................................51
F. HENDRICKX en P. PECINOVSKY “EU economic governance and labour rights:
diversity and coherence in the EU”...................................................................................53
Inleiding......................................................................................................................... 53
Het Europese semester.................................................................................................53
Instrument en frameworks voor de EU governance.......................................................54
Economic governance voor landen in crisis...................................................................55
De invloed van economic governance op het arbeidsrecht............................................55
Conclusie...................................................................................................................... 56
HOOFDSTUK 3. Sociaal overleg en sociale bemiddeling.....................................................57
G. VAN ACKER “Ontwikkeling van de overlegeconomie”.................................................57
Inleiding......................................................................................................................... 57
Afdeling I: Kenmerken van deze organen......................................................................58
Afdeling II: Groeien naar overlegeconomie....................................................................58
Afdeling III: Het Belgisch model van overlegeconomie..................................................59
Afdeling IV: Krachtlijnen van het Belgisch model van overlegeconomie........................59
Afdeling V: Het einde van het overleg?.........................................................................60
Afdeling VI: Bij wijze van besluit....................................................................................60
J. ROMBOUTS “De rol van de sociaal bemiddelaar bij arbeidsconflicten” (p. 113-118)....61
Inleiding......................................................................................................................... 61
Het statuut van de sociaal bemiddelaar.........................................................................61
De aard van bemiddeling en verzoening binnen het stelsel van collectieve
arbeidsverhoudingen.....................................................................................................62
De mogelijkheden en de grenzen bij het optreden als sociaal bemiddelaar..................62
Evaluatie van het optreden van de sociaal bemiddelaar................................................63
F. HENDRICKX, “Arbeidsrecht ge(de-)blokkeerd: over rechterlijke tussenkomst bij staking”
.......................................................................................................................................... 65
Inleiding......................................................................................................................... 65
De problematiek van de rechterlijke bevoegdheid.........................................................65
Stakingspiketten, stakingsrecht of feitelijkheden?..........................................................66
Afrondende opmerkingen..............................................................................................67
HOOFDSTUK 4. Tuchtrechtelijke handhaving......................................................................68
2
, F. DORSSEMONT, “De disciplinaire macht van de werkgever. Op de grens van contract
en instituut”....................................................................................................................... 68
1. Probleemstelling........................................................................................................68
2. Disciplinaire macht en arbeidstuchtrecht...................................................................68
3. Grondslag van de disciplinaire macht........................................................................70
4. Materiële beperkingen: het arbeidsreglement............................................................71
5. Procedurele beperkingen..........................................................................................75
6. Slotbeschouwingen : de lege ferenda et comparanda...............................................76
HOOFDSTUK 5. Sociale inspectie.......................................................................................79
K. SALOMEZ en J.P. BOGAERT, “Naar een eengemaakte sociale-inspectiedienst:
juridische aspecten” (p. 157 t.e.m.192).............................................................................79
1. INLEIDING................................................................................................................ 79
2. MATERIËLE BEVOEGDHEIDSVERDELING............................................................79
3. GEVOLGEN VAN DE MISKENNING VAN DE MATERIËLE
BEVOEGDHEIDSVERDELING.....................................................................................80
4. ENKELE COURANTE “FRAUDEDOMEINEN”..........................................................80
5. REEDS GENOMEN INITIATIEVEN TOT EENMAKING EN SAMENWERKING........80
6. BESLUIT................................................................................................................... 81
Wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken (p. 193-
200).................................................................................................................................. 82
D. DE BACKER, “De sociale inspectie als fundering van het sociaal strafrecht: los zand of
gewapend beton?” (p. 201-212)........................................................................................82
HOOFDSTUK 6. Sociaal-bestuurlijke handhaving................................................................85
E. ANKAERT en J. PUT, “Administratieve rechtshandhaving in het
socialezekerheidsrecht”....................................................................................................85
Hoofdstuk 1. Inleiding....................................................................................................... 85
Hoofdstuk 2. Begrip “administratieve sanctie”...................................................................85
Afd. 1. Situering............................................................................................................. 85
Afd. 2. Notie................................................................................................................... 86
Afd. 3. Typologie........................................................................................................... 86
Afd. 4. Toelaatbaarheid.................................................................................................87
Hoofdstuk 3. Rechtsbescherming ingeval van administratieve rechtshandhaving.............88
Afd. 1. Kwalificatie in het licht van artikel 6 evrm...........................................................88
Afd. 2. Kwalificatie in het Belgische socialezekerheidsrecht..........................................89
Afd. 3. Diverse bronnen van rechtsbeschermende waarborgen....................................91
Afd. 4. Knelpunten.........................................................................................................92
Hoofdstuk 4. Slotbeschouwing........................................................................................100
3
, I. FICHER en A. DASNOY, “Les sanctions dans le domaine de la sécurité sociale: vue
d’ensemble et questions d’actualité”...............................................................................100
Introduction.................................................................................................................. 100
Section 1 : Les sanctions en droit de la sécurité sociale : notion, classification,
qualification et développements légaux récents..........................................................101
Section 2 Examen de quelques questions transversales liées à la qualification pénale
de certaines sanctions administratives........................................................................105
........................................................................................................................................ 109
HOOFDSTUK 7. Sociaal procesrecht.................................................................................110
L. LENAERTS, “Rijmen autonome arbeidsgerechten met de autonomie van het sociaal
recht?” (p. 257-264)........................................................................................................ 110
1. Moet geschiedenis zich herhalen?..........................................................................110
2. Bemiddeling............................................................................................................. 110
3. Lekenrechters.......................................................................................................... 111
4. Naar een gouden jubileum: van 1967 naar 2017.....................................................111
5. Hervormingen en altijd maar weer die eenheidsrechtbank......................................113
6. Besluit..................................................................................................................... 113
P. GOSSERIES, “Quelques réflexions à propos de l’auditorat du travail: bilan et plaidoyer”
........................................................................................................................................ 115
INTRODUCTION......................................................................................................... 115
L’AUDITORAT DU TRAVAIL: INSTITUTION JUDICIAIRE ORIGINALE......................115
L’AUDITORAT DU TRAVAIL: “POUTRE MAÎTRESSE DU FONCTIONNEMENT DES
TRIBUNAUX DU TRAVAIL”.........................................................................................116
LES COMPETENCES CIVILES DE L’AUDITEUR DU TRAVAIL.................................116
LES COMPETENCES PENALES DE L’AUDITEUR DU TRAVAIL..............................119
CONCLUSION............................................................................................................ 124
J. PUT, “Rechterlijk toezicht op socialezekerheidsbeslissingen”.....................................124
Hoofdstuk 1: Een zestrapsmodel.................................................................................124
Hoofdstuk 2: bevoegdheid Ratione Materiae...............................................................125
Hoofdstuk 3: omvang van het geding..........................................................................126
Hoofdstuk 4: Omvang van de rechterlijke controle......................................................127
Hoofdstuk 5: Gevolgen van schendingen van materiële en/of formele verplichtingen. 130
Hoofdstuk 6: Substitutie door de arbeidsrechter..........................................................130
Hoofdstuk 7: Herneming door de socialezekerheidsinstelling......................................131
V. EVERTZ, “Het lot van het onrechtmatig verkregen bewijs”)........................................132
Inleiding....................................................................................................................... 132
4
