SAMENVATTING BLOED 2
1
, 1. HEMATOLOGISCHE DIAGNOSTIEK
SYMPTOMEN
➔ Veel van de symptomen van hematologische ziekten kunnen teruggebracht orden tot
beenmerginsufficiëntie
ANEMIE
➔ Daling RBC
o Moeheid (hoofdklacht)
o Hoofdfunctie RBC: Zuurstoftransport en zuurstofvoorziening aan de organen
→ Cardiorespiratoir: dyspnoe (bij inspanning), duizeligheid
→ Cardiale compensatiemechanismen: Tachycardie en hartkloppingen
GRANYLOPENIE (NEUTROPENIE)
➔ Daling van neutrofiele granulocyten
o Toename van bacteriële infecties en schimmel- en gistinfecties
→ Uiting: neutropene koorts
TROMBO(CYTO)PENIE
➔ Daling van het trombocytenaantal
o Bloedingen t.h.v. de huid en mucosae
LYMFOPENIE
➔ Daling van T-lymfocyten
o Bv. in kader van AIDS
o Virale, protozoaire en fungale infecties
STOORNISSEN VAN DE STOLLINGS FACTOREN
➔ Bv. deficiënties, o.a. bij hemofilie
o Bloedingen (t.h.v. spieren en gewrichten)
ORGAANINFILTRATIE
- Door abnormale cellen in beenmerg, lymfeklieren en andere organen
→ kunnen eigen symptomen veroorzaken
LYMFOÏDE TUMOREN
➔ Gestoorde B- en T-celimmuniteit
o Infecties als gevolg
CONCLUSIE HEMATOLOGISCHE SYMPTOMEN
➔ Symptomen kunnen teruggevonden worden ikv andere niet-hematologische aandoeningen
➔ Optreden van deze symptomen → moet arts aanzetten voor een hematologisch onderzoek van het
bloed (perifeer bloed, stollingsonderzoek)
2
,ETIOLOGIE VAN LYMFADENOPATHIE (= OPGEZETTE LYMFEKLIEREN)
3 GROTE OORZAKEN
INFECTIEUS
- Viraal
o Bv. Epstein-Barrvirus, cytomegaalvirus, mazelen, rubella, HIV, virale hepatitis
- Bacterieel
o In het drainagegebied van een lokale infectie
▪ Bv. Faryngitis, tandabces, otitis
o Ook: tuberculose, syfilis, brucellose, salmonella
- Schimmels
o Bv. Histoplasmose
- Protozoa
o Bv. Toxoplasma
TUMORAAL
- Lymfomen
o Hodgkin lymfomen en niet-Hodgkin lymfomen
- Leukemieën
o Vnl de Lymfocytaire leukemieën
▪ Chronische lymfatische leukemie en acute lymfoblastische leukemie
- Macroglobulinemie van Waldenström
o Lymfoplasmocytair lymfoom met overproductie van IgM
- Metastasen van carcinoom
o Bv. axillaire lymfadenopathie bij borstcarcinoom
INFLAMMATOIR (NIET -INFECTIEUS)
- Auto-immuunziekte
o SLE (systemische lupus erythematosus), RA (reumatoide artritis)
- Sarcoïdose
ANDERE
- Medicatie (bv. difenylhydantoïne)
- Hyperthyroïdie
BEELDVORMENDE INVESTIGATIES EN LYMFEKLIERBIOPSIE
- Intrathoracale en intra-abdominale lymfeklieren opsporen
- RX thorax, echografie abdomen, CT scan, PET-scan
- Bij onduidelijke diagnose → lymfeklierbiopsie
o Anatomo-pathologisch, cytologisch, microbiologisch, moleculair onderzoeken
o Immunologische merkers nakijken op weefselcoupes (met flowcytometrie)
3
, ETIOLOGIE VAN SPLENOMEGALIE
- Infecties
o Mononucleosis infectiosa
o Bacteriële endocarditis, tuberculose, brucellose
o Leishmaniose, schistosomiase, malaria
- Inflammatoire en auto-immune ziekten
o Systemische lupus erythematosus, reumatoide arthritis
o Auto-immune hemolytische anemie; auto-immune neutropenie
- Infiltratieve ziekten
o Leukemieën, lymfomen
o Myeloproliferatieve neoplasieën
o Stapelingsziekten
▪ Ziekte van Gaucher, ziekte van Niemann-Pick, glycogeenstapeling, amyloidosis
o Tumoren en cysten
- Hereditaire hemolytische anemie
o Sferocytose, elliptocytose, thalassemie, sikkelcelanemie (in de beginfase)
- Congestieve splenomegalie
o Levercirrhose
o Trombose van de vena porta, trombose van de venae sushepaticae, obstructie van vena
lienalis
o Congestief hartfalen
- Idiopathisch
HEMATOLOGISCHE DIAGNOSTIEK
- Diagnose stellen uitgaande van
o Anamnese
o Fysisch onderzoek
o Laboratoriumonderzoeken
▪ Perifeer bloedbeeld
▪ Stollingsonderzoek (APTT, PT, fibrinogeen)
Anamnese Fysisch onderzoek Laboratorium (screening)
- Zwakte - Bleekheid - Anemie
- Moeheid - Icterus
- Dyspnoe
- Infecties - Splenomegalie - Leukocytose
- Koorts - Lymfadenopathie - Leukopenie
- Abnormale leukocyten
- Bloeding - Petechieën - Trombocytopenie
- Ecchymosen - Ecchymosen - Trombocytopathie
- Mucosale bloeding - Abnormaal verlengde
- Hemartrose APTT
- Abnormaal gestoorde PT
- Verlaagd fibrinogeen
4
1
, 1. HEMATOLOGISCHE DIAGNOSTIEK
SYMPTOMEN
➔ Veel van de symptomen van hematologische ziekten kunnen teruggebracht orden tot
beenmerginsufficiëntie
ANEMIE
➔ Daling RBC
o Moeheid (hoofdklacht)
o Hoofdfunctie RBC: Zuurstoftransport en zuurstofvoorziening aan de organen
→ Cardiorespiratoir: dyspnoe (bij inspanning), duizeligheid
→ Cardiale compensatiemechanismen: Tachycardie en hartkloppingen
GRANYLOPENIE (NEUTROPENIE)
➔ Daling van neutrofiele granulocyten
o Toename van bacteriële infecties en schimmel- en gistinfecties
→ Uiting: neutropene koorts
TROMBO(CYTO)PENIE
➔ Daling van het trombocytenaantal
o Bloedingen t.h.v. de huid en mucosae
LYMFOPENIE
➔ Daling van T-lymfocyten
o Bv. in kader van AIDS
o Virale, protozoaire en fungale infecties
STOORNISSEN VAN DE STOLLINGS FACTOREN
➔ Bv. deficiënties, o.a. bij hemofilie
o Bloedingen (t.h.v. spieren en gewrichten)
ORGAANINFILTRATIE
- Door abnormale cellen in beenmerg, lymfeklieren en andere organen
→ kunnen eigen symptomen veroorzaken
LYMFOÏDE TUMOREN
➔ Gestoorde B- en T-celimmuniteit
o Infecties als gevolg
CONCLUSIE HEMATOLOGISCHE SYMPTOMEN
➔ Symptomen kunnen teruggevonden worden ikv andere niet-hematologische aandoeningen
➔ Optreden van deze symptomen → moet arts aanzetten voor een hematologisch onderzoek van het
bloed (perifeer bloed, stollingsonderzoek)
2
,ETIOLOGIE VAN LYMFADENOPATHIE (= OPGEZETTE LYMFEKLIEREN)
3 GROTE OORZAKEN
INFECTIEUS
- Viraal
o Bv. Epstein-Barrvirus, cytomegaalvirus, mazelen, rubella, HIV, virale hepatitis
- Bacterieel
o In het drainagegebied van een lokale infectie
▪ Bv. Faryngitis, tandabces, otitis
o Ook: tuberculose, syfilis, brucellose, salmonella
- Schimmels
o Bv. Histoplasmose
- Protozoa
o Bv. Toxoplasma
TUMORAAL
- Lymfomen
o Hodgkin lymfomen en niet-Hodgkin lymfomen
- Leukemieën
o Vnl de Lymfocytaire leukemieën
▪ Chronische lymfatische leukemie en acute lymfoblastische leukemie
- Macroglobulinemie van Waldenström
o Lymfoplasmocytair lymfoom met overproductie van IgM
- Metastasen van carcinoom
o Bv. axillaire lymfadenopathie bij borstcarcinoom
INFLAMMATOIR (NIET -INFECTIEUS)
- Auto-immuunziekte
o SLE (systemische lupus erythematosus), RA (reumatoide artritis)
- Sarcoïdose
ANDERE
- Medicatie (bv. difenylhydantoïne)
- Hyperthyroïdie
BEELDVORMENDE INVESTIGATIES EN LYMFEKLIERBIOPSIE
- Intrathoracale en intra-abdominale lymfeklieren opsporen
- RX thorax, echografie abdomen, CT scan, PET-scan
- Bij onduidelijke diagnose → lymfeklierbiopsie
o Anatomo-pathologisch, cytologisch, microbiologisch, moleculair onderzoeken
o Immunologische merkers nakijken op weefselcoupes (met flowcytometrie)
3
, ETIOLOGIE VAN SPLENOMEGALIE
- Infecties
o Mononucleosis infectiosa
o Bacteriële endocarditis, tuberculose, brucellose
o Leishmaniose, schistosomiase, malaria
- Inflammatoire en auto-immune ziekten
o Systemische lupus erythematosus, reumatoide arthritis
o Auto-immune hemolytische anemie; auto-immune neutropenie
- Infiltratieve ziekten
o Leukemieën, lymfomen
o Myeloproliferatieve neoplasieën
o Stapelingsziekten
▪ Ziekte van Gaucher, ziekte van Niemann-Pick, glycogeenstapeling, amyloidosis
o Tumoren en cysten
- Hereditaire hemolytische anemie
o Sferocytose, elliptocytose, thalassemie, sikkelcelanemie (in de beginfase)
- Congestieve splenomegalie
o Levercirrhose
o Trombose van de vena porta, trombose van de venae sushepaticae, obstructie van vena
lienalis
o Congestief hartfalen
- Idiopathisch
HEMATOLOGISCHE DIAGNOSTIEK
- Diagnose stellen uitgaande van
o Anamnese
o Fysisch onderzoek
o Laboratoriumonderzoeken
▪ Perifeer bloedbeeld
▪ Stollingsonderzoek (APTT, PT, fibrinogeen)
Anamnese Fysisch onderzoek Laboratorium (screening)
- Zwakte - Bleekheid - Anemie
- Moeheid - Icterus
- Dyspnoe
- Infecties - Splenomegalie - Leukocytose
- Koorts - Lymfadenopathie - Leukopenie
- Abnormale leukocyten
- Bloeding - Petechieën - Trombocytopenie
- Ecchymosen - Ecchymosen - Trombocytopathie
- Mucosale bloeding - Abnormaal verlengde
- Hemartrose APTT
- Abnormaal gestoorde PT
- Verlaagd fibrinogeen
4
