Samenv
atting 2018-2019
manage
ment
Prof. dr. Ilse Scheerlinck
1
,Hoofdstuk 1: management en prestatie
Basis management principes en belangrijkste concepten
De belangrijkste concepten:
1. Management: proces van werken met mensen en organisationele schaarse middelen om een
bepaald doel van de organisatie te bereiken via plannen, organiseren, leiden en
controleren(4stappen). Management wordt gebruikt om mensen in te zetten om doelen te
bereiken
Efficiëntie is een maat van hoe goed bronnen worden gebruikt om een doel te bereiken.
Effectiviteit is een maat van geschiktheid van de gekozen doelen en de mate waarmee ze
bereikt zijn.
2. Organisaties: mensen die samenwerken en hun acties coördineren om een specifieke
doelstelling te bereiken.
3. Doel: toekomstige toestand die de organisatie wenst te bekomen( bv winstmaximalisatie,
budgetmaximalisatie(publieke diensten), servicemaximalisatie(gezondheidszorg)
4. Hulpbronnen: zijn organisatorische activa zoals mensen, machines, basismateriaal,
informatie en vaardigheden en financieel kapitaal.
Uitdagingen van managen in nieuwe competitieve wereld
Managers moeten nu rekening houden met dynamische krachten die voor grote veranderingen zorgen.
Vier grootste uitdagingen in zakenwereld:
1. Globalisatie: zorgt voor groei van onderneming. Onderneming van vandaag zijn globaal, met
kantoren en fabrieken in landen over heel de wereld.
2. Technologische verandering: technologie creëert nieuwe opportuniteiten. De uitdagingen is
hoe snel technologieën zoals communicatie, transportatie, informatie,.. veranderen. Internet
vermindert de kosten en versnelt globalisatie, maar kan ook bedreigingen creëren
(concurrenten kunnen meer nieuwe ontwikkelingen doen).
3. Kennismanagement: is het geheel van praktijken gericht op het ontdekken en het benutten
van intellectuele bronnen van een organisatie. Het gaat over de expertise, vaardigheden,
wijsheid en relaties van mensen binnen de organisatie.
Bedrijven en managers hebben nieuwe ideeën nodig en deze vertalen naar innovatie. Meestal
hangt succes van de onderneming af van deze kennis. Kennismanagers vinden deze
menselijke kapitaal, helpen mensen samen te werken en deze te leren, helpen mensen om
nieuwe ideeën te genereren en deze om te zetten in succesvolle innovaties.
(Kenniswerker: gebruikt en ontwikkelt kennis en informatie om ideeën te ontwikkelen,
problemen te signaleren en op te lossen.)
4. Samenwerking over de grenzen heen: mensen over verschillende delen van de organisatie
moeten effectief kunnen samenwerken met elkaar. Dit vereist dus productieve communicatie
(zoals het delen van kennis) tussen verschillende departementen en divisies. Samenwerking
geldt niet alleen binnen de organisatie.
2
, Bronnen van competitieve voordeel voor een bedrijf
Business is een competitieve arena, waardoor je waarde moet kunnen leveren aan je klanten die beter
is dan die van je concurrenten. Beste managers leveren prestaties op verschillende vakken
1. Innovatie: de ontwikkeling van nieuwe technologieën, processen, goederen of diensten.
Onderneming moet aan verandering in vraag van consumenten en concurrenten kunnen
aanpassen. Want producten gaan niet eeuwig blijven verkopen, dus introductie van nieuwe
goederen en diensten is belangrijk.
2. Kwaliteit: is uitmuntendheid (excellence) van product.
Vroeger nadruk op aantrekkelijkheid, beperken van gebrek, lange-termijn betrouwbaarheid in
combinatie met kwaliteitscontrole.
Vandaag is kwaliteit preventie (vermijden dat fouten zich voordoen), streven naar zero defects
in productie en voortdurende verbetering van producten en processen. (hoe: samenwerking,
betrokkenheid, proactiviteit en creativiteit bij oplossen van problemen.
3. Dienstverlening: klanten aanbieden wat ze willen en wanneer ze het willen zodat lange-
termijnrelaties worden uitgebouwd die wederzijds voordelig zijn.
4. Snelheid: snelle en tijdige uitvoering, reactie en levering van resultaten. Snelheid is essentieel
om concurrentie bij te houden, snel wensen van klanten te beantwoorden en een nieuwe
product op de markt te brengen. (vb. Google, auto-industrie, …)
5. Kostencompetitiviteit: kosten minimaliseren voor maximale winst en aantrekkelijke prijzen
ten aanzien van klanten. Vereist flexibiliteit van werknemers van bedrijven.(vb. Walmart,
Ryanair, …)
6. Duurzaamheid: minimaal gebruik vervuilende en niet-hernieuwbare hulpbronnen. Dus
sociale voorwaarden en lange termijn. (vb. Adidas, …)
Je moet proberen alle zes te leveren en niet maar één. Vb meeste ziekenhuizen zorgen voor lage kosten,
hoge kwaliteit, superieure diensten en snelheid zodat patiënten minder wachttijden hebben.
Succesfactoren concurrentievoordeel (=> prestatie)
Innovatie
Duurzaam
heid Kwaliteit
Prest
atie
Snelheid Dienst
Kosten
3
, De 4 managementfuncties
Plannen
- Formuleren van doelstellingen
- ontwikkelen va strategieën voor realisatie doelstellingen
- leveren van strategische waarde
- hoe beter men doelstellingen realiseert, hoe hoger de waarde
Organiseren
- wat,hoe,wie?
- inzet en coördinatie van mensen, financiële en andere middelen om doelen te bereiken
- jobbeschrijving, verantwoordelijkheden, selectie en toewijzing productiemiddelen
Leidinggeven
- aansturen, motiveren van deelnemende partijen
- communiceren/connecteren
- in teams, departementen, divisies
- oplossen van conflicten
Controleren
- Monitoring van prestatie
- verloopt alles volgens plan?
- terugkoppeling: continu leer-en veranderingsproces, zodat doelstellingen worden gerealiseerd
Dagelijkse uitoefening van de vier managementfuncties
• Typische dag van een manager is niet evenredig verdeeld over de vier functies
Geen voorspelbare zaken die je moet oplossen, meetings,…
• Onderbrekingen, meetings, brandjes blussen, …
• Belang van evenwichtige aandacht voor de vier functies
Managementniveaus en -vaardigheden
Topmanagers (Strategisch)
Senior niveau, Top Management Team (TMT)
Algemeen management (CEO, CFO, COO, CIO)
betreed de topfunctie (niet alleen, een goede rechterhand (COO))
CFO : chief financial officer
CIO : chief information officer
COO : chief operating officer
Middenmanagers (Tactisch)
Vertaling van doelstellingen naar targets eenheden/divisies
Dagelijkse werking /Ondernemerschap/Innovatie
4
atting 2018-2019
manage
ment
Prof. dr. Ilse Scheerlinck
1
,Hoofdstuk 1: management en prestatie
Basis management principes en belangrijkste concepten
De belangrijkste concepten:
1. Management: proces van werken met mensen en organisationele schaarse middelen om een
bepaald doel van de organisatie te bereiken via plannen, organiseren, leiden en
controleren(4stappen). Management wordt gebruikt om mensen in te zetten om doelen te
bereiken
Efficiëntie is een maat van hoe goed bronnen worden gebruikt om een doel te bereiken.
Effectiviteit is een maat van geschiktheid van de gekozen doelen en de mate waarmee ze
bereikt zijn.
2. Organisaties: mensen die samenwerken en hun acties coördineren om een specifieke
doelstelling te bereiken.
3. Doel: toekomstige toestand die de organisatie wenst te bekomen( bv winstmaximalisatie,
budgetmaximalisatie(publieke diensten), servicemaximalisatie(gezondheidszorg)
4. Hulpbronnen: zijn organisatorische activa zoals mensen, machines, basismateriaal,
informatie en vaardigheden en financieel kapitaal.
Uitdagingen van managen in nieuwe competitieve wereld
Managers moeten nu rekening houden met dynamische krachten die voor grote veranderingen zorgen.
Vier grootste uitdagingen in zakenwereld:
1. Globalisatie: zorgt voor groei van onderneming. Onderneming van vandaag zijn globaal, met
kantoren en fabrieken in landen over heel de wereld.
2. Technologische verandering: technologie creëert nieuwe opportuniteiten. De uitdagingen is
hoe snel technologieën zoals communicatie, transportatie, informatie,.. veranderen. Internet
vermindert de kosten en versnelt globalisatie, maar kan ook bedreigingen creëren
(concurrenten kunnen meer nieuwe ontwikkelingen doen).
3. Kennismanagement: is het geheel van praktijken gericht op het ontdekken en het benutten
van intellectuele bronnen van een organisatie. Het gaat over de expertise, vaardigheden,
wijsheid en relaties van mensen binnen de organisatie.
Bedrijven en managers hebben nieuwe ideeën nodig en deze vertalen naar innovatie. Meestal
hangt succes van de onderneming af van deze kennis. Kennismanagers vinden deze
menselijke kapitaal, helpen mensen samen te werken en deze te leren, helpen mensen om
nieuwe ideeën te genereren en deze om te zetten in succesvolle innovaties.
(Kenniswerker: gebruikt en ontwikkelt kennis en informatie om ideeën te ontwikkelen,
problemen te signaleren en op te lossen.)
4. Samenwerking over de grenzen heen: mensen over verschillende delen van de organisatie
moeten effectief kunnen samenwerken met elkaar. Dit vereist dus productieve communicatie
(zoals het delen van kennis) tussen verschillende departementen en divisies. Samenwerking
geldt niet alleen binnen de organisatie.
2
, Bronnen van competitieve voordeel voor een bedrijf
Business is een competitieve arena, waardoor je waarde moet kunnen leveren aan je klanten die beter
is dan die van je concurrenten. Beste managers leveren prestaties op verschillende vakken
1. Innovatie: de ontwikkeling van nieuwe technologieën, processen, goederen of diensten.
Onderneming moet aan verandering in vraag van consumenten en concurrenten kunnen
aanpassen. Want producten gaan niet eeuwig blijven verkopen, dus introductie van nieuwe
goederen en diensten is belangrijk.
2. Kwaliteit: is uitmuntendheid (excellence) van product.
Vroeger nadruk op aantrekkelijkheid, beperken van gebrek, lange-termijn betrouwbaarheid in
combinatie met kwaliteitscontrole.
Vandaag is kwaliteit preventie (vermijden dat fouten zich voordoen), streven naar zero defects
in productie en voortdurende verbetering van producten en processen. (hoe: samenwerking,
betrokkenheid, proactiviteit en creativiteit bij oplossen van problemen.
3. Dienstverlening: klanten aanbieden wat ze willen en wanneer ze het willen zodat lange-
termijnrelaties worden uitgebouwd die wederzijds voordelig zijn.
4. Snelheid: snelle en tijdige uitvoering, reactie en levering van resultaten. Snelheid is essentieel
om concurrentie bij te houden, snel wensen van klanten te beantwoorden en een nieuwe
product op de markt te brengen. (vb. Google, auto-industrie, …)
5. Kostencompetitiviteit: kosten minimaliseren voor maximale winst en aantrekkelijke prijzen
ten aanzien van klanten. Vereist flexibiliteit van werknemers van bedrijven.(vb. Walmart,
Ryanair, …)
6. Duurzaamheid: minimaal gebruik vervuilende en niet-hernieuwbare hulpbronnen. Dus
sociale voorwaarden en lange termijn. (vb. Adidas, …)
Je moet proberen alle zes te leveren en niet maar één. Vb meeste ziekenhuizen zorgen voor lage kosten,
hoge kwaliteit, superieure diensten en snelheid zodat patiënten minder wachttijden hebben.
Succesfactoren concurrentievoordeel (=> prestatie)
Innovatie
Duurzaam
heid Kwaliteit
Prest
atie
Snelheid Dienst
Kosten
3
, De 4 managementfuncties
Plannen
- Formuleren van doelstellingen
- ontwikkelen va strategieën voor realisatie doelstellingen
- leveren van strategische waarde
- hoe beter men doelstellingen realiseert, hoe hoger de waarde
Organiseren
- wat,hoe,wie?
- inzet en coördinatie van mensen, financiële en andere middelen om doelen te bereiken
- jobbeschrijving, verantwoordelijkheden, selectie en toewijzing productiemiddelen
Leidinggeven
- aansturen, motiveren van deelnemende partijen
- communiceren/connecteren
- in teams, departementen, divisies
- oplossen van conflicten
Controleren
- Monitoring van prestatie
- verloopt alles volgens plan?
- terugkoppeling: continu leer-en veranderingsproces, zodat doelstellingen worden gerealiseerd
Dagelijkse uitoefening van de vier managementfuncties
• Typische dag van een manager is niet evenredig verdeeld over de vier functies
Geen voorspelbare zaken die je moet oplossen, meetings,…
• Onderbrekingen, meetings, brandjes blussen, …
• Belang van evenwichtige aandacht voor de vier functies
Managementniveaus en -vaardigheden
Topmanagers (Strategisch)
Senior niveau, Top Management Team (TMT)
Algemeen management (CEO, CFO, COO, CIO)
betreed de topfunctie (niet alleen, een goede rechterhand (COO))
CFO : chief financial officer
CIO : chief information officer
COO : chief operating officer
Middenmanagers (Tactisch)
Vertaling van doelstellingen naar targets eenheden/divisies
Dagelijkse werking /Ondernemerschap/Innovatie
4
