Principes van de psychometrie
Onderzoeksmethoden en - technieken I: psychometrie
, Hoofdstuk 1: Psychometrie
Psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijkse leven, de kans is groot dat je
hiermee meermaals in contact komt. Deze testen spelen een grote rol in wetenschappelijk
onderzoek, ze worden gebruikt om attituden, gedrag en gevoelens van participanten te
meten in studies. Via statistische analyses worden die data geanalyseerd om hypotheses te
toetsen.
De eerste test die wellicht iedereen ondergaat is de Apgartest (door Virginia Apgar 1952)
§ Pasgeboren baby’s worden geëvalueerd op 5 kenmerken
§ Ademhaling, aanwezigheid reflexen, spiertonus, pols en kleur
§ Score van 2 = goed tot 0 = slecht op elk kenmerk -> som van 7 of meer = gezond
De studie van de kwaliteit van psychologische testen vormt het onderwerp van de
psychometrie
Psychometrie = de wetenschappelijke studie van (de kwaliteiten van) psychologische
testen. De focus ligt daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie is
ook toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, of
educatiewetenschappen.
1. Het belang van psychologische testen
1.1 Voor psychologen
- Vaak beslissingen nemen gebasseerd op resultaten van psychologische testen
- Voor klinische psychologen vormen deze testen een belangrijk instrument om diagnoses
te stellen
- Nutting om onderscheid te maken tussen tussen testing en assessment
Assessment: brede term en omvat zowel het gebruik van psychologische testen als andere
technieken om beslissingen te nemen (vb: interviews en observaties). Meerdere testen en
technieken worden worden gecombineerd om een beslissing te nemen over een persoon.
Testing: het gebruik van één psychologsiche test om een beslissing te nemen
§ In dit vak ligt de focus op testing, en niet zozeer op de combinatie van verschillende
bronnen van informatie
1.2 Voor onderzoekers
- Metingen vormen altijd de basis van onderzoek
- Psychologische testen worden binnen onderzoek gebruikt om verschillen tussen en/of
verschillen binnen personen te bestuderen
2
,Interindividuele verschillen: hoe 2 personen verschillen van elkaar op een
persoonlijkheidstrek
Intra-individuele verschillen: verschillen binnen personen (vb: hoe het stressniveau
verschilt op twee tijdstippen)
1.3 Voor de maatschappij
- Enorme evolutie door opkomst van internet en smartphones die een impact heeft op het
gebruik van psychologische testen en psychometrie
- Het is niet meer noodzakelijk om mensen een persoonlijkheidstest te laten invullen om
inzicht te krijgen in hun persoonlijkheid. Socialmedia platformen kunnen op basis van
gegevens accurate voorspellingen hierover doen
Verdieping: psychologische testen kunnen in sommige gevallen beslissen over leven en
dood. Een voorbeeld hiervan is de wetgeving over de toepassing van de doodstraf in
bepaalde staten in de VS. In North Carolina mag de doodstraf niet uitgevoerd worden bij
personen met een mentale achterstand. Om te beslissen wanneer er spraken is van zo’n
achterstand maakt men gebruik van psychologische tests. Mensen met IQ kleiner of gelijk
aan zeventig kunnen niet ter door veroordeeld worden.
2. Wat zijn psychologische testen?
Cronbach (1960): een psychologische test is een systematische procedure om het gedrag
van twee of meer personen te vergelijken
Heden: een psychologische test is een systemtsiche procedure om het gedrag van twee of
meer personen te vergelijken, of om het gedrag van een persoon op verschillende
momenten te vergelijken
Uit Cronbachs definitie van psychologische testen volgt dat testen een aantal kenmerken
hebben:
1. Ze leveren een staal van gedrag op
2. Ze gebruiken systematische procedures
3. Ze maken gebruik van testscores
4. Ze maken gebruik van normen of standaarden
5. Ze worden gebruikt om gedrag buiten de test te voorspellen
2.1 Een staal van gedrag
- Elke test moet beschouwd worden als een staal of steekproef van gedrag
- Test kan maar een indruk geven van gedrag aangezien elke test bestaat uit een eindig
aantal items of vragen en dus gebasseerd is op een beperkt aantal antwoorden
3
,- Een goede test meet een representatief staal van gedragingen -> ‘typisch’ gedrag
- Het is een uitdaging voor testontwikkelaars om een goed evenwicht te vinden tussen de
nood aan een selectie vragen die typisch gedrag opleveren, en praktische beperkingen
(vb: tijdsduur vd test)
- Keuze voor items in een test is heel belangrijk, maar de items hoeven niet noodzakelijk te
gelijken op het gedrag dat de test beoogt te voorspellen
- Een goede test stelt de onderzoeker in staat om een bepaalde gedrag te voorspellen
2.2 Systematische procedures
Het gebruik van systematische procedures in psychologische tests bestaan op drie niveaus:
1. Testontwikkeling
2. Testafname
3. Testscoring en interpretatie
1. Testontwikkeling
- Enkel een evident, logisch verband tussen de inhoud van een item en het te meten
construct bestaat niet
- Testontwikkelaars moeten items selecteren op grond van een wetenschappelijke studie
van een groot aantal items (de itempool)
§ Op basis van onderzoek moeten ze vervolgens de beste items selecteren uit deze
itempool, en nagaan of die geselecteerde items een test vormen die goed scoort op
psychometrische kenmerken zoals betrouwbaarheid, predictieve validiteit,
testacuraatheid.
- Veelal zijn meerdere studies nodig om aan te tonen dat de test goed scoort op die
kenmerken in verschillende steekproeven en dus veralgemeend kunnen worden naar een
bredere populatie
§ In principe zou dit regelmatig herhaald moeten worden om aan te tonen dat het
psychometrisch kwalitatief blijft.
- Het uiteindelijke doel van al dit onderzoek is altijd hetzelfde: aantonen dat de items in de
test effectief datgene meten wat ze geacht worden te meten
2. Testafname
Als we mensen op basis van testscores vergelijken, dan moeten we zeker zijn dat deze
verschillen te wijten zijn aan verschillen in het gemeten gedrag en niet aan verschillen in de
wijze waarop de test werd afgenomen. Het is noodzakelijk om proeven (zoals bv digit-
span) te standariseren. De impact van kleine gedragingen vd testleider kan erg groot zijn,
daarom is soms zelfs intonatie en gelaatsuitdrukking belangrijk.
4
, 3. Testscoring en interpretatie
Voorts moeten responsen/antwoorden omgezet worden in cijfers: testscores. Alle tests
omvatten regels of procedures die aangeven hoe een waargenomen antwoord omgezet
moet worden in een cijfer of categorie.
Objectieve scoring Subjectieve scoring
de omzetting in een cijfer door het de antwoordsleutel bestaat uit een stel
gegeven antwoord te vergelijken met heel precieze richtlijnen die aangeven
een lijst met alle mogelijke hoe scores worden gegeven aan
antwoorden en hun bijhorende scores bepaalde ‘typen’ antwoorden
Gevolg: twee deelnemers met Gevolg: meer ruimte voor verschillende
hetzelfde antwoord, krijgen interpretaties; twee deelnemers die
automatisch dezelfde score eenzelfde antwoord geven, verkrijgen
niet noodzakelijk dezelfde score
Voorbeeld: Rorschachtest
2.3 Testscores
Thorndike (1918): ‘Whatever exists at all exists in some amount’
McCall (1939): ‘Anything that exists in amount can be measured’
Psychologische testen gaan er van uit dat we obv testscores verschillen (binnen of tussen)
personen op het geteste kenmerk kunnen meten. De bedoeling van een test is bedoeld om
te bepalen in welke mate iemand het geteste kenmerk vertoont of bezit.
1. Elke testscore bevat een zekere meetfout
- Een test hangt altijd af van een beperkt staal van gedrag om op grond daarvan een niet
direct observeerbaar en dus afgeleide eigenschap of kenmerk in te schatten.
- Psychometrici drukken dat veelal uit in volgende fundamentele vergelijking: X=T+E
X: geobserveerde testscore
T: true score (ware score)
E: meetfout (error)
- Meetfout nooit uit te sluiten
- Testscore wijkt dus altijd af van de ware score
5
Onderzoeksmethoden en - technieken I: psychometrie
, Hoofdstuk 1: Psychometrie
Psychologische testen spelen een grote rol in ons dagelijkse leven, de kans is groot dat je
hiermee meermaals in contact komt. Deze testen spelen een grote rol in wetenschappelijk
onderzoek, ze worden gebruikt om attituden, gedrag en gevoelens van participanten te
meten in studies. Via statistische analyses worden die data geanalyseerd om hypotheses te
toetsen.
De eerste test die wellicht iedereen ondergaat is de Apgartest (door Virginia Apgar 1952)
§ Pasgeboren baby’s worden geëvalueerd op 5 kenmerken
§ Ademhaling, aanwezigheid reflexen, spiertonus, pols en kleur
§ Score van 2 = goed tot 0 = slecht op elk kenmerk -> som van 7 of meer = gezond
De studie van de kwaliteit van psychologische testen vormt het onderwerp van de
psychometrie
Psychometrie = de wetenschappelijke studie van (de kwaliteiten van) psychologische
testen. De focus ligt daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie is
ook toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, of
educatiewetenschappen.
1. Het belang van psychologische testen
1.1 Voor psychologen
- Vaak beslissingen nemen gebasseerd op resultaten van psychologische testen
- Voor klinische psychologen vormen deze testen een belangrijk instrument om diagnoses
te stellen
- Nutting om onderscheid te maken tussen tussen testing en assessment
Assessment: brede term en omvat zowel het gebruik van psychologische testen als andere
technieken om beslissingen te nemen (vb: interviews en observaties). Meerdere testen en
technieken worden worden gecombineerd om een beslissing te nemen over een persoon.
Testing: het gebruik van één psychologsiche test om een beslissing te nemen
§ In dit vak ligt de focus op testing, en niet zozeer op de combinatie van verschillende
bronnen van informatie
1.2 Voor onderzoekers
- Metingen vormen altijd de basis van onderzoek
- Psychologische testen worden binnen onderzoek gebruikt om verschillen tussen en/of
verschillen binnen personen te bestuderen
2
,Interindividuele verschillen: hoe 2 personen verschillen van elkaar op een
persoonlijkheidstrek
Intra-individuele verschillen: verschillen binnen personen (vb: hoe het stressniveau
verschilt op twee tijdstippen)
1.3 Voor de maatschappij
- Enorme evolutie door opkomst van internet en smartphones die een impact heeft op het
gebruik van psychologische testen en psychometrie
- Het is niet meer noodzakelijk om mensen een persoonlijkheidstest te laten invullen om
inzicht te krijgen in hun persoonlijkheid. Socialmedia platformen kunnen op basis van
gegevens accurate voorspellingen hierover doen
Verdieping: psychologische testen kunnen in sommige gevallen beslissen over leven en
dood. Een voorbeeld hiervan is de wetgeving over de toepassing van de doodstraf in
bepaalde staten in de VS. In North Carolina mag de doodstraf niet uitgevoerd worden bij
personen met een mentale achterstand. Om te beslissen wanneer er spraken is van zo’n
achterstand maakt men gebruik van psychologische tests. Mensen met IQ kleiner of gelijk
aan zeventig kunnen niet ter door veroordeeld worden.
2. Wat zijn psychologische testen?
Cronbach (1960): een psychologische test is een systematische procedure om het gedrag
van twee of meer personen te vergelijken
Heden: een psychologische test is een systemtsiche procedure om het gedrag van twee of
meer personen te vergelijken, of om het gedrag van een persoon op verschillende
momenten te vergelijken
Uit Cronbachs definitie van psychologische testen volgt dat testen een aantal kenmerken
hebben:
1. Ze leveren een staal van gedrag op
2. Ze gebruiken systematische procedures
3. Ze maken gebruik van testscores
4. Ze maken gebruik van normen of standaarden
5. Ze worden gebruikt om gedrag buiten de test te voorspellen
2.1 Een staal van gedrag
- Elke test moet beschouwd worden als een staal of steekproef van gedrag
- Test kan maar een indruk geven van gedrag aangezien elke test bestaat uit een eindig
aantal items of vragen en dus gebasseerd is op een beperkt aantal antwoorden
3
,- Een goede test meet een representatief staal van gedragingen -> ‘typisch’ gedrag
- Het is een uitdaging voor testontwikkelaars om een goed evenwicht te vinden tussen de
nood aan een selectie vragen die typisch gedrag opleveren, en praktische beperkingen
(vb: tijdsduur vd test)
- Keuze voor items in een test is heel belangrijk, maar de items hoeven niet noodzakelijk te
gelijken op het gedrag dat de test beoogt te voorspellen
- Een goede test stelt de onderzoeker in staat om een bepaalde gedrag te voorspellen
2.2 Systematische procedures
Het gebruik van systematische procedures in psychologische tests bestaan op drie niveaus:
1. Testontwikkeling
2. Testafname
3. Testscoring en interpretatie
1. Testontwikkeling
- Enkel een evident, logisch verband tussen de inhoud van een item en het te meten
construct bestaat niet
- Testontwikkelaars moeten items selecteren op grond van een wetenschappelijke studie
van een groot aantal items (de itempool)
§ Op basis van onderzoek moeten ze vervolgens de beste items selecteren uit deze
itempool, en nagaan of die geselecteerde items een test vormen die goed scoort op
psychometrische kenmerken zoals betrouwbaarheid, predictieve validiteit,
testacuraatheid.
- Veelal zijn meerdere studies nodig om aan te tonen dat de test goed scoort op die
kenmerken in verschillende steekproeven en dus veralgemeend kunnen worden naar een
bredere populatie
§ In principe zou dit regelmatig herhaald moeten worden om aan te tonen dat het
psychometrisch kwalitatief blijft.
- Het uiteindelijke doel van al dit onderzoek is altijd hetzelfde: aantonen dat de items in de
test effectief datgene meten wat ze geacht worden te meten
2. Testafname
Als we mensen op basis van testscores vergelijken, dan moeten we zeker zijn dat deze
verschillen te wijten zijn aan verschillen in het gemeten gedrag en niet aan verschillen in de
wijze waarop de test werd afgenomen. Het is noodzakelijk om proeven (zoals bv digit-
span) te standariseren. De impact van kleine gedragingen vd testleider kan erg groot zijn,
daarom is soms zelfs intonatie en gelaatsuitdrukking belangrijk.
4
, 3. Testscoring en interpretatie
Voorts moeten responsen/antwoorden omgezet worden in cijfers: testscores. Alle tests
omvatten regels of procedures die aangeven hoe een waargenomen antwoord omgezet
moet worden in een cijfer of categorie.
Objectieve scoring Subjectieve scoring
de omzetting in een cijfer door het de antwoordsleutel bestaat uit een stel
gegeven antwoord te vergelijken met heel precieze richtlijnen die aangeven
een lijst met alle mogelijke hoe scores worden gegeven aan
antwoorden en hun bijhorende scores bepaalde ‘typen’ antwoorden
Gevolg: twee deelnemers met Gevolg: meer ruimte voor verschillende
hetzelfde antwoord, krijgen interpretaties; twee deelnemers die
automatisch dezelfde score eenzelfde antwoord geven, verkrijgen
niet noodzakelijk dezelfde score
Voorbeeld: Rorschachtest
2.3 Testscores
Thorndike (1918): ‘Whatever exists at all exists in some amount’
McCall (1939): ‘Anything that exists in amount can be measured’
Psychologische testen gaan er van uit dat we obv testscores verschillen (binnen of tussen)
personen op het geteste kenmerk kunnen meten. De bedoeling van een test is bedoeld om
te bepalen in welke mate iemand het geteste kenmerk vertoont of bezit.
1. Elke testscore bevat een zekere meetfout
- Een test hangt altijd af van een beperkt staal van gedrag om op grond daarvan een niet
direct observeerbaar en dus afgeleide eigenschap of kenmerk in te schatten.
- Psychometrici drukken dat veelal uit in volgende fundamentele vergelijking: X=T+E
X: geobserveerde testscore
T: true score (ware score)
E: meetfout (error)
- Meetfout nooit uit te sluiten
- Testscore wijkt dus altijd af van de ware score
5
