Onderzoeksmethodologie in de revalidatiewetenschappen
Prof. Dr. Eva D'hondt en Prof. Dr. David Bekwee
HOOFDSTUK 10 : SURVEY EN OBSERVATIE
INLEIDING
– Survey onderzoek : waarbij vragen gesteld worden aan de proefpersonen (in welke vorm dan ook : mondeling (=
interview), schriftelijk, online)
– Observatie onderzoek : waarbij (het gedrag van) proefpersonen geobserveerd worden
– Opgelet : deze methodes van dataverzameling worden zowel bij beschrijvend als experimenteel onderzoek
toegepast !! Zegt niet over design..
Survey en observatie : enkel iets zeggen over manier waarop je je data gaat verzamelen
I. SOORTEN SURVEY ONDERZOEK
A. VRAGENLIJST onderzoek
1. Opsturen per post
Voordelen :
– Lijsten met postadressen (ifv random sampling)
– Relatief goedkoop (geen verplaatsingskost)
– Kunnen grote/verspreide steekproef bereiken
– Anonimiteit, minder sociale wenselijkheid
– Kan om het even wanneer ingevuld worden
Nadelen :
– Lage response rate (geen interesse of gevoel van verplichting)
– Minder geschikt voor open vragen / geen uitleg mogelijk
– Geen controle op kwaliteit van antwooren
– Geen controle op volgorde van invullen
– Geen controle op wie vragenlijst invult
– Geen info over niet-respondenten (!) → representativiteit ??
• Respons rate verhogen door :
– Brief op voorhand opsturen om vragenlijst aan te kondigen
– Eventueel (op voorhand) telefonisch contact
– Geen al te lange vragenlijst (dubbelzijdig printen)
– Vooral gesloten vragen (beperkte aantal/geen open vragen)
– Op een goed moment opsturen (vb : examenperiodes, vakantie..)
– Enveloppe met postzegel en adres bijvoegen !
– Beloning voorzien (al bijgevoegd?)
– Belofte om resultaten op te sturen op einde studie
, • Belang van (!) :
◦ Begeleidende brief
– Zeer bepalend voor respons
– Aantrekkelijke / professionele stijl
– Briefhoofd van universiteit of instelling
– Contactpersoon (instituut, positie) vermelden
– Personaliseren (afhankelijk van de beoogde doelgroep)
– Doel en belang van studie op begrijpelijke manier uitleggen
– Belang van het invullen van de vragenlijst benadrukken
– Eventueel tijdsduur invullen vragenlijst vermelden
– Privacy en anonimiteit van de proefpersoon garanderen
– Respondenten resultaten beloven indien mogelijk
– Beloningen vermelden (evt al ingesloten)
– Eventueel datum van terugsturen of ophalen vermelden (→ meestal “zo snel mogelijk”)
– Best alles op 1 pagina
◦ Follow-up
– Herinneringsbrief (VL best opnieuw bijvoegen) → ongeveer 10 à 14 dagen na de eerste mailing
– Tactvol en vriendelijk
– Naar iedereen of enkel naar niet-respondenten (!) → hoe?
– Meestal effectief
• Response rate bij opsturen VL
– Meestal slecht 30 – 60% respons
– 60-80% respons : zeer goed
– Indien slechts 20% antwoordt :
→ selectie-bias, niet representatief → voorzichtige interpretaties
→ zeker indien info over niet-respondenten ontbreekt
2. Afname in groep onder toezicht
Best bestaande groepen : klassen, seniorencentra..
Voordelen :
– Gemakkelijk om proefpersonen te rekruteren
– Doorgaans een veel grotere respons rate
– Goedkoper dan opsturen (– wel transportkost)
– Verduidelijking van vragen mogelijk
– Controle op volledig / 'correct' invullen
– Controle op wie VL daadwerkelijk invult
Nadelen :
– Kleinere groepen zijn moeilijker bereikbaar
– Niet altijd mogelijk/gemakkelijk om groep bijeen te krijgen
– Alternatief : ppn vl ter plaatse (gezamenlijk) laten invullen
Prof. Dr. Eva D'hondt en Prof. Dr. David Bekwee
HOOFDSTUK 10 : SURVEY EN OBSERVATIE
INLEIDING
– Survey onderzoek : waarbij vragen gesteld worden aan de proefpersonen (in welke vorm dan ook : mondeling (=
interview), schriftelijk, online)
– Observatie onderzoek : waarbij (het gedrag van) proefpersonen geobserveerd worden
– Opgelet : deze methodes van dataverzameling worden zowel bij beschrijvend als experimenteel onderzoek
toegepast !! Zegt niet over design..
Survey en observatie : enkel iets zeggen over manier waarop je je data gaat verzamelen
I. SOORTEN SURVEY ONDERZOEK
A. VRAGENLIJST onderzoek
1. Opsturen per post
Voordelen :
– Lijsten met postadressen (ifv random sampling)
– Relatief goedkoop (geen verplaatsingskost)
– Kunnen grote/verspreide steekproef bereiken
– Anonimiteit, minder sociale wenselijkheid
– Kan om het even wanneer ingevuld worden
Nadelen :
– Lage response rate (geen interesse of gevoel van verplichting)
– Minder geschikt voor open vragen / geen uitleg mogelijk
– Geen controle op kwaliteit van antwooren
– Geen controle op volgorde van invullen
– Geen controle op wie vragenlijst invult
– Geen info over niet-respondenten (!) → representativiteit ??
• Respons rate verhogen door :
– Brief op voorhand opsturen om vragenlijst aan te kondigen
– Eventueel (op voorhand) telefonisch contact
– Geen al te lange vragenlijst (dubbelzijdig printen)
– Vooral gesloten vragen (beperkte aantal/geen open vragen)
– Op een goed moment opsturen (vb : examenperiodes, vakantie..)
– Enveloppe met postzegel en adres bijvoegen !
– Beloning voorzien (al bijgevoegd?)
– Belofte om resultaten op te sturen op einde studie
, • Belang van (!) :
◦ Begeleidende brief
– Zeer bepalend voor respons
– Aantrekkelijke / professionele stijl
– Briefhoofd van universiteit of instelling
– Contactpersoon (instituut, positie) vermelden
– Personaliseren (afhankelijk van de beoogde doelgroep)
– Doel en belang van studie op begrijpelijke manier uitleggen
– Belang van het invullen van de vragenlijst benadrukken
– Eventueel tijdsduur invullen vragenlijst vermelden
– Privacy en anonimiteit van de proefpersoon garanderen
– Respondenten resultaten beloven indien mogelijk
– Beloningen vermelden (evt al ingesloten)
– Eventueel datum van terugsturen of ophalen vermelden (→ meestal “zo snel mogelijk”)
– Best alles op 1 pagina
◦ Follow-up
– Herinneringsbrief (VL best opnieuw bijvoegen) → ongeveer 10 à 14 dagen na de eerste mailing
– Tactvol en vriendelijk
– Naar iedereen of enkel naar niet-respondenten (!) → hoe?
– Meestal effectief
• Response rate bij opsturen VL
– Meestal slecht 30 – 60% respons
– 60-80% respons : zeer goed
– Indien slechts 20% antwoordt :
→ selectie-bias, niet representatief → voorzichtige interpretaties
→ zeker indien info over niet-respondenten ontbreekt
2. Afname in groep onder toezicht
Best bestaande groepen : klassen, seniorencentra..
Voordelen :
– Gemakkelijk om proefpersonen te rekruteren
– Doorgaans een veel grotere respons rate
– Goedkoper dan opsturen (– wel transportkost)
– Verduidelijking van vragen mogelijk
– Controle op volledig / 'correct' invullen
– Controle op wie VL daadwerkelijk invult
Nadelen :
– Kleinere groepen zijn moeilijker bereikbaar
– Niet altijd mogelijk/gemakkelijk om groep bijeen te krijgen
– Alternatief : ppn vl ter plaatse (gezamenlijk) laten invullen
