Onderzoeksmethodologie in de revalidatiewetenschappen
Prof. Dr. Eva D'hondt en Prof. Dr. David Bekwee
HOOFDSTUK 1 : BASISPRINCIPES EN BASISBEGRIPPEN VAN WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Doel wetenschappelijk onderzoek :
– probleem oplossen
– verklaringen vinden
– waarnemingen veralgemenen
– theorieën opbouwen
– theorieën testen
– evidence-based practice !!
➢ Evidence-based practice
EBP = handelingen zijn gebaseerd/gesteund op gefundeerde/kritische literatuur.
➢ PICO/PECO – principe
Formuleren van een klinische (onderzoeks)vraag :
– P : probleem, patiënt of (doel)populatie
Vb : bij een oudere patiënt, twee maand na een beroerte..
– I / E : Intervention / exposure → behandeling, zorgproces of (diagnostische) test
Vb : … is een loopband training met gedeeltelijke ondersteuning van het lichaamsgewicht EFFECTIEVER dan...
– C : comparison of controle
Vb : … de traditionele staptraining zonder ondersteuning...
– O : outcome of resultaat
Vb : … voor het verbeteren van de wandelsnelheid en het evenwichtsbehoud?
, ➢ Onderzoeksvragen uit de praktijk
Soorten vragen :
• Diagnostische vragen → aandoeningen of beperkingen vaststellen
Vb : “Hoe kunnen we best vermindering in pijn of verbetering in fexibiliteit meten (E/O)?”
• Etiologische vragen → naar oorzaak van ziekte / gevolgen van blootstelling
Vb : “Gaan bepaalde klinische problemen telkens gepaard met andere klinische problemen (P/O) ?”
• Interventie / preventie vragen → naar effectiviteit van een interventie, behandeling of preventieve maatregel
Vb : “Welke therapie (I/C) is het meest effectief voor het behandelen van lage rugpijn (O)? “
• Prognostische vragen → naar voorspelling van beloop of uitkomst
Vb : “Hoe lang duurt de spontane genezing (O) van een bepaald letsel (E) ?”
➢ Revalidatiewetenschappen
– Behoort tot toegepaste wetenschappen
– Multidisciplinair vakgebied (biomechanische wet : fysiologie, anatomie.. en gedragswetenschappen : psychologie,
ethiek..)
– Onderzoeksmethoden uit verschillende wetenschapsdomeinen
➢ Basiseigenschap wetenschapper en / of beroepsbeoefenaar
= kritische geest en niet alleen weten “wat”, maar ook “waarom” !
➢ Onwetenschappelijk denken/doen
Vasthouden aan gewoontes, verkeerde conclusie bij redenering en vertrouwen op intuïtie/eigen ervaring/oordeel van grote
autoriteit → niet wetenschappelijk
➢ Wetenschappelijk redeneren
2 vormen :
1. Deductieve redenering → vertrekken van een algemene theorie, zelf tot een onderzoeksvraag komen (afgeleid
uit zaken die reeds aangetoont zijn).
– top-bottom
– conclusie afhankelijk van..
– geen 'echte' nieuwe kennis
Negatief punt : je bouwt altijd op reeds bestaand onderzoek!
Prof. Dr. Eva D'hondt en Prof. Dr. David Bekwee
HOOFDSTUK 1 : BASISPRINCIPES EN BASISBEGRIPPEN VAN WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Doel wetenschappelijk onderzoek :
– probleem oplossen
– verklaringen vinden
– waarnemingen veralgemenen
– theorieën opbouwen
– theorieën testen
– evidence-based practice !!
➢ Evidence-based practice
EBP = handelingen zijn gebaseerd/gesteund op gefundeerde/kritische literatuur.
➢ PICO/PECO – principe
Formuleren van een klinische (onderzoeks)vraag :
– P : probleem, patiënt of (doel)populatie
Vb : bij een oudere patiënt, twee maand na een beroerte..
– I / E : Intervention / exposure → behandeling, zorgproces of (diagnostische) test
Vb : … is een loopband training met gedeeltelijke ondersteuning van het lichaamsgewicht EFFECTIEVER dan...
– C : comparison of controle
Vb : … de traditionele staptraining zonder ondersteuning...
– O : outcome of resultaat
Vb : … voor het verbeteren van de wandelsnelheid en het evenwichtsbehoud?
, ➢ Onderzoeksvragen uit de praktijk
Soorten vragen :
• Diagnostische vragen → aandoeningen of beperkingen vaststellen
Vb : “Hoe kunnen we best vermindering in pijn of verbetering in fexibiliteit meten (E/O)?”
• Etiologische vragen → naar oorzaak van ziekte / gevolgen van blootstelling
Vb : “Gaan bepaalde klinische problemen telkens gepaard met andere klinische problemen (P/O) ?”
• Interventie / preventie vragen → naar effectiviteit van een interventie, behandeling of preventieve maatregel
Vb : “Welke therapie (I/C) is het meest effectief voor het behandelen van lage rugpijn (O)? “
• Prognostische vragen → naar voorspelling van beloop of uitkomst
Vb : “Hoe lang duurt de spontane genezing (O) van een bepaald letsel (E) ?”
➢ Revalidatiewetenschappen
– Behoort tot toegepaste wetenschappen
– Multidisciplinair vakgebied (biomechanische wet : fysiologie, anatomie.. en gedragswetenschappen : psychologie,
ethiek..)
– Onderzoeksmethoden uit verschillende wetenschapsdomeinen
➢ Basiseigenschap wetenschapper en / of beroepsbeoefenaar
= kritische geest en niet alleen weten “wat”, maar ook “waarom” !
➢ Onwetenschappelijk denken/doen
Vasthouden aan gewoontes, verkeerde conclusie bij redenering en vertrouwen op intuïtie/eigen ervaring/oordeel van grote
autoriteit → niet wetenschappelijk
➢ Wetenschappelijk redeneren
2 vormen :
1. Deductieve redenering → vertrekken van een algemene theorie, zelf tot een onderzoeksvraag komen (afgeleid
uit zaken die reeds aangetoont zijn).
– top-bottom
– conclusie afhankelijk van..
– geen 'echte' nieuwe kennis
Negatief punt : je bouwt altijd op reeds bestaand onderzoek!
