INLEIDING TOT CRIMINOLOGIE EN STRAFRECHT
HFST 8: DE STRAFTOEMETING
1. ALGEMENE BEGINSELEN
De strafwet bepaald voor ieder misdrijf de straf die de rechter kan uitspreken. Dit houdt ook in dat de rechter
op de door hem vastgelegde misdrijven geen andere straffen mag uitspreken dan die voorzien in de wet.
(legaliteitsbeginsel)
Nulla poena sine lege’ = geen straf zonder wet → legaliteitsbeginsel!
Straf in abstracto ≠ Straf in concreto
= de wet bepaalt de straf = de strafrechter kan de straf individualiseren
- Het is aan de rechter om die straf - Onderhevig aan verzwaring of
geval per geval te gaan verzachting.
concretiseren.
- Ook hier is rechter gebonden aan wetgeving. Bepaalde gevallen heeft rechter geen keuze en moet hij
strafverzwarende of strafverzachtende omstandigheden toepassen. In andere gevallen heeft hij meer
keuze en zijn de omstandigheden facultatief.
1.1. OMSTANDIGHEDEN DIE DE STRAF KUNNEN VERMINDEREN:
- Verzachtende omstandigheden
- Verschoningsgronden
- Samenloop van misdrijven
1.2. OMSTANDIGHEDEN DIE DE STRAF KUNNEN VERZWAREN:
- Strafverzwarende omstandigheden
- Recidive of herhaling
2. VERZACHTENDE OMSTANDIGHEDEN
= feitelijke omstandigheden eigen aan het misdrijf en/of de dader die in acht kunnen worden genomen om de
straf te verminderen.
→ zie eerder
, 3. VERSCHONINGSGRONDEN
- Verschoningsgronden ≈ wettelijk bepaalde verzachtende omstandigheden
→ zie eerder
4. SAMENLOOP VAN MISDRIJVEN
= wanneer meerdere strafbare feiten worden gepleegd, vooraleer de dader voor één van deze misdrijven
definitief wordt veroordeeld.
4.1. EENDAADSE SAMENLOOP VS MEERDAADSE SAMENLOOP.
- Eendaadse samenloop = wanneer een bepaalde gedraging meerdere strafbaarstellingen oplevert.
Vb. iemand gaat in een cafégevecht tekeer met een mes en dood 1 persoon en 2 andere zijn
gewond. Maakt zich schuldig aan doodslag en slagen en verwondingen.
- Meerdaadse samenloop = de opeenvolging van misdrijven die de opeenvolgende en voortgezette
uitvoering zijn van eenzelfde misdadig opzet.
Vb. iemand pleegt inbraak om materiaal te stelen, waarbij hij in supermarkt in de buurt wil
inbreken. Doel was stelen in supermarkt, maar om dit te realiseren moest hij eerst de andere
inbraak doen.
Ze zullen met 1 straf gesanctioneerd worden omdat ze met elkaar te maken hebben.
4.2. DRIE MANIEREN VAN BESTRAFFING
Wijze van bestraffing hangt af van welk soort inbreuken en bestraffingen het gaat. Bovendien zal ook de
eenheid van opzet een rol spelen.
1) Volstrekte samenvoeging: de rechter spreekt elk der straffen afzonderlijk uit, zonder ze op te tellen
2) Beperkte samenvoeging: de rechter legt een straf op voor elk misdrijf, daarna telt hij al de straffen
samen en indien het totaal het dubbel van het maximum van de zwaarste straf overtreft, wordt het tot
dit maximum herleid.
3) Opslorping: de rechter moet uitspraak doen over al de voor hem liggende feiten, maar hij legt slechts
één enkele straf op voor alle feiten samen.
Hier zal qua toepassingen niet verder over gevraagd worden, aangezien het geen makkelijke materie is!!!
HFST 8: DE STRAFTOEMETING
1. ALGEMENE BEGINSELEN
De strafwet bepaald voor ieder misdrijf de straf die de rechter kan uitspreken. Dit houdt ook in dat de rechter
op de door hem vastgelegde misdrijven geen andere straffen mag uitspreken dan die voorzien in de wet.
(legaliteitsbeginsel)
Nulla poena sine lege’ = geen straf zonder wet → legaliteitsbeginsel!
Straf in abstracto ≠ Straf in concreto
= de wet bepaalt de straf = de strafrechter kan de straf individualiseren
- Het is aan de rechter om die straf - Onderhevig aan verzwaring of
geval per geval te gaan verzachting.
concretiseren.
- Ook hier is rechter gebonden aan wetgeving. Bepaalde gevallen heeft rechter geen keuze en moet hij
strafverzwarende of strafverzachtende omstandigheden toepassen. In andere gevallen heeft hij meer
keuze en zijn de omstandigheden facultatief.
1.1. OMSTANDIGHEDEN DIE DE STRAF KUNNEN VERMINDEREN:
- Verzachtende omstandigheden
- Verschoningsgronden
- Samenloop van misdrijven
1.2. OMSTANDIGHEDEN DIE DE STRAF KUNNEN VERZWAREN:
- Strafverzwarende omstandigheden
- Recidive of herhaling
2. VERZACHTENDE OMSTANDIGHEDEN
= feitelijke omstandigheden eigen aan het misdrijf en/of de dader die in acht kunnen worden genomen om de
straf te verminderen.
→ zie eerder
, 3. VERSCHONINGSGRONDEN
- Verschoningsgronden ≈ wettelijk bepaalde verzachtende omstandigheden
→ zie eerder
4. SAMENLOOP VAN MISDRIJVEN
= wanneer meerdere strafbare feiten worden gepleegd, vooraleer de dader voor één van deze misdrijven
definitief wordt veroordeeld.
4.1. EENDAADSE SAMENLOOP VS MEERDAADSE SAMENLOOP.
- Eendaadse samenloop = wanneer een bepaalde gedraging meerdere strafbaarstellingen oplevert.
Vb. iemand gaat in een cafégevecht tekeer met een mes en dood 1 persoon en 2 andere zijn
gewond. Maakt zich schuldig aan doodslag en slagen en verwondingen.
- Meerdaadse samenloop = de opeenvolging van misdrijven die de opeenvolgende en voortgezette
uitvoering zijn van eenzelfde misdadig opzet.
Vb. iemand pleegt inbraak om materiaal te stelen, waarbij hij in supermarkt in de buurt wil
inbreken. Doel was stelen in supermarkt, maar om dit te realiseren moest hij eerst de andere
inbraak doen.
Ze zullen met 1 straf gesanctioneerd worden omdat ze met elkaar te maken hebben.
4.2. DRIE MANIEREN VAN BESTRAFFING
Wijze van bestraffing hangt af van welk soort inbreuken en bestraffingen het gaat. Bovendien zal ook de
eenheid van opzet een rol spelen.
1) Volstrekte samenvoeging: de rechter spreekt elk der straffen afzonderlijk uit, zonder ze op te tellen
2) Beperkte samenvoeging: de rechter legt een straf op voor elk misdrijf, daarna telt hij al de straffen
samen en indien het totaal het dubbel van het maximum van de zwaarste straf overtreft, wordt het tot
dit maximum herleid.
3) Opslorping: de rechter moet uitspraak doen over al de voor hem liggende feiten, maar hij legt slechts
één enkele straf op voor alle feiten samen.
Hier zal qua toepassingen niet verder over gevraagd worden, aangezien het geen makkelijke materie is!!!
