Algemene psychologie
Begrippenlijst
Begrip Uitleg Periode Grondlegger
Psychologie Een wetenschap, benadering, Start Wilhelm Wundt in
een manier om, om te gaan met 1879 Leipzig
dingen om ons heen
Copernicaanse revolutie Theorie die alles in vraag stelde, 16e eeuw Copernicus
hij beweerde het heliocentrisme
Cogito ergo sum Ik denk, dus ik ben 17e eeuw Decartes
Rede Ogen kunnen ons bedriegen, 17e eeuw Decartes
daarom op de geest terug vallen
Nativisme1 Deel van de kennis is 17e eeuw Decartes
aangeboren
Rationalisme1 De rede, het zelfstandig 17e eeuw Decartes
nadenken
Empirisme1 Kennis is niet aangeboren 17e – 18e Hobbes, Locke &
eeuw Hume
Introspectie Naar zichzelf kijken Rond Wilhem Wundt
1879
Structuralisme2 Structuur van menselijke geest Titchener & Külpe
onderzoeken
Funtionalisme2 Functie van de geest + omgeving William James &
veranderen om geest max te John Dewey
laten functioneren
Gestalt-psychologie2 “Het geheel is meer dan de som Wertheimer,
der delen” Köhler & Koffka
Behaviorism2 Onderzoek naar uitwendig Watson & Skinner
gedrag, inwendig kan men niet
zien, (Stimulus S & respons R)
(Omgeving aanpassen)
Psychoanalyse Onbewuste impulsen drijven Freud
ons, Oedipuscomplex, (Enige
theorie toen)
Empirie Wat wij waarnemen
Operationaliseren Variabele vertalen naar
concretere en meetbare
handelingen
Naturalistische observatie Observeren in natuurlijke
setting, hoe vaak en wanneer
gedrag zich voordoet
Kwalitatief onderzoek Onderzoeksmethode waar
diepte interviews,
focusgesprekken worden
gebruikt, (beschrijving)
Correlatie Mate waarin 2 variabelen
samenhagen, statistisch
verband geen causaal verband
1
Visie
2
Scholen
, Illusoire correlatie Denken dat er een correlatie is,
maar na onderzoek blijkt er
geen te zijn
Causaal verband Methode om oorzakelijk
verband na te gaan
Validiteit Mate waarin de test meet wat
hij moet meten
Klassieke conditionering Een neutrale stimulus koppelen
aan een gekende stimulus die
een bepaalde reactie uitlokt
Geconditioneerde stimulus De stimulus is eerst neutraal, 20e eeuw Pavlov
maar wordt aan iets gelinkt
Ongeconditioneerde Een stimulus die op een 20e eeuw Pavlov
stimulus natuurlijke wijze een reactie
oproept
Psychische reflex Respons voor het moet 20e eeuw Pavlov
gebeuren (speeksel nog voor
kauwen)
Generalisatie Geleerd gedrag generaliseren
naar gelijksoortige stimuli
Discriminatie Geleerd gedrag wordt beperkt
tot specifiekere groep stimuli
dan in 1e instantie
Extinctie Afleren van reactie op stimulus
Spontaan herstel Soms “terugval”
Operante conditionering Kans dat gedrag zich herhaalt
hangt af van de gevolgen
Continue bekrachtiging Op elk gewenst gedrag belonen,
gedrag sneller aanleren,
makkelijker extinctie
Partiële bekrachtiging Gedrag af en toe bekrachtigen,
trager aanleren, moeilijker
extinctie
Vast ratioschema Na vast aantal gedragingen
komt bekrachtiging
Postbekrachtigings-pauze Na x aantal van iets een pauze
Variabel ratioschema Na een gemiddeld aantal een
bekrachtiging krijgen
Vast intervalschema Na bepaald aantal tijd komt
bekrachtiging
Variabel intervalschema Na onbepaalde tijd komt
bekrachtiging
Stimulus-discriminatie Dit gedrag leidt tot dat gevolg
Stimuluscontrole Als men stimulusdiscriminatie
doorheeft
Shaping Goed gedrag aanleren
Prosopagnosia Bewuste route is geblokkeerd,
onbewust herkennen ze mensen
Capgraswaan Onbewuste route is
geblokkeerd, herkenning van
gezicht, maar geen gevoelens
Begrippenlijst
Begrip Uitleg Periode Grondlegger
Psychologie Een wetenschap, benadering, Start Wilhelm Wundt in
een manier om, om te gaan met 1879 Leipzig
dingen om ons heen
Copernicaanse revolutie Theorie die alles in vraag stelde, 16e eeuw Copernicus
hij beweerde het heliocentrisme
Cogito ergo sum Ik denk, dus ik ben 17e eeuw Decartes
Rede Ogen kunnen ons bedriegen, 17e eeuw Decartes
daarom op de geest terug vallen
Nativisme1 Deel van de kennis is 17e eeuw Decartes
aangeboren
Rationalisme1 De rede, het zelfstandig 17e eeuw Decartes
nadenken
Empirisme1 Kennis is niet aangeboren 17e – 18e Hobbes, Locke &
eeuw Hume
Introspectie Naar zichzelf kijken Rond Wilhem Wundt
1879
Structuralisme2 Structuur van menselijke geest Titchener & Külpe
onderzoeken
Funtionalisme2 Functie van de geest + omgeving William James &
veranderen om geest max te John Dewey
laten functioneren
Gestalt-psychologie2 “Het geheel is meer dan de som Wertheimer,
der delen” Köhler & Koffka
Behaviorism2 Onderzoek naar uitwendig Watson & Skinner
gedrag, inwendig kan men niet
zien, (Stimulus S & respons R)
(Omgeving aanpassen)
Psychoanalyse Onbewuste impulsen drijven Freud
ons, Oedipuscomplex, (Enige
theorie toen)
Empirie Wat wij waarnemen
Operationaliseren Variabele vertalen naar
concretere en meetbare
handelingen
Naturalistische observatie Observeren in natuurlijke
setting, hoe vaak en wanneer
gedrag zich voordoet
Kwalitatief onderzoek Onderzoeksmethode waar
diepte interviews,
focusgesprekken worden
gebruikt, (beschrijving)
Correlatie Mate waarin 2 variabelen
samenhagen, statistisch
verband geen causaal verband
1
Visie
2
Scholen
, Illusoire correlatie Denken dat er een correlatie is,
maar na onderzoek blijkt er
geen te zijn
Causaal verband Methode om oorzakelijk
verband na te gaan
Validiteit Mate waarin de test meet wat
hij moet meten
Klassieke conditionering Een neutrale stimulus koppelen
aan een gekende stimulus die
een bepaalde reactie uitlokt
Geconditioneerde stimulus De stimulus is eerst neutraal, 20e eeuw Pavlov
maar wordt aan iets gelinkt
Ongeconditioneerde Een stimulus die op een 20e eeuw Pavlov
stimulus natuurlijke wijze een reactie
oproept
Psychische reflex Respons voor het moet 20e eeuw Pavlov
gebeuren (speeksel nog voor
kauwen)
Generalisatie Geleerd gedrag generaliseren
naar gelijksoortige stimuli
Discriminatie Geleerd gedrag wordt beperkt
tot specifiekere groep stimuli
dan in 1e instantie
Extinctie Afleren van reactie op stimulus
Spontaan herstel Soms “terugval”
Operante conditionering Kans dat gedrag zich herhaalt
hangt af van de gevolgen
Continue bekrachtiging Op elk gewenst gedrag belonen,
gedrag sneller aanleren,
makkelijker extinctie
Partiële bekrachtiging Gedrag af en toe bekrachtigen,
trager aanleren, moeilijker
extinctie
Vast ratioschema Na vast aantal gedragingen
komt bekrachtiging
Postbekrachtigings-pauze Na x aantal van iets een pauze
Variabel ratioschema Na een gemiddeld aantal een
bekrachtiging krijgen
Vast intervalschema Na bepaald aantal tijd komt
bekrachtiging
Variabel intervalschema Na onbepaalde tijd komt
bekrachtiging
Stimulus-discriminatie Dit gedrag leidt tot dat gevolg
Stimuluscontrole Als men stimulusdiscriminatie
doorheeft
Shaping Goed gedrag aanleren
Prosopagnosia Bewuste route is geblokkeerd,
onbewust herkennen ze mensen
Capgraswaan Onbewuste route is
geblokkeerd, herkenning van
gezicht, maar geen gevoelens
