LONGEN 2
Terminologie en epidemiologie .............................................................................................................................. 1
Astma: Pathofysiologie, kliniek en principes van behandeling ............................................................................... 4
Diagnose.................................................................................................................................................................. 7
COPD: pathofysiologie, kliniek en behandeling .................................................................................................... 21
Klinische farmacotherapie astma en COPD ........................................................................................................... 36
Slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen en CV lijden ..................................................................................... 42
Thorax oncologie ................................................................................................................................................... 47
Practicum longfunctie ........................................................................................................................................... 53
Beeldvorming ........................................................................................................................................................ 58
Acute respiratoire infecties ................................................................................................................................... 58
Pleurale aandoeningen ......................................................................................................................................... 72
Interstitial Lung Disease (ILD) ................................................................................................................................ 82
Endoscopie .......................................................................................................................................................... 100
Thorax oncologie behandeling ............................................................................................................................ 104
Thoraxdrainage ................................................................................................................................................... 109
Thoraxchirurgie ................................................................................................................................................... 111
Casussen Slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen en cardiovasculair lijden................................................ 115
Thorax chirurgie pleura ....................................................................................................................................... 118
Thorax chirurgie mediastinum ............................................................................................................................ 124
Thoraxtrauma...................................................................................................................................................... 126
TBC ...................................................................................................................................................................... 130
Casussen asthma en COPD .................................................................................................................................. 148
Casussen pleurale aandoeningen ........................................................................................................................ 156
casussen thorax oncologie .................................................................................................................................. 161
Longembolen ...................................................................................................................................................... 171
Casussen IDL........................................................................................................................................................ 181
Casussen respiratoire infecties ........................................................................................................................... 187
Covid & ARDS ...................................................................................................................................................... 193
Gedragstherapie bij rookstop ............................................................................................................................. 199
Farmacologische rookstopinterventie ................................................................................................................ 208
TERMINOLOGIE EN EPIDEMIOLOGIE
SYNONIEMEN
,Afhankelijk van de regio
Synoniemen: Pulmonologie & Pneumologie
Angelsaksisch:
- Respiratory diseases – Respiratory physician
- Chest diseases – Chest physician
- Pulmonology - Pulmonologist
Frans: Pneumologie & Maladies respiratoires
Duits : Lungenerkrankungen
AFKORTINGEN
CARA: chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen - Verzamelnaam voor COPD, astma, longemfyseem →
niet meer gebruikt
Astma: [engels asthma]
COPD: chronic obstructive pulmonary disease :
- Chronische bronchitis → symptomen waar ze chronisch slijmen hoesten
- Emfyseem → Pathologise subgroep waar de longblaasjes kapot zijn
- → subgroepen
Bronchiectasieën → de luchtwegen zijn lokaal diffuus verwijdt → slijmstase en mucocillaire stase
- CF: cystische fibrose (in BE ook mucoviscidose genoemd = verouderde benaming)
Non-CF Bronchiectasis → heel veel oorzaken
Tuberculose: ook TBC of TB
Interstitiele Longaandoeninen: interstitial lung disease (ILD)
EPONIEMEN
Als je ziektebeelden bij lichamelijk onderzoek een term geeft met een eigen naam
A person after whom a discovery, invention, institution, etc is named or thought to be named:
- Valsalva maneuver → geforceerde uitademing met gesloten glottis
- Babinski teken → voetzool reflex
- Bacil van Koch → tubercel bacil door TBC
- Syndroom van Behçet → oculo urogenitaal syndroom → systeem ziekte
- Ziekte van Wegener → Granulomatose met polyangiitis (GPA)
- ………………..
Eponyms are deeply rooted in tradition and their use has long been viewed as a matter of taste (Alexander
Woywodt, BMJ 2007)
Eponyms do not reflect scientific discoveries or honour first description
Eponyms are inappropriate
Eponyms lack scientific accuracy
Beter is dus om deze niet te gebruiken.
,ZSO: Welke is de beschrijvende naam voor …. ? 1. Ellis-Damoiseaulijn 2. Golden’s S-sign 3. Kerley B lijntjes 4.
Ziekte van Wegener 5. Ziekte van Hamman-Rich 6. Syndroom van Horner 7. Syndroom van Eaton-Lambert 8.
Syndroom van Pierre-Marie Bamberger 9. Syndroom van Pancoast 10. Hoover’s sign
De lonziekte nemen een belangrijk deel in bij
mortaliteit
6 miljoen van de ziekenhuisopname per jaar
komen door longziekte.
In 2010 stonden 4 respiratoire aandoeningen in de top 10 doodsoorzaken → COPD, longkanker, TBC, LRI
Je hebt een toename van COPD en lonkanker tov vroeger.
Men verwacht dat in 2030 1/5 van de doodsoorzaken wereldwijd door longaandoeningen zou zijn. En in Europa
1/10.
Je ziet een daling van LRI en TBC en een stijging van COPD en longkanker → roken en luchtweg infecties →
risicofactoren.
CRITERIA VOOR CAUSALE ASSOCIATIE TUSSEN EEN BLOOTSTELLING EN EEN ZIEKTE (BRADFORD -
HILL)
, 1. Sterkte (strength): relatief risico (RR) van blootgestelde tov niet-blootgestelde populatie → bij een
sterke correlatie → meer causaal verband. → grotere kans op longkanker bij roken
2. Consistentie: de mate waarop de bevindingen in dezelfde richting wijzen bv uit verschillende studies
komen dezelfde resultaten
3. Specificiteit: blootstelling aan (een) goed herleidbare factor(en) bv als het veel groter is in een
bepaalde groep
4. Temporele relatie: blootstelling aan de factor moet het optreden van de aandoening voorafgaan → de
volgorde moet kloppen in de tijd
5. Biologische gradiënt: een regelmatig toenemend verband tussen dosis en de grootte van het RR →
dosis respons curve
6. Biologische plausibiliteit: beschikbare informatie over het biologisch mechanisme van de factor op het
ontstaan van de ziekte → afhankelijk van de biologische wetenschap dan aanwezig
7. Invloed van interventie: verwijderen van blootstelling doet RR dalen → zou het sterkste argument zijn
8. Analogie: gelijkaardige associatie beschreven tussen blootstelling aan de factor en andere ziektes bv
roken geeft ook aanleiding tot andere kanker
BURDEN OF RESPIRATORY DISEASES IN 28 EU COUNTRIES
Je ziet in de piramide het aantal mensen onderzocht, dan de prevalentie,
gehospitaliseerde en dan de doden → je kan dat ziek bij asthma, COPD,
longkanker, TBC.
Zo zie je bij asthma dat die vooral in de eerste lijnszorg worden geholpen.
Terwijl bij COPD en TBC er veel meer doden zijn.
DISTRIBUTION OF DIRECT AND INDIRECT COSTS FOR ASTHMA AND COPD
Directe kosten → kosten aan hospitalisatie
Indirecte kosten → door verlies aan productie bv door arbeidsongeschiktheid.
De verhoudingen zijn vergelijkbaar tussen asthma en COPD.
Voor asthma liggen de kosten iets lager dan voor COPD, maar ze liggen wel hoger dan bij andere respiratoire
aandoeningen.
ASTMA: PATHOFYSIOLOGIE, KLINIEK EN PRINCIPES VAN BEHANDELING
300 miljoen mensen wereldwijd met astma
2/3 remissie in vroege tiener jaren, waarvan 1/3 recidiveert tijdens volwassen
leven
Vaker voorkomend bij vrouwen dan mannen
Vaak oorzaak voor werkverzuim of afwezigheid van school → gevolgen op de
economie → hoge kosten
Mis-diagnose COPD >45 jr
Hoge kosten indien slechte astma controle
Cijfers gebaseerd op vragen lijsten en dus niet op een effectieve diagnose.
DEFINITIE EN DIAGNOSTIEK
Terminologie en epidemiologie .............................................................................................................................. 1
Astma: Pathofysiologie, kliniek en principes van behandeling ............................................................................... 4
Diagnose.................................................................................................................................................................. 7
COPD: pathofysiologie, kliniek en behandeling .................................................................................................... 21
Klinische farmacotherapie astma en COPD ........................................................................................................... 36
Slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen en CV lijden ..................................................................................... 42
Thorax oncologie ................................................................................................................................................... 47
Practicum longfunctie ........................................................................................................................................... 53
Beeldvorming ........................................................................................................................................................ 58
Acute respiratoire infecties ................................................................................................................................... 58
Pleurale aandoeningen ......................................................................................................................................... 72
Interstitial Lung Disease (ILD) ................................................................................................................................ 82
Endoscopie .......................................................................................................................................................... 100
Thorax oncologie behandeling ............................................................................................................................ 104
Thoraxdrainage ................................................................................................................................................... 109
Thoraxchirurgie ................................................................................................................................................... 111
Casussen Slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen en cardiovasculair lijden................................................ 115
Thorax chirurgie pleura ....................................................................................................................................... 118
Thorax chirurgie mediastinum ............................................................................................................................ 124
Thoraxtrauma...................................................................................................................................................... 126
TBC ...................................................................................................................................................................... 130
Casussen asthma en COPD .................................................................................................................................. 148
Casussen pleurale aandoeningen ........................................................................................................................ 156
casussen thorax oncologie .................................................................................................................................. 161
Longembolen ...................................................................................................................................................... 171
Casussen IDL........................................................................................................................................................ 181
Casussen respiratoire infecties ........................................................................................................................... 187
Covid & ARDS ...................................................................................................................................................... 193
Gedragstherapie bij rookstop ............................................................................................................................. 199
Farmacologische rookstopinterventie ................................................................................................................ 208
TERMINOLOGIE EN EPIDEMIOLOGIE
SYNONIEMEN
,Afhankelijk van de regio
Synoniemen: Pulmonologie & Pneumologie
Angelsaksisch:
- Respiratory diseases – Respiratory physician
- Chest diseases – Chest physician
- Pulmonology - Pulmonologist
Frans: Pneumologie & Maladies respiratoires
Duits : Lungenerkrankungen
AFKORTINGEN
CARA: chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen - Verzamelnaam voor COPD, astma, longemfyseem →
niet meer gebruikt
Astma: [engels asthma]
COPD: chronic obstructive pulmonary disease :
- Chronische bronchitis → symptomen waar ze chronisch slijmen hoesten
- Emfyseem → Pathologise subgroep waar de longblaasjes kapot zijn
- → subgroepen
Bronchiectasieën → de luchtwegen zijn lokaal diffuus verwijdt → slijmstase en mucocillaire stase
- CF: cystische fibrose (in BE ook mucoviscidose genoemd = verouderde benaming)
Non-CF Bronchiectasis → heel veel oorzaken
Tuberculose: ook TBC of TB
Interstitiele Longaandoeninen: interstitial lung disease (ILD)
EPONIEMEN
Als je ziektebeelden bij lichamelijk onderzoek een term geeft met een eigen naam
A person after whom a discovery, invention, institution, etc is named or thought to be named:
- Valsalva maneuver → geforceerde uitademing met gesloten glottis
- Babinski teken → voetzool reflex
- Bacil van Koch → tubercel bacil door TBC
- Syndroom van Behçet → oculo urogenitaal syndroom → systeem ziekte
- Ziekte van Wegener → Granulomatose met polyangiitis (GPA)
- ………………..
Eponyms are deeply rooted in tradition and their use has long been viewed as a matter of taste (Alexander
Woywodt, BMJ 2007)
Eponyms do not reflect scientific discoveries or honour first description
Eponyms are inappropriate
Eponyms lack scientific accuracy
Beter is dus om deze niet te gebruiken.
,ZSO: Welke is de beschrijvende naam voor …. ? 1. Ellis-Damoiseaulijn 2. Golden’s S-sign 3. Kerley B lijntjes 4.
Ziekte van Wegener 5. Ziekte van Hamman-Rich 6. Syndroom van Horner 7. Syndroom van Eaton-Lambert 8.
Syndroom van Pierre-Marie Bamberger 9. Syndroom van Pancoast 10. Hoover’s sign
De lonziekte nemen een belangrijk deel in bij
mortaliteit
6 miljoen van de ziekenhuisopname per jaar
komen door longziekte.
In 2010 stonden 4 respiratoire aandoeningen in de top 10 doodsoorzaken → COPD, longkanker, TBC, LRI
Je hebt een toename van COPD en lonkanker tov vroeger.
Men verwacht dat in 2030 1/5 van de doodsoorzaken wereldwijd door longaandoeningen zou zijn. En in Europa
1/10.
Je ziet een daling van LRI en TBC en een stijging van COPD en longkanker → roken en luchtweg infecties →
risicofactoren.
CRITERIA VOOR CAUSALE ASSOCIATIE TUSSEN EEN BLOOTSTELLING EN EEN ZIEKTE (BRADFORD -
HILL)
, 1. Sterkte (strength): relatief risico (RR) van blootgestelde tov niet-blootgestelde populatie → bij een
sterke correlatie → meer causaal verband. → grotere kans op longkanker bij roken
2. Consistentie: de mate waarop de bevindingen in dezelfde richting wijzen bv uit verschillende studies
komen dezelfde resultaten
3. Specificiteit: blootstelling aan (een) goed herleidbare factor(en) bv als het veel groter is in een
bepaalde groep
4. Temporele relatie: blootstelling aan de factor moet het optreden van de aandoening voorafgaan → de
volgorde moet kloppen in de tijd
5. Biologische gradiënt: een regelmatig toenemend verband tussen dosis en de grootte van het RR →
dosis respons curve
6. Biologische plausibiliteit: beschikbare informatie over het biologisch mechanisme van de factor op het
ontstaan van de ziekte → afhankelijk van de biologische wetenschap dan aanwezig
7. Invloed van interventie: verwijderen van blootstelling doet RR dalen → zou het sterkste argument zijn
8. Analogie: gelijkaardige associatie beschreven tussen blootstelling aan de factor en andere ziektes bv
roken geeft ook aanleiding tot andere kanker
BURDEN OF RESPIRATORY DISEASES IN 28 EU COUNTRIES
Je ziet in de piramide het aantal mensen onderzocht, dan de prevalentie,
gehospitaliseerde en dan de doden → je kan dat ziek bij asthma, COPD,
longkanker, TBC.
Zo zie je bij asthma dat die vooral in de eerste lijnszorg worden geholpen.
Terwijl bij COPD en TBC er veel meer doden zijn.
DISTRIBUTION OF DIRECT AND INDIRECT COSTS FOR ASTHMA AND COPD
Directe kosten → kosten aan hospitalisatie
Indirecte kosten → door verlies aan productie bv door arbeidsongeschiktheid.
De verhoudingen zijn vergelijkbaar tussen asthma en COPD.
Voor asthma liggen de kosten iets lager dan voor COPD, maar ze liggen wel hoger dan bij andere respiratoire
aandoeningen.
ASTMA: PATHOFYSIOLOGIE, KLINIEK EN PRINCIPES VAN BEHANDELING
300 miljoen mensen wereldwijd met astma
2/3 remissie in vroege tiener jaren, waarvan 1/3 recidiveert tijdens volwassen
leven
Vaker voorkomend bij vrouwen dan mannen
Vaak oorzaak voor werkverzuim of afwezigheid van school → gevolgen op de
economie → hoge kosten
Mis-diagnose COPD >45 jr
Hoge kosten indien slechte astma controle
Cijfers gebaseerd op vragen lijsten en dus niet op een effectieve diagnose.
DEFINITIE EN DIAGNOSTIEK
