Krachtige leren creëren:
Kijken naar kinderen en scholen
Hoofdstuk 9
Hoofdstuk 1: Wat is ontwikkeling?
Doelen:
- Je kan het begrip ‘ontwikkeling’ uitleggen.
- Je kan in eigen woorden aangeven wat het belang van ontwikkelingspsychologie is.
- Je kan de begrippen ‘nature’, ‘nurture’ en ‘zelfbepaling’ in eigen woorden uitleggen
aan de hand van een concreet voorbeeld.
- Je kan in eigen woorden uitleggen hoe ontwikkeling ontstaat gebruikmakende van de
begrippen ‘nature’ en ‘nurture’.
- Je kan in een casus aangeven welke ontwikkelingsfactoren (nature, nurture en
zelfbepaling) aan bod komen.
De ontwikkeling van het kind: gewikt en gewogen
Tijdens het begeleiden van kinderen speel je voortdurend in op hun karakteristieken; en
hoewel ieder kind uniek en dus anders is, heeft elke leeftijdscategorie haar specifieke
eigenschappen.
Wat is ontwikkeling?
Met ontwikkelen bedoelt men ‘het veranderen van een structuur’. De aanwezige structuur
ontwikkelt, ontvouwt en ontplooit zich gedurende de hele levenscyclus. Het is dus een
levenslang proces.
Ontwikkeling is geen momentopnamen, er is sprake van geleidelijke veranderingen.
Het begrip voortgang duidt dat ontwikkeling niet herhaalbaar is. Veranderingen die
optreden in een mensen treden maar één keer op.
Hoe ontstaat ontwikkeling?
Ontwikkelingsfactoren zijn krachten die invloed hebben op een persoon.
Hier zijn er drie van:
- Nature
- Nurture
- Zelfbepaling
Nature
, De natuur of erfelijke aanleg verwijst naar datgene waarmee het kind geboren wordt. Die
eigenschappen kan je meteen observeren (manifest) of die kunnen ook later aanwezig zijn.
De aanlegtheorie gaat ervan uit dat je ontwikkeling hoofdzakelijk wordt bepaald door je
aanleg. Wat het kind meemaakt in zijn/haar opvoedingen brengt eventuele aanpassingen in
het kind zijn mogelijkheden. De mogelijkheden zijn dus biologisch van de geboorte bepaald.
Nurture (milieu)
Je omgeving die invloed uitoefent op je ontwikkeling. De mileutheorie gaat ervan uit dat de
ontwikkeling van een persoon hoofdzakelijk bepaald wordt door zijn of haar omgeving. De
mens wordt bijna volledig bepaald door het milieu waarin hij opgroeit en door zijn
opvoeding. De omgeving heeft dus een actieve invloed op de ontwikkeling.
Zelfbepaling
Tegenwoordig wordt er in de ontwikkelingspsychologie en in de pedagogiek echter meer
aandacht geschonken aan de zelfbepaling van de mens: de eigen vrije keuze. Een mens leert
op een gegeven ogenblik zijn eigen mogelijkheden kennen en maakt zelf uit wat hij met deze
mogelijkheden gaat doen.
De drie factoren beïnvloeden elkaar. Ontwikkeling dient dan ook bekeken te worden als een
dynamisch spel.
Op bepaalde momenten in je ontwikkeling kan een bepaalde factor een doorslaggevende
invloed hebben.
Hoofdstuk 2: Motorische ontwikkeling
Doelen:
- Je kan verwoorden wat primitieve en posturale reflexen zijn.
- Je kan de betekenis van de verschillende babyreflexen uitleggen.
- Je kan in eigen woorden aangeven welke motorische gedragsveranderingen optreden
tijdens de peuter- en kleuterfase en tijdens de fase van het lagereschoolkind.
- Je kan aangeven hoe je motorische ontwikkeling van de peuter en kleuter stimuleren.
- Je kan het begrip ‘l’enfant parfait’ toelichten.
Babyreflexen of babyreacties
Sommige babyreacties komen bovendien pas na enkele weken of maanden voor en deze
reacties verdwijnen in de regel tijdens het eerste levensjaar.
Primitieve reflexen Deze reflexen treden op tijdens de eerste maanden na de
geboorte.
Posturale reflexen Deze reflexen treden op vanaf 6 maanden.
Kijken naar kinderen en scholen
Hoofdstuk 9
Hoofdstuk 1: Wat is ontwikkeling?
Doelen:
- Je kan het begrip ‘ontwikkeling’ uitleggen.
- Je kan in eigen woorden aangeven wat het belang van ontwikkelingspsychologie is.
- Je kan de begrippen ‘nature’, ‘nurture’ en ‘zelfbepaling’ in eigen woorden uitleggen
aan de hand van een concreet voorbeeld.
- Je kan in eigen woorden uitleggen hoe ontwikkeling ontstaat gebruikmakende van de
begrippen ‘nature’ en ‘nurture’.
- Je kan in een casus aangeven welke ontwikkelingsfactoren (nature, nurture en
zelfbepaling) aan bod komen.
De ontwikkeling van het kind: gewikt en gewogen
Tijdens het begeleiden van kinderen speel je voortdurend in op hun karakteristieken; en
hoewel ieder kind uniek en dus anders is, heeft elke leeftijdscategorie haar specifieke
eigenschappen.
Wat is ontwikkeling?
Met ontwikkelen bedoelt men ‘het veranderen van een structuur’. De aanwezige structuur
ontwikkelt, ontvouwt en ontplooit zich gedurende de hele levenscyclus. Het is dus een
levenslang proces.
Ontwikkeling is geen momentopnamen, er is sprake van geleidelijke veranderingen.
Het begrip voortgang duidt dat ontwikkeling niet herhaalbaar is. Veranderingen die
optreden in een mensen treden maar één keer op.
Hoe ontstaat ontwikkeling?
Ontwikkelingsfactoren zijn krachten die invloed hebben op een persoon.
Hier zijn er drie van:
- Nature
- Nurture
- Zelfbepaling
Nature
, De natuur of erfelijke aanleg verwijst naar datgene waarmee het kind geboren wordt. Die
eigenschappen kan je meteen observeren (manifest) of die kunnen ook later aanwezig zijn.
De aanlegtheorie gaat ervan uit dat je ontwikkeling hoofdzakelijk wordt bepaald door je
aanleg. Wat het kind meemaakt in zijn/haar opvoedingen brengt eventuele aanpassingen in
het kind zijn mogelijkheden. De mogelijkheden zijn dus biologisch van de geboorte bepaald.
Nurture (milieu)
Je omgeving die invloed uitoefent op je ontwikkeling. De mileutheorie gaat ervan uit dat de
ontwikkeling van een persoon hoofdzakelijk bepaald wordt door zijn of haar omgeving. De
mens wordt bijna volledig bepaald door het milieu waarin hij opgroeit en door zijn
opvoeding. De omgeving heeft dus een actieve invloed op de ontwikkeling.
Zelfbepaling
Tegenwoordig wordt er in de ontwikkelingspsychologie en in de pedagogiek echter meer
aandacht geschonken aan de zelfbepaling van de mens: de eigen vrije keuze. Een mens leert
op een gegeven ogenblik zijn eigen mogelijkheden kennen en maakt zelf uit wat hij met deze
mogelijkheden gaat doen.
De drie factoren beïnvloeden elkaar. Ontwikkeling dient dan ook bekeken te worden als een
dynamisch spel.
Op bepaalde momenten in je ontwikkeling kan een bepaalde factor een doorslaggevende
invloed hebben.
Hoofdstuk 2: Motorische ontwikkeling
Doelen:
- Je kan verwoorden wat primitieve en posturale reflexen zijn.
- Je kan de betekenis van de verschillende babyreflexen uitleggen.
- Je kan in eigen woorden aangeven welke motorische gedragsveranderingen optreden
tijdens de peuter- en kleuterfase en tijdens de fase van het lagereschoolkind.
- Je kan aangeven hoe je motorische ontwikkeling van de peuter en kleuter stimuleren.
- Je kan het begrip ‘l’enfant parfait’ toelichten.
Babyreflexen of babyreacties
Sommige babyreacties komen bovendien pas na enkele weken of maanden voor en deze
reacties verdwijnen in de regel tijdens het eerste levensjaar.
Primitieve reflexen Deze reflexen treden op tijdens de eerste maanden na de
geboorte.
Posturale reflexen Deze reflexen treden op vanaf 6 maanden.
