van Ierland Bo
SAMENVATTING
HEELKUNDIGE PATHOLOGIE
DR MISTIAEN – BOSMANS – WILDIERS
DEEL MISTIAEN
PREOPERATIEF RISICO OP VERHOOGDE POSTOPERATIEVE MORTALITEIT
1. Noem een aantal begeleidende factoren voor postoperatieve mortaliteit:
- Leeftijd
- Geslacht
- Over- of ondergewicht
- Tabak- en alcoholgebruik
- Medicatiegebruik (aanpassing van de insulinetherapie, antistolling en andere cardiovasculaire
medicatie, stoppen van oudere antidepressiva en ook ondervangen van cortico-dependentie
zijn van groot belang) een goede anamnese is hier van groot belang!
2. Een anamnese wordt meestal gevolgd door klinisch onderzoek, zeker als de patiënt al op leeftijd is, dit
bestaat uit:
- Bloedafname; RBC, WBC, hemoglobine, stolling etc
- ECG met 12 afleidingen en ijking
- Radiografie van de thorax
3. Welk postoperatieve complicatie kan alleen voorspeld worden met een preoperatieve spierbiopsie?
- Maligne hyperthermie.
TECHNIEKEN OM HET OPERATIERISICO TE VERMINDEREN
4. Welke technieken worden toegepast om minder postoperatieve pijn, minder bloeding, minder
littekenvorming, minder complicaties, sneller herstel met sneller ontslag… te bevorderen?
- Minimaal invasieve technieken – bv een scoop (meniscus) – endoscopische benaderingen –
bv de Da Vinci robot.
5. Wat zijn de oudste endoscopische technieken?
- Hysteroscopie en laproscopie.
6. Hoe noemt men het endoscopisch verwijderen van:
Appendix Appendectomie
Galblaas Cholecystectomie
Liesbreuk Herniografie
7. Waar wordt endoscopische chirurgie zoal toegepast?
- Longchirurgie - Digestieve chirurgie
- Coronair chirurgie - Endocriene chirurgie
POSTOPERATIEVE COMPLICATIES
8. Noem de meest voorkomende postoperatieve complicaties:
- Shock + hypotensie – bloedverlies
Pagina 1 van 50
, van Ierland Bo
SAMENVATTING
- DVT – verhoogde stollingsneiging TED-kousen, anti-coagulentia, mobiliseren en vocht
- Atelectase – irritatie luchtwegen + mucus ophoesten is pijnlijk
- Aspiratiepneumonie – P moet nuchter zijn
- Verwardheid + delirium – ouderen
- Decubitus – mobilisatie en wisselhouding
HEELKUNDE VAN DE BEENDEREN EN GEWRICHTEN
TRAUMATOLOGIE: FRACT UREN
SYMPTOMEN, TEKENS EN DIAGNOSTIEK
9. Wat zijn de symptomen van een fractuur?
- pijn, vervorming, abnormale beweeglijkheid, botcrepitaties en functieverlies. Meestal is er
door bloeding ook een zwelling. Als een botstuk door de huid steekt is de diagnose evident.
Sommige fracturen met ernstige consequenties (osteomyelitis) hebben verraderlijke milde
klachten en tekens (scaphoid!).
CLASSIFICATIE VAN FR ACTUREN
10. Naar wat kan een fractuur onderverdeeld worden?
- Anatomische plaats - Open of gesloten
- Betrokkenheid gewricht - Weke delen trauma
- Richting (dwars, schuin of - (Niet)verplaatst
spiraalvormig) - Mechanisme ongeval
- Enkelvoudig of meerdere - Spontaan (metastasen) of traumatisch
fractuurlijnen (communitief)
11. Welke fracturen komen vaak voor in dit been?
Heup subcapitaal, pertrochanter en subtrochanter
Knie (femur) en elleboog (humerus) supracondylaire (let op vaat en zenuwschade!)
Knie tibia plateau fractuur
Enkel unimalleolaire (gewoonlijk de buitenenkel), bimalleolaire
(beide enkels) en trimalleolaire fractuur, pyloon fractuur
Schouder humerus hals fractuur, subcapitale fractuur.
DE HELING VAN EEN FR ACTUUR
12. Bij een fractuur scheuren de vaten waardoor een hematoom, een bloedcollectie ontstaat. Hierin is ook
weefselversterf (necrose). De vaten in de weke delen, onder meer in het periost of botvlies zijn mee
verantwoordelijk voor het herstel. Vanuit het levende omgevende weefsel groeien bloedvaten in het
hematoom. Bindweefselcellen migreren mee en maken collageen en extracellulaire matrix aan. Er
ontstaat naast bindweefsel ook kraakbeen. Hierin slaan mineralen neer. Hoe noemt men deze
neerslag?
- Callus.
13. Wat is cruciaal voor het herstellen van de circulatie en het resorberen van de callus zodat het bot zijn
oorspronkelijke vorm terugkrijgt?
- De fragmenten in een anatomisch correcte stand zetten en behouden – immobilisatie.
14. Welke factoren remmen de heling?
- Bewegelijkheid, fragmenten geen contact en osteomyelitis (infectie).
Pagina 2 van 50
, van Ierland Bo
SAMENVATTING
15. Welke osteosynthese principes bestaan er?
- 1: schroeven - 4: Kirschners (groeischijf!)
- 2a: spijkerplaat met schroeven - 5: Kirschners + cerclage
- 2b: plaat met schroeven - 6: externe fixator
- 2c: compressieplaat - 7: dynamische heupschroef DHS
- 3: mergnagel met grendel
BEHANDELING VAN FRAC TUREN: ALGEMEEN
16. Wat is de basisbehandeling?
- Pijnstilling en immobilisatie.
17. Voor een stabiele en niet verplaatste fractuur van wervels en bekken volstaat?
- Enkele weken bedrust.
18. Waarom wordt er in eerste instantie een spalk aangebracht?
- Zodat het lidmaat nog kan zwellen (afknelling bloedtoevoer).
19. Hoe verloopt het gipsproces?
- Rustgips callus loopgips.
20. Wat moet er eerst gebeuren bij verplaatste fracturen (zoals vb. bij de meeste polsfracturen)?
- De fractuur moet eerst gereduceerd (terug in anatomische houding) worden.
21. Welke heelkundige behandelingen bestaan er?
- een of enkele dunne pennen (Kirschners)
- een mergnagel met of zonder vergrendeling
- een plaat met schroeven
- externe fixatie (er blijft hier een opening door de huid)
- een prothese van het beschadigde gewricht (voornamelijk de heup)
22. Welke specifieke complicaties bestaan er bij ouderen?
- Verwardheid, luchtwegen- en urineweginfecties.
COMPLICATIES VAN FRA CTUREN
23. Met welke problemen moet er altijd rekening gehouden worden?
De heling kan Oorzaken zijn onvoldoende bloedvoorziening van de omgevende weefsels door
vertraagd worden het trauma, infecties en onvoldoende stabilisatie van de fractuur zelf. Soms is
een (tweede) ingreep noodzakelijk om deze complicatie te behandelen.
Er ontstaat een Pijn en functieverlies zijn belangrijke tekens. Oorzaak: de fractuur heelt niet.
pseudartrose
Na de heling Ze komt meer voor bij zenuwachtige personen die het aangedane lidmaat zo
ontstaat een stil mogelijk houden omwille van mogelijke pijn (kinesiofobie). Een overreactie
Südek atrofie van het sympathisch zenuwstelsel kan ook een rol spelen. In een eerste fase
(=Algodystrofie) overheersen roodheid, lokale warmte en zwelling. De pijn die opkomt wordt
erger. In een latere fase worden de spieren atroof en verstijft het gewricht
onomkeerbaar. De afwas doen is een goede mobilisatie.
Pagina 3 van 50
, van Ierland Bo
SAMENVATTING
Een acute Is een ernstige complicatie die gepaard gaat met pijn, koorts, roodheid,
osteomyelitis zwelling en ettervorming. Radiologische tekens zijn laat en kunnen dus niet
gebruikt worden om de diagnose in een vroege fase te stellen. Een vroegtijdige
intraveneuze antibiotica therapie is nochtans nodig. Er is een groot risico op
botnecrose of sekwester vorming. Deze werken als een soort vreemd lichaam
waardoor deze infecties traag en soms zelfs nooit genezen. Het is mogelijk dat
holten in het bot overblijven met fistels die vocht blijven afgeven.
BEHANDELING VAN VEEL VOORKOMENDE FACTURE N
WERVELS
24. Wat zijn de oorzaken van een wervelfractuur?
- Trauma of metastasen.
25. Wat is het belangrijkste van een wervelfractuurbehandeling?
- Onstabiel: ruggenmerg beschermen immobilisatie
- Stabiel: rust mobilisatie.
26. Wat kan een gevolg zijn van een hematoom rond de wervel?
- Darm- en blaasparalyse.
SCHEDEL
27. Wat is het belangrijkste bij een schedelfractuur?
- De toestand van de hersenen. De schedel geneest meestal goed, maar kan langdurige
hoofdpijn geven.
28. Wat zijn symptomen van een schedelfractuur?
- Bloed uit de externe gehoorgang en een brilhematoom.
29. Na een bewustzijnsverlies door een schedel trauma kan het bewustzijn soms snel terugkeren. Het is
dan belangrijk een nieuw bewustzijnsverlies als gevolg van een zich ontwikkelend epiduraal
hematoom te onderkennen. Hoe noemen we dit interval?
- Het lucide interval.
30. Hoe doet men dit?
- Door de wekbaarheid, de evolutie van pupildiameters (anisocorie), pols en bloeddruk elke 2
uur te volgen gedurende de eerste 24 tot 48 uur na het trauma.
31. Dit verloop is anders bij ouderen, hoe?
- Dit is vertraagd. Het gaat dan om een subdurale bloeding die zich in weken ontwikkeld. Vaak
is verwardheid het enige teken vooraleer er hersenschade optreedt.
RIBBEN
32. Ribfracturen zijn pijnlijk maar meestal niet ernstig. Naburige ribben spalken de gebroken rib. Een
verband kan de pijn stillen maar belet de ademhaling. Welk risico ontstaat er?
- Atelectase. Men moet ook rekening houden met de dieperliggende organen.
33. Dit ontstaat wanneer scherpe punten een long kwetsen:
- Een pneumothorax.
Pagina 4 van 50
SAMENVATTING
HEELKUNDIGE PATHOLOGIE
DR MISTIAEN – BOSMANS – WILDIERS
DEEL MISTIAEN
PREOPERATIEF RISICO OP VERHOOGDE POSTOPERATIEVE MORTALITEIT
1. Noem een aantal begeleidende factoren voor postoperatieve mortaliteit:
- Leeftijd
- Geslacht
- Over- of ondergewicht
- Tabak- en alcoholgebruik
- Medicatiegebruik (aanpassing van de insulinetherapie, antistolling en andere cardiovasculaire
medicatie, stoppen van oudere antidepressiva en ook ondervangen van cortico-dependentie
zijn van groot belang) een goede anamnese is hier van groot belang!
2. Een anamnese wordt meestal gevolgd door klinisch onderzoek, zeker als de patiënt al op leeftijd is, dit
bestaat uit:
- Bloedafname; RBC, WBC, hemoglobine, stolling etc
- ECG met 12 afleidingen en ijking
- Radiografie van de thorax
3. Welk postoperatieve complicatie kan alleen voorspeld worden met een preoperatieve spierbiopsie?
- Maligne hyperthermie.
TECHNIEKEN OM HET OPERATIERISICO TE VERMINDEREN
4. Welke technieken worden toegepast om minder postoperatieve pijn, minder bloeding, minder
littekenvorming, minder complicaties, sneller herstel met sneller ontslag… te bevorderen?
- Minimaal invasieve technieken – bv een scoop (meniscus) – endoscopische benaderingen –
bv de Da Vinci robot.
5. Wat zijn de oudste endoscopische technieken?
- Hysteroscopie en laproscopie.
6. Hoe noemt men het endoscopisch verwijderen van:
Appendix Appendectomie
Galblaas Cholecystectomie
Liesbreuk Herniografie
7. Waar wordt endoscopische chirurgie zoal toegepast?
- Longchirurgie - Digestieve chirurgie
- Coronair chirurgie - Endocriene chirurgie
POSTOPERATIEVE COMPLICATIES
8. Noem de meest voorkomende postoperatieve complicaties:
- Shock + hypotensie – bloedverlies
Pagina 1 van 50
, van Ierland Bo
SAMENVATTING
- DVT – verhoogde stollingsneiging TED-kousen, anti-coagulentia, mobiliseren en vocht
- Atelectase – irritatie luchtwegen + mucus ophoesten is pijnlijk
- Aspiratiepneumonie – P moet nuchter zijn
- Verwardheid + delirium – ouderen
- Decubitus – mobilisatie en wisselhouding
HEELKUNDE VAN DE BEENDEREN EN GEWRICHTEN
TRAUMATOLOGIE: FRACT UREN
SYMPTOMEN, TEKENS EN DIAGNOSTIEK
9. Wat zijn de symptomen van een fractuur?
- pijn, vervorming, abnormale beweeglijkheid, botcrepitaties en functieverlies. Meestal is er
door bloeding ook een zwelling. Als een botstuk door de huid steekt is de diagnose evident.
Sommige fracturen met ernstige consequenties (osteomyelitis) hebben verraderlijke milde
klachten en tekens (scaphoid!).
CLASSIFICATIE VAN FR ACTUREN
10. Naar wat kan een fractuur onderverdeeld worden?
- Anatomische plaats - Open of gesloten
- Betrokkenheid gewricht - Weke delen trauma
- Richting (dwars, schuin of - (Niet)verplaatst
spiraalvormig) - Mechanisme ongeval
- Enkelvoudig of meerdere - Spontaan (metastasen) of traumatisch
fractuurlijnen (communitief)
11. Welke fracturen komen vaak voor in dit been?
Heup subcapitaal, pertrochanter en subtrochanter
Knie (femur) en elleboog (humerus) supracondylaire (let op vaat en zenuwschade!)
Knie tibia plateau fractuur
Enkel unimalleolaire (gewoonlijk de buitenenkel), bimalleolaire
(beide enkels) en trimalleolaire fractuur, pyloon fractuur
Schouder humerus hals fractuur, subcapitale fractuur.
DE HELING VAN EEN FR ACTUUR
12. Bij een fractuur scheuren de vaten waardoor een hematoom, een bloedcollectie ontstaat. Hierin is ook
weefselversterf (necrose). De vaten in de weke delen, onder meer in het periost of botvlies zijn mee
verantwoordelijk voor het herstel. Vanuit het levende omgevende weefsel groeien bloedvaten in het
hematoom. Bindweefselcellen migreren mee en maken collageen en extracellulaire matrix aan. Er
ontstaat naast bindweefsel ook kraakbeen. Hierin slaan mineralen neer. Hoe noemt men deze
neerslag?
- Callus.
13. Wat is cruciaal voor het herstellen van de circulatie en het resorberen van de callus zodat het bot zijn
oorspronkelijke vorm terugkrijgt?
- De fragmenten in een anatomisch correcte stand zetten en behouden – immobilisatie.
14. Welke factoren remmen de heling?
- Bewegelijkheid, fragmenten geen contact en osteomyelitis (infectie).
Pagina 2 van 50
, van Ierland Bo
SAMENVATTING
15. Welke osteosynthese principes bestaan er?
- 1: schroeven - 4: Kirschners (groeischijf!)
- 2a: spijkerplaat met schroeven - 5: Kirschners + cerclage
- 2b: plaat met schroeven - 6: externe fixator
- 2c: compressieplaat - 7: dynamische heupschroef DHS
- 3: mergnagel met grendel
BEHANDELING VAN FRAC TUREN: ALGEMEEN
16. Wat is de basisbehandeling?
- Pijnstilling en immobilisatie.
17. Voor een stabiele en niet verplaatste fractuur van wervels en bekken volstaat?
- Enkele weken bedrust.
18. Waarom wordt er in eerste instantie een spalk aangebracht?
- Zodat het lidmaat nog kan zwellen (afknelling bloedtoevoer).
19. Hoe verloopt het gipsproces?
- Rustgips callus loopgips.
20. Wat moet er eerst gebeuren bij verplaatste fracturen (zoals vb. bij de meeste polsfracturen)?
- De fractuur moet eerst gereduceerd (terug in anatomische houding) worden.
21. Welke heelkundige behandelingen bestaan er?
- een of enkele dunne pennen (Kirschners)
- een mergnagel met of zonder vergrendeling
- een plaat met schroeven
- externe fixatie (er blijft hier een opening door de huid)
- een prothese van het beschadigde gewricht (voornamelijk de heup)
22. Welke specifieke complicaties bestaan er bij ouderen?
- Verwardheid, luchtwegen- en urineweginfecties.
COMPLICATIES VAN FRA CTUREN
23. Met welke problemen moet er altijd rekening gehouden worden?
De heling kan Oorzaken zijn onvoldoende bloedvoorziening van de omgevende weefsels door
vertraagd worden het trauma, infecties en onvoldoende stabilisatie van de fractuur zelf. Soms is
een (tweede) ingreep noodzakelijk om deze complicatie te behandelen.
Er ontstaat een Pijn en functieverlies zijn belangrijke tekens. Oorzaak: de fractuur heelt niet.
pseudartrose
Na de heling Ze komt meer voor bij zenuwachtige personen die het aangedane lidmaat zo
ontstaat een stil mogelijk houden omwille van mogelijke pijn (kinesiofobie). Een overreactie
Südek atrofie van het sympathisch zenuwstelsel kan ook een rol spelen. In een eerste fase
(=Algodystrofie) overheersen roodheid, lokale warmte en zwelling. De pijn die opkomt wordt
erger. In een latere fase worden de spieren atroof en verstijft het gewricht
onomkeerbaar. De afwas doen is een goede mobilisatie.
Pagina 3 van 50
, van Ierland Bo
SAMENVATTING
Een acute Is een ernstige complicatie die gepaard gaat met pijn, koorts, roodheid,
osteomyelitis zwelling en ettervorming. Radiologische tekens zijn laat en kunnen dus niet
gebruikt worden om de diagnose in een vroege fase te stellen. Een vroegtijdige
intraveneuze antibiotica therapie is nochtans nodig. Er is een groot risico op
botnecrose of sekwester vorming. Deze werken als een soort vreemd lichaam
waardoor deze infecties traag en soms zelfs nooit genezen. Het is mogelijk dat
holten in het bot overblijven met fistels die vocht blijven afgeven.
BEHANDELING VAN VEEL VOORKOMENDE FACTURE N
WERVELS
24. Wat zijn de oorzaken van een wervelfractuur?
- Trauma of metastasen.
25. Wat is het belangrijkste van een wervelfractuurbehandeling?
- Onstabiel: ruggenmerg beschermen immobilisatie
- Stabiel: rust mobilisatie.
26. Wat kan een gevolg zijn van een hematoom rond de wervel?
- Darm- en blaasparalyse.
SCHEDEL
27. Wat is het belangrijkste bij een schedelfractuur?
- De toestand van de hersenen. De schedel geneest meestal goed, maar kan langdurige
hoofdpijn geven.
28. Wat zijn symptomen van een schedelfractuur?
- Bloed uit de externe gehoorgang en een brilhematoom.
29. Na een bewustzijnsverlies door een schedel trauma kan het bewustzijn soms snel terugkeren. Het is
dan belangrijk een nieuw bewustzijnsverlies als gevolg van een zich ontwikkelend epiduraal
hematoom te onderkennen. Hoe noemen we dit interval?
- Het lucide interval.
30. Hoe doet men dit?
- Door de wekbaarheid, de evolutie van pupildiameters (anisocorie), pols en bloeddruk elke 2
uur te volgen gedurende de eerste 24 tot 48 uur na het trauma.
31. Dit verloop is anders bij ouderen, hoe?
- Dit is vertraagd. Het gaat dan om een subdurale bloeding die zich in weken ontwikkeld. Vaak
is verwardheid het enige teken vooraleer er hersenschade optreedt.
RIBBEN
32. Ribfracturen zijn pijnlijk maar meestal niet ernstig. Naburige ribben spalken de gebroken rib. Een
verband kan de pijn stillen maar belet de ademhaling. Welk risico ontstaat er?
- Atelectase. Men moet ook rekening houden met de dieperliggende organen.
33. Dit ontstaat wanneer scherpe punten een long kwetsen:
- Een pneumothorax.
Pagina 4 van 50
