KRACHTIGE LEEROMGEVING
HOOFDSTUK 1: LEERTHEORIEËN
1. INLEIDING KRACHTIGE LEEROMGEVING
Een leeromgeving is krachtig als:
Ze de lerende kan motiveren & uitdagen
De lerende wordt aangezet tot zelfstandig & zelfsturend leren
De lerende aangezet wordt tot samenwerkend participatief leren
De leeractiviteiten plaatsvinden in een positief & geordend klas en schoolklimaat
De leerkracht & leerlingen werken vanuit een muzische houding
Ze plaatsvindt in een wereld die zin heeft & waarin zin word gegeven
De leeractiviteiten aangepast & gedifferentieerd aangewend en opgevolgd worden
zodat iedereen gelijke kansen krijgt
2. AANPAK – PROCES – EFFECT
men kijkt naar de proceszijde om de kwaliteit van onderwijs te meten waarbij men zich richt
op het kind.
we gaan na wat er in de lerende afspeelt in onderwijsleersituaties
de aanpak gaat over wat je erin stopt, effect is wat eruit komt & het proces gaat over wat
zich daartussen afspeelt (= een verklaring voor de relatie tussen aanpak & effect)
2.1 FOCUS OP DE PROCESZIJDE
= toe spitsen op het hier en nu
zich in het kind verplaatsen & tot zich laten doordringen wat voor ervaring het is om
in o.a. deze omgeving te vertoeven
2.2 KWALITEIT EN INHOUD VAN HET PROCES
Kwaliteit Welbevinden en betrokkenheid
staat uitspraken te doen over d
Inhoud Leerkrachten doen dit spontaan
voor de geest kunnen halen, ho
2.3 FOCUS OP DE INHOUD VAN HET PROCES
,Het is niet zinvol voor het bepalen van de kwaliteit, maar wel nodig:
- onmisbaar om onze didactiek een stevige basis te geven
- reflecteren op de mentale activiteit die we met activiteiten uitlokken is noodzakelijk
- het is van belang om de aanpak beter af te stemmen op individuele leerlingen
3. DE INHOUD VAN HET (LEER) PROCES: HOE LEREN KINDEREN?
3.1 WAT IS LEREN
3.1.1 ONZE DEFINITIE VAN LEREN
= leren is een proces dat leidt tot relatief duurzame gedragsverandering in wisselwerking
met de omgeving
als een leerling een duurzame gedragsverandering laat zien, heet het kind iets
geleerd
= het leerproces is relatief duurzaam: het resultaat van de leeractiviteiten heeft een min of
meer blijvend karakter
Leren gebeurt in wisselwerking met de omgeving:
leren speelt zich af in de leeromgeving, situatie of context
de context speelt een belangrijke rol bij de transfer van kennis & vaardigheden
3.2 HOOFDSTOTEN VAN LEREN
Een leerproces resulteert in een verandering van het gedrag. Deze veranderingen situeren
zich op 4 vlakken:
cognitief
dynamisch – affectief
(psycho) motorisch
Metakennis & metavaardigheden
de verschillende soorten van leren zijn met elkaar verworven
3.2.1 COGNITIEF LEREN
1) verwerven van feitenkennis & memoriseren
Feitenkennis: gaat om de samenhang tussen de op te nemen kenniselementen waardoor er
een referentiekader wordt aangebracht
Memoriseren: de kennis in geïsoleerde vorm, die letterlijk gereproduceerd dient te worden
het geheugen is hierbij erg belangrijk. Ze bevatten geheugensporen die een
sporensysteem vormen
2) leren van begrippen & regels/ relaties & structuren
, = vormen de basis van alle inzicht en denken
Begrip Een aanduiding voor een verzameling van voorwerpen, gebeurtenissen of
situaties die gemeenschappelijke kenmerken hebben
- kinderen leren begrippen door zelfontdekking: door het contact en de omgang met dingen
ontdekken ze de essentie van iets
voor het verwerven van abstracte begrippen is er uitleg en verklaring nodig
kennis van begrippen is een voorwaarde voor het leren van regels of relaties & structuren
Uitspraken die slaan op het enkelvoudig & vast verband tussen 2
Regels of relaties inhouden
het gaat meestal om het concretiseren van algemene verbanden
zoals oorzaak-gevolg
Structuren Meervoudige relaties die geordend zijn, in hun geheel benoemd
worden en meestal in een schema wordt voorgesteld
3) leren van oplossingsmethoden of procedures
= een reeks handelingen die achtereenvolgens moeten uitgevoerd worden
sommige worden aangebracht als algoritmes
Algoritmes Een voorschrift, een strategie voor het oplossen van een welbepaald soort
opgave of probleem
meestal routinematig & nauwkeurig
niet elk probleem waarmee we geconfronteerd worden is een standaardprobleem waarvoor
we een oplossingsmethode kennen
hiervoor zijn technieken die zorgen voor een meer systematische aanpak van het
probleem (= heuristieken)
Heuristieken Vuistregels, aanwijzingen in de vorm van zoekregels die het oplossen van
problemen ondersteunen
4) leren van leerstrategieën
Herhalingsstrategieën De leerstof herhalen wordt gebruikt om nieuwe info aan
voorkennis te verbinden
Organisatiestrategieën Helpen de kinderen bij het betekenisvol maken van nieuwe
materialen (bv. mindmap)
Elaboratiestrategieën Proces van het toevoegen van details, zodat nieuwe informatie
betekenisvoller wordt & de opslag in het lange termijn
geheugen makkelijker & definitiever wordt
3.2.2 PSYCHOMOTORISCH LEREN
Psychomotoriek verwijst naar het motorisch-intentioneel bewegen
HOOFDSTUK 1: LEERTHEORIEËN
1. INLEIDING KRACHTIGE LEEROMGEVING
Een leeromgeving is krachtig als:
Ze de lerende kan motiveren & uitdagen
De lerende wordt aangezet tot zelfstandig & zelfsturend leren
De lerende aangezet wordt tot samenwerkend participatief leren
De leeractiviteiten plaatsvinden in een positief & geordend klas en schoolklimaat
De leerkracht & leerlingen werken vanuit een muzische houding
Ze plaatsvindt in een wereld die zin heeft & waarin zin word gegeven
De leeractiviteiten aangepast & gedifferentieerd aangewend en opgevolgd worden
zodat iedereen gelijke kansen krijgt
2. AANPAK – PROCES – EFFECT
men kijkt naar de proceszijde om de kwaliteit van onderwijs te meten waarbij men zich richt
op het kind.
we gaan na wat er in de lerende afspeelt in onderwijsleersituaties
de aanpak gaat over wat je erin stopt, effect is wat eruit komt & het proces gaat over wat
zich daartussen afspeelt (= een verklaring voor de relatie tussen aanpak & effect)
2.1 FOCUS OP DE PROCESZIJDE
= toe spitsen op het hier en nu
zich in het kind verplaatsen & tot zich laten doordringen wat voor ervaring het is om
in o.a. deze omgeving te vertoeven
2.2 KWALITEIT EN INHOUD VAN HET PROCES
Kwaliteit Welbevinden en betrokkenheid
staat uitspraken te doen over d
Inhoud Leerkrachten doen dit spontaan
voor de geest kunnen halen, ho
2.3 FOCUS OP DE INHOUD VAN HET PROCES
,Het is niet zinvol voor het bepalen van de kwaliteit, maar wel nodig:
- onmisbaar om onze didactiek een stevige basis te geven
- reflecteren op de mentale activiteit die we met activiteiten uitlokken is noodzakelijk
- het is van belang om de aanpak beter af te stemmen op individuele leerlingen
3. DE INHOUD VAN HET (LEER) PROCES: HOE LEREN KINDEREN?
3.1 WAT IS LEREN
3.1.1 ONZE DEFINITIE VAN LEREN
= leren is een proces dat leidt tot relatief duurzame gedragsverandering in wisselwerking
met de omgeving
als een leerling een duurzame gedragsverandering laat zien, heet het kind iets
geleerd
= het leerproces is relatief duurzaam: het resultaat van de leeractiviteiten heeft een min of
meer blijvend karakter
Leren gebeurt in wisselwerking met de omgeving:
leren speelt zich af in de leeromgeving, situatie of context
de context speelt een belangrijke rol bij de transfer van kennis & vaardigheden
3.2 HOOFDSTOTEN VAN LEREN
Een leerproces resulteert in een verandering van het gedrag. Deze veranderingen situeren
zich op 4 vlakken:
cognitief
dynamisch – affectief
(psycho) motorisch
Metakennis & metavaardigheden
de verschillende soorten van leren zijn met elkaar verworven
3.2.1 COGNITIEF LEREN
1) verwerven van feitenkennis & memoriseren
Feitenkennis: gaat om de samenhang tussen de op te nemen kenniselementen waardoor er
een referentiekader wordt aangebracht
Memoriseren: de kennis in geïsoleerde vorm, die letterlijk gereproduceerd dient te worden
het geheugen is hierbij erg belangrijk. Ze bevatten geheugensporen die een
sporensysteem vormen
2) leren van begrippen & regels/ relaties & structuren
, = vormen de basis van alle inzicht en denken
Begrip Een aanduiding voor een verzameling van voorwerpen, gebeurtenissen of
situaties die gemeenschappelijke kenmerken hebben
- kinderen leren begrippen door zelfontdekking: door het contact en de omgang met dingen
ontdekken ze de essentie van iets
voor het verwerven van abstracte begrippen is er uitleg en verklaring nodig
kennis van begrippen is een voorwaarde voor het leren van regels of relaties & structuren
Uitspraken die slaan op het enkelvoudig & vast verband tussen 2
Regels of relaties inhouden
het gaat meestal om het concretiseren van algemene verbanden
zoals oorzaak-gevolg
Structuren Meervoudige relaties die geordend zijn, in hun geheel benoemd
worden en meestal in een schema wordt voorgesteld
3) leren van oplossingsmethoden of procedures
= een reeks handelingen die achtereenvolgens moeten uitgevoerd worden
sommige worden aangebracht als algoritmes
Algoritmes Een voorschrift, een strategie voor het oplossen van een welbepaald soort
opgave of probleem
meestal routinematig & nauwkeurig
niet elk probleem waarmee we geconfronteerd worden is een standaardprobleem waarvoor
we een oplossingsmethode kennen
hiervoor zijn technieken die zorgen voor een meer systematische aanpak van het
probleem (= heuristieken)
Heuristieken Vuistregels, aanwijzingen in de vorm van zoekregels die het oplossen van
problemen ondersteunen
4) leren van leerstrategieën
Herhalingsstrategieën De leerstof herhalen wordt gebruikt om nieuwe info aan
voorkennis te verbinden
Organisatiestrategieën Helpen de kinderen bij het betekenisvol maken van nieuwe
materialen (bv. mindmap)
Elaboratiestrategieën Proces van het toevoegen van details, zodat nieuwe informatie
betekenisvoller wordt & de opslag in het lange termijn
geheugen makkelijker & definitiever wordt
3.2.2 PSYCHOMOTORISCH LEREN
Psychomotoriek verwijst naar het motorisch-intentioneel bewegen
