Hoofdstuk 5 – De groenen
5.1 Het systeem-analytisch model van Easton en de
breuklijnentheorieën
Niet kennen
5.2 Van beweging tot partij
De groene beweging ontstaat eigenlijk uit de materialistische breuklijn. De mens hecht
veel meer waarde aan het materiële!
• Komt vooral tot uiting na de WOII waarbij er eest een wederopbouw komt van
de materiële zaken
• Meer mensen vinden dat er minder aandacht moet besteed worden aan
materiële zaken.
Belangrijke figuur hiervoor was Luc Versteyen (jezuïet)
• 1970: oprichting religieuze herlevingsbeweging
o Centrale gedachtegang: Er is meer dan enkel presteren en materiële
zaken. (was nochtans, dankzij de economische recessie in die tijd een
vreemde periode om met dit soort ideeën naar buiten te komen)
• 1971: oprichting beweging ‘Anders Gaan Leven’
o Heel kleine en vooral informele beweging
De Groenen kenden spontane, informele structuren: geen geoliede machine maar een
kleine, informele beweging
• Actiegroep ‘De Groene Fietsers’ (vanaf 1973)
• Daarnaast denkgroepen: ‘Dagelijkse Doeningen’
• Vaak samenwerking met basisgroepen uit de nieuwe sociale bewegingen
Men wou meer dan puur ene milieupartij en een communautaire partij zijn, enkele
thema’s:
• Milieu
• Openbaar vervoer
• …
Deelname van de Groenen aan de verkiezingen → geen succes!
• ‘Groene Lijsten’ bij parlementsverkiezingen (1973) en
gemeenteraadsverkiezingen (1976) → geen succes!
o Deze beweging = geen politieke partij op zich
o Men stelde deze lijsten op eigen initiatief samen en plaatste er mensen
op die aangesloten waren bij een bestaande politieke partij maar die
groene ideeën hadden. Zij zouden dan de belangen van de
milieubeweging binnen deze bestaande traditionele partijen verdedigen.
o Ze namen zelf niet deel aan de verkiezingen, hun doel: stemadvies
geven aan de ecologisch-bewuste kiezer.
▪ Het systeem van de groene lijsten werkte echter niet
▪ De meeste figuren maakten achteraf hun verkiezingsbeloften niet
waar
1
, • Vervolgens ging men als beweging aan de verkiezingen deelnemen, de
zogenaamde ‘bewegingslijsten’
o Niet de politieke personen maar het verhaal was belangrijk
o Er werd dan ook niet gewerkt met kopmannen
o Lijsten werden alfabetisch gerangschikt.
Naar aanleiding van Europese verkiezingen 1979
• Breuk in de evolutie van de partij
• Groenen wouden hieraan deelnemen, met enkele nieuwkomers
o Leo Cox
o Ludo Dierckx
o Magda Aelvoet
• Nieuwkomers zorgden voor een electoraal succes
o Discussie of men ofwel een beweging moet blijven, ofwel overgaan tot
een politieke partij…
• 2 strekkingen binnen de partij
o Groene beweging blijven (Versteylen)
o Verhaal van ‘Anders Leven’ omzetten in een politieke partij, zij dachten
dat als men niet zou deelnemen aan de politiek, men nooit zijn ideeën
zou kunnen doordrukken.
• “Welke kant moeten we nu opgaan?”
o Beraad van Kessel-Lo wordt georganiseerd waar men nadacht over
toekomst van de partij.
Parlementsverkiezingen 1981
• Eerste ‘groene’ senator verkozen (nog geen echte Agalev-senator)
• Historische nederlaag voor de christendemocraten
• VU herstelde zich van het Egmontverhaal
1982
• Stichtingscongres AGALEV (na het historisch beraad van Tielrode)
• Geleidelijk afstand genomen tot de mensen van de oorspronkelijke beweging
zoals Versteylen (zij bleven liever een beweging)
o Versteylen neemt ontslag uit Agalev
5.3 Ideologie en partijprogramma
Vanaf de Jaren '70
• In Europa verschijnen overal Groene partijen.
• Ene partij is al wat groener dan de andere (ene is dus extremer dan de andere)
o Dé groene partij bestaat niet
Onderscheid tussen milieupartijen en eco-partijen
Milieupartijen
Single-issue partijen
• Doen enkel uitspraken over en zetten zich enkel in voor het milieu.
• Andere zaken zoals economie, veiligheid, etc. is voor deze partijen van geen
belang.
Eco-partijen (zoals Ecolo, Groen, Agalev)
≠ single-issue partijen
• Doen ook uitspraken over andere zaken dan het milieu (bv.
Sociaaleconomische ordening)
2
5.1 Het systeem-analytisch model van Easton en de
breuklijnentheorieën
Niet kennen
5.2 Van beweging tot partij
De groene beweging ontstaat eigenlijk uit de materialistische breuklijn. De mens hecht
veel meer waarde aan het materiële!
• Komt vooral tot uiting na de WOII waarbij er eest een wederopbouw komt van
de materiële zaken
• Meer mensen vinden dat er minder aandacht moet besteed worden aan
materiële zaken.
Belangrijke figuur hiervoor was Luc Versteyen (jezuïet)
• 1970: oprichting religieuze herlevingsbeweging
o Centrale gedachtegang: Er is meer dan enkel presteren en materiële
zaken. (was nochtans, dankzij de economische recessie in die tijd een
vreemde periode om met dit soort ideeën naar buiten te komen)
• 1971: oprichting beweging ‘Anders Gaan Leven’
o Heel kleine en vooral informele beweging
De Groenen kenden spontane, informele structuren: geen geoliede machine maar een
kleine, informele beweging
• Actiegroep ‘De Groene Fietsers’ (vanaf 1973)
• Daarnaast denkgroepen: ‘Dagelijkse Doeningen’
• Vaak samenwerking met basisgroepen uit de nieuwe sociale bewegingen
Men wou meer dan puur ene milieupartij en een communautaire partij zijn, enkele
thema’s:
• Milieu
• Openbaar vervoer
• …
Deelname van de Groenen aan de verkiezingen → geen succes!
• ‘Groene Lijsten’ bij parlementsverkiezingen (1973) en
gemeenteraadsverkiezingen (1976) → geen succes!
o Deze beweging = geen politieke partij op zich
o Men stelde deze lijsten op eigen initiatief samen en plaatste er mensen
op die aangesloten waren bij een bestaande politieke partij maar die
groene ideeën hadden. Zij zouden dan de belangen van de
milieubeweging binnen deze bestaande traditionele partijen verdedigen.
o Ze namen zelf niet deel aan de verkiezingen, hun doel: stemadvies
geven aan de ecologisch-bewuste kiezer.
▪ Het systeem van de groene lijsten werkte echter niet
▪ De meeste figuren maakten achteraf hun verkiezingsbeloften niet
waar
1
, • Vervolgens ging men als beweging aan de verkiezingen deelnemen, de
zogenaamde ‘bewegingslijsten’
o Niet de politieke personen maar het verhaal was belangrijk
o Er werd dan ook niet gewerkt met kopmannen
o Lijsten werden alfabetisch gerangschikt.
Naar aanleiding van Europese verkiezingen 1979
• Breuk in de evolutie van de partij
• Groenen wouden hieraan deelnemen, met enkele nieuwkomers
o Leo Cox
o Ludo Dierckx
o Magda Aelvoet
• Nieuwkomers zorgden voor een electoraal succes
o Discussie of men ofwel een beweging moet blijven, ofwel overgaan tot
een politieke partij…
• 2 strekkingen binnen de partij
o Groene beweging blijven (Versteylen)
o Verhaal van ‘Anders Leven’ omzetten in een politieke partij, zij dachten
dat als men niet zou deelnemen aan de politiek, men nooit zijn ideeën
zou kunnen doordrukken.
• “Welke kant moeten we nu opgaan?”
o Beraad van Kessel-Lo wordt georganiseerd waar men nadacht over
toekomst van de partij.
Parlementsverkiezingen 1981
• Eerste ‘groene’ senator verkozen (nog geen echte Agalev-senator)
• Historische nederlaag voor de christendemocraten
• VU herstelde zich van het Egmontverhaal
1982
• Stichtingscongres AGALEV (na het historisch beraad van Tielrode)
• Geleidelijk afstand genomen tot de mensen van de oorspronkelijke beweging
zoals Versteylen (zij bleven liever een beweging)
o Versteylen neemt ontslag uit Agalev
5.3 Ideologie en partijprogramma
Vanaf de Jaren '70
• In Europa verschijnen overal Groene partijen.
• Ene partij is al wat groener dan de andere (ene is dus extremer dan de andere)
o Dé groene partij bestaat niet
Onderscheid tussen milieupartijen en eco-partijen
Milieupartijen
Single-issue partijen
• Doen enkel uitspraken over en zetten zich enkel in voor het milieu.
• Andere zaken zoals economie, veiligheid, etc. is voor deze partijen van geen
belang.
Eco-partijen (zoals Ecolo, Groen, Agalev)
≠ single-issue partijen
• Doen ook uitspraken over andere zaken dan het milieu (bv.
Sociaaleconomische ordening)
2
