Deel 1: Het fenomeen recht
→ Wat is recht? Enkele kernbegrippen van het recht.
Hoofdstuk 1: Het begrip recht
1. Inleiding
→ Recht heeft geen universele definitite, dit komt omdat het recht verschilt van
samenleving tot samenleving. Recht is gebonden aan de maatschappij, het wordt
geproduceerd door mensen.
1. Recht gaat altijd over een normen en regels.
2. Deze normen en regels zijn afkomstig van de overheid
3. Het recht (deze normen) wordt gehandhaafd (controle of de regels worden gevolgd).
4. Er wordt gesanctioneerd als we de regels niet volgen.
2. Recht als geheel van bindende regels
→ Recht wordt onderverdeeld in verschillende categorieën regels/normen:
2.1 Algemeen geldende regels
= Regels die gelden voor iedereen (voor elk rechtssubject), voor de hand liggende regels.
1. Algemene gebodsbepalingen
= Regels over zaken die iedereen moet doen, het is verplicht.
- POSITIEF geformuleerd (bv. belastingen betalen, geboorte aangeven,
verkeersregels, opkomstplicht, stemplicht,..).
- NEGATIEF geformuleerd (bv. strafwetboek 422bis - schuldig verzuim).
Schuldig Verzuim: Misdrijf waarbij iemand beslist geen hulp te
verlenen aan iemand anders die in groot gevaar verkeert.
2. Algemene verbodsbepalingen
= Regels over zaken die niemand mag doen, het is verboden (bv. geen tweede
huwelijk aangaan als uw eerste nog staat, moord,..).
3. Verlofbepalingen
, = Regels die u toelaten om iets te doen, ze moeten echter niet (bv. huiseigenaar
mag zelf in woning wonen of het verhuren, u mag uw echtscheiding aanvragen of
geen echtscheiding aanvragen).
4. Belovende regels
= Regels die voor iedereen gelden, waarbij de overheid u dingen beloofd maar er
geen garantie is dat men het waar maakt (bv. ‘het recht op een goed leefmilieu’ - de
overheid doet zijn best een zo goed mogelijk beleid te voeren).
2.2 Regels toepasbaar na keuze
= Regels die pas geleden als je een bepaalde keuze hebt gemaakt, maak je ze niet zijn de
regels voor jou niet van toepassing (bv. er zijn regels rond het testament, maar als je deze niet
maakt kom je niet in aanraking met die regels -- er zijn veel regels rond het huwelijk, maar als
je niet trouwt kom je er niet mee in aanraking).
2.3 Wilsaanvullende of suppletieve regels
= Regels die gelden voor als u zelf geen andere regels maakt (bv. In een huwelijk
(toepasbaar na keuze) kan men zelf afspraken maken over geld (huwelijkscontract), maar als
ze deze niet maken en er komt een eventueel conflict is er nog altijd het aanvullend recht).
2.4 Technische regels
= Regels over technische zaken, ze leggen dus geen welbepaald gedrag op maar
onderwerpen de gedragsregels zelf aan enkele voorwaarden en voorschriften (bv. waar een
handtekening moet staan).
→ Wat is recht? Enkele kernbegrippen van het recht.
Hoofdstuk 1: Het begrip recht
1. Inleiding
→ Recht heeft geen universele definitite, dit komt omdat het recht verschilt van
samenleving tot samenleving. Recht is gebonden aan de maatschappij, het wordt
geproduceerd door mensen.
1. Recht gaat altijd over een normen en regels.
2. Deze normen en regels zijn afkomstig van de overheid
3. Het recht (deze normen) wordt gehandhaafd (controle of de regels worden gevolgd).
4. Er wordt gesanctioneerd als we de regels niet volgen.
2. Recht als geheel van bindende regels
→ Recht wordt onderverdeeld in verschillende categorieën regels/normen:
2.1 Algemeen geldende regels
= Regels die gelden voor iedereen (voor elk rechtssubject), voor de hand liggende regels.
1. Algemene gebodsbepalingen
= Regels over zaken die iedereen moet doen, het is verplicht.
- POSITIEF geformuleerd (bv. belastingen betalen, geboorte aangeven,
verkeersregels, opkomstplicht, stemplicht,..).
- NEGATIEF geformuleerd (bv. strafwetboek 422bis - schuldig verzuim).
Schuldig Verzuim: Misdrijf waarbij iemand beslist geen hulp te
verlenen aan iemand anders die in groot gevaar verkeert.
2. Algemene verbodsbepalingen
= Regels over zaken die niemand mag doen, het is verboden (bv. geen tweede
huwelijk aangaan als uw eerste nog staat, moord,..).
3. Verlofbepalingen
, = Regels die u toelaten om iets te doen, ze moeten echter niet (bv. huiseigenaar
mag zelf in woning wonen of het verhuren, u mag uw echtscheiding aanvragen of
geen echtscheiding aanvragen).
4. Belovende regels
= Regels die voor iedereen gelden, waarbij de overheid u dingen beloofd maar er
geen garantie is dat men het waar maakt (bv. ‘het recht op een goed leefmilieu’ - de
overheid doet zijn best een zo goed mogelijk beleid te voeren).
2.2 Regels toepasbaar na keuze
= Regels die pas geleden als je een bepaalde keuze hebt gemaakt, maak je ze niet zijn de
regels voor jou niet van toepassing (bv. er zijn regels rond het testament, maar als je deze niet
maakt kom je niet in aanraking met die regels -- er zijn veel regels rond het huwelijk, maar als
je niet trouwt kom je er niet mee in aanraking).
2.3 Wilsaanvullende of suppletieve regels
= Regels die gelden voor als u zelf geen andere regels maakt (bv. In een huwelijk
(toepasbaar na keuze) kan men zelf afspraken maken over geld (huwelijkscontract), maar als
ze deze niet maken en er komt een eventueel conflict is er nog altijd het aanvullend recht).
2.4 Technische regels
= Regels over technische zaken, ze leggen dus geen welbepaald gedrag op maar
onderwerpen de gedragsregels zelf aan enkele voorwaarden en voorschriften (bv. waar een
handtekening moet staan).
