Sociologie
[PDF Hoofdstuk 4]
Les 3 [11/10]
Hoofdstuk 4: de ontdekking vh sociale: de collectivistische variant
Collectivistische kritiek op individualistische benadering
onderzoek nr smaken & preferenties toont versch tss groepen => sociologie deze
verschillen verklaren
Bezwaar tegen rational-choice theorie (keuze baseren op rationeel denken):
Durkheim (kritiek op utilitaristen): Er wordt telkens uitgegaan v individueel gedrag. Het
sociale is dn slechts de som v individuele gedragingen. Er w dn pas nr het sociale
gekeken wnr dat soms negatieve effecten heeft en pervers w. Het samenl verschijnt dan
als iets wat zich tegen de individuen keert, als een probleem. Dus de aanhangers v die
veronderstelling zien zogezegd de relatie tss het individu en het sociale als dwang en
manipulatie. Voor hen is het alsof er individuele atomen zn die elk een eigen baan volgen
en steeds mr pijnlijk tegen elkaar botsen. Het sociale is dn, volgens hen, het
onaangename gevolg v die botsingen. De aanhangers v de rationele-keuzetheorie ku in
de maatsch blijkbaar niets anders zien dan een oorlogstuig dat tegen het individu werd
ingezet.
De mens is een groepswezen, we w prematuur geboren en zn afhankelijk v anderen.
Tijdens 1ste maanden ontw disposities die cruciaal zn vr het samenleven (vb:
wolfskinderen hebben enorme moeilijkheden met integratie in samenleving) => mens
heeft samenleving nodig en die samenl is product vh handelen & denken v individuen.
Het geheel (samenl) altijd meer dn som van samenstellende delen (individuen)
In een sociologische theorie dient de samenl zelf een voorstaande plaats te
krijgen
Voorbeeld (zelfmoorden)
Plotse maatschappelijke verandering gaat gepaard met meer zelfmoorden
Durkheim stelde ook vast dat het aantal zelfmoorden toeneemt wnr het plots
veel beter gaat.
-> Verklaring: wij hebben psychologische behoeften/verwachtingen &
biologische behoeften.
Cruciale verschil: biologische behoefte veel beperkter dan psychologische
behoefte (vb: je kan nt blijven eten, maar je verwachtingen zn onbeperkt)
Omdat referentiekader wegvalt en mensen in staat v anomie komen
Een individu dat dr niets beperkt wordt gaat dood -> we hebben samenl nodig
Eenheid individu – samenleving
De samenleving is dan niets anders dan het product van het handelen en denken van
individuen. Het individu zoals wij dat kennen komt dus ook niet in alle culturen voor. Men
moest dus een eenheid individu-maatschappij leren voorstellen. En dat op zo’n manier
dat de individuen steeds de producten zijn van de maatschappij en de maatschappij
slechts uit de handelingen en de ervaringen van individuen bestaat.
[PDF Hoofdstuk 4]
Les 3 [11/10]
Hoofdstuk 4: de ontdekking vh sociale: de collectivistische variant
Collectivistische kritiek op individualistische benadering
onderzoek nr smaken & preferenties toont versch tss groepen => sociologie deze
verschillen verklaren
Bezwaar tegen rational-choice theorie (keuze baseren op rationeel denken):
Durkheim (kritiek op utilitaristen): Er wordt telkens uitgegaan v individueel gedrag. Het
sociale is dn slechts de som v individuele gedragingen. Er w dn pas nr het sociale
gekeken wnr dat soms negatieve effecten heeft en pervers w. Het samenl verschijnt dan
als iets wat zich tegen de individuen keert, als een probleem. Dus de aanhangers v die
veronderstelling zien zogezegd de relatie tss het individu en het sociale als dwang en
manipulatie. Voor hen is het alsof er individuele atomen zn die elk een eigen baan volgen
en steeds mr pijnlijk tegen elkaar botsen. Het sociale is dn, volgens hen, het
onaangename gevolg v die botsingen. De aanhangers v de rationele-keuzetheorie ku in
de maatsch blijkbaar niets anders zien dan een oorlogstuig dat tegen het individu werd
ingezet.
De mens is een groepswezen, we w prematuur geboren en zn afhankelijk v anderen.
Tijdens 1ste maanden ontw disposities die cruciaal zn vr het samenleven (vb:
wolfskinderen hebben enorme moeilijkheden met integratie in samenleving) => mens
heeft samenleving nodig en die samenl is product vh handelen & denken v individuen.
Het geheel (samenl) altijd meer dn som van samenstellende delen (individuen)
In een sociologische theorie dient de samenl zelf een voorstaande plaats te
krijgen
Voorbeeld (zelfmoorden)
Plotse maatschappelijke verandering gaat gepaard met meer zelfmoorden
Durkheim stelde ook vast dat het aantal zelfmoorden toeneemt wnr het plots
veel beter gaat.
-> Verklaring: wij hebben psychologische behoeften/verwachtingen &
biologische behoeften.
Cruciale verschil: biologische behoefte veel beperkter dan psychologische
behoefte (vb: je kan nt blijven eten, maar je verwachtingen zn onbeperkt)
Omdat referentiekader wegvalt en mensen in staat v anomie komen
Een individu dat dr niets beperkt wordt gaat dood -> we hebben samenl nodig
Eenheid individu – samenleving
De samenleving is dan niets anders dan het product van het handelen en denken van
individuen. Het individu zoals wij dat kennen komt dus ook niet in alle culturen voor. Men
moest dus een eenheid individu-maatschappij leren voorstellen. En dat op zo’n manier
dat de individuen steeds de producten zijn van de maatschappij en de maatschappij
slechts uit de handelingen en de ervaringen van individuen bestaat.
