Sociologie
[Hoofdstuk 6: verwachten & verklaren]
[Les 5: 25/10]
1. Verwachten: de grondstof vh samenleven
Verwachtingen geven vorm aan samenleving. Instellingen (staat, markt, recht) nt
anders dn patronen v verwachtingen.
Onbewust hanteren v verwachting vormt vanzelfsprekendheid vh leven
Garfinkel (etnomethodologie): ‘normale’ verloop vh sociale is resultaat v oneindige
reactieprocessen die continu gereproduceerd w.
Kritiek: hoe, maar weinig over waarom, gebrek aan causale verklaring
Verduidelijking rol v verwachtingen: ‘Waarin ligt verschil tss vader/buurman?’
=> vanzelfsprekend antwoord: genen, mr verschil ligt in verwachtingen die wij
tegenover hen hanteren & omgekeerd.
[Vaak willen mensen biologische ouder opzoeken dit komt volgens socioloog voort uit
spanning tss enerzijds de verwachtingen die w opgebouwd via het samenleven met
de persoon die de ouderrol vervulde en anderzijds de verwachtingen die onze cultuur
opwekt omdat ze een bijzondere betekenis geeft aan bloedverwantschap.]
Er bestaan versch soorten patronen/bundels v verwachtingen -> ku betrekking
hebben op rollen mr ook programma’s, dwz op de wijze wrop handelingen die zich
sequentieel, opeenvolgend, in de tijd afspelen, horen te verlopen (vb dineren in
restaurant heeft altijd bep volgorde). Zulke programma’s moeten net als rollen zeker
flexibiliteit hebben (als er iets onverwachts gebeurd moeten we weten wat te doen).
Sommige v die verwachtingspatronen z gebonden aan bep rollen, plaatsen of
tijdstippen (vb wnr iemand je om 10u s’ochtends uitnodigt weet je dat het nt om een
fuif zal gaan)
2. Verwachten, voorspellen & begrijpen: de sociologische verklaring
We confronteren verwachtingen met het verleden als we gestelde handelingen willen
begrijpen. Verwachtingen z nt enkel vooraf mr ook achteraf belangrijk om te
verklaren wrm iets heeft ku gebeuren. De bedenking dat men iets had ku verwachten
ligt aan de basis vh verschil tss goedkeuren & begrijpen.
Causale verklaring staat ons toe te voorspellen wat er onder bep omstandigheden zal
gebeuren.
Weber spreekt nt enkel ve causale verklaring, mr ook v begrijpen omdat sociale
werkelijkheid nt op zelfde manier k worden bestudeerd als de natuur. In tegenstelling
tt natuur hebben mensen vrije wil (ze ku nee zeggen tegen verwachtingen v
anderen).
Gedrag v mensen k w voorspeld obv de redenen die mensen hebben om op bep
manier te handelen. We begrijpen dat handelen als we de redenen ku onderkennen
en tt het besluit ku komen dat we het waargenomen gedrag ‘hadden ku verwachten’
=> Verstehende methode (het vaststellen ve statistisch verband + begrijpen v dat
verband in termen v verwachtingen = verklaren)
Probleem Verstehende methode ligt in relatie tss het alledaags begrijpen ve handeling
& het wetensch ‘verklarend begrijpen’ -> Weber deze nt duidelijk gemaakt
[Hoofdstuk 6: verwachten & verklaren]
[Les 5: 25/10]
1. Verwachten: de grondstof vh samenleven
Verwachtingen geven vorm aan samenleving. Instellingen (staat, markt, recht) nt
anders dn patronen v verwachtingen.
Onbewust hanteren v verwachting vormt vanzelfsprekendheid vh leven
Garfinkel (etnomethodologie): ‘normale’ verloop vh sociale is resultaat v oneindige
reactieprocessen die continu gereproduceerd w.
Kritiek: hoe, maar weinig over waarom, gebrek aan causale verklaring
Verduidelijking rol v verwachtingen: ‘Waarin ligt verschil tss vader/buurman?’
=> vanzelfsprekend antwoord: genen, mr verschil ligt in verwachtingen die wij
tegenover hen hanteren & omgekeerd.
[Vaak willen mensen biologische ouder opzoeken dit komt volgens socioloog voort uit
spanning tss enerzijds de verwachtingen die w opgebouwd via het samenleven met
de persoon die de ouderrol vervulde en anderzijds de verwachtingen die onze cultuur
opwekt omdat ze een bijzondere betekenis geeft aan bloedverwantschap.]
Er bestaan versch soorten patronen/bundels v verwachtingen -> ku betrekking
hebben op rollen mr ook programma’s, dwz op de wijze wrop handelingen die zich
sequentieel, opeenvolgend, in de tijd afspelen, horen te verlopen (vb dineren in
restaurant heeft altijd bep volgorde). Zulke programma’s moeten net als rollen zeker
flexibiliteit hebben (als er iets onverwachts gebeurd moeten we weten wat te doen).
Sommige v die verwachtingspatronen z gebonden aan bep rollen, plaatsen of
tijdstippen (vb wnr iemand je om 10u s’ochtends uitnodigt weet je dat het nt om een
fuif zal gaan)
2. Verwachten, voorspellen & begrijpen: de sociologische verklaring
We confronteren verwachtingen met het verleden als we gestelde handelingen willen
begrijpen. Verwachtingen z nt enkel vooraf mr ook achteraf belangrijk om te
verklaren wrm iets heeft ku gebeuren. De bedenking dat men iets had ku verwachten
ligt aan de basis vh verschil tss goedkeuren & begrijpen.
Causale verklaring staat ons toe te voorspellen wat er onder bep omstandigheden zal
gebeuren.
Weber spreekt nt enkel ve causale verklaring, mr ook v begrijpen omdat sociale
werkelijkheid nt op zelfde manier k worden bestudeerd als de natuur. In tegenstelling
tt natuur hebben mensen vrije wil (ze ku nee zeggen tegen verwachtingen v
anderen).
Gedrag v mensen k w voorspeld obv de redenen die mensen hebben om op bep
manier te handelen. We begrijpen dat handelen als we de redenen ku onderkennen
en tt het besluit ku komen dat we het waargenomen gedrag ‘hadden ku verwachten’
=> Verstehende methode (het vaststellen ve statistisch verband + begrijpen v dat
verband in termen v verwachtingen = verklaren)
Probleem Verstehende methode ligt in relatie tss het alledaags begrijpen ve handeling
& het wetensch ‘verklarend begrijpen’ -> Weber deze nt duidelijk gemaakt
