Samenvatting Belgische Publiekrecht deel 2.2.: Wetgeven

Belgisch publiekrecht
WETGEVEN

A. IN DE VERSCHILLENDE DEMOCRATISCHE RUIMTEN

1. HET FEDERAAL NIVEAU (ART. 36 GW.)

Bestaat uit Kamer van volksvertegenwoordigers, Senaat en Koning

- België is een parlementaire democratie
 Parlement is het hoogst verkozen beraadslagende orgaan van een democratische
rechtsstaat, bestaande uit:
a- Verkozen vertegenwoordigers van het volk dat
b- Een essentiële rol speelt in de totstandkoming van wetgevende akten en
c- In zijn totaliteit controle uitoefent op de uitvoerende macht.

- OPGELET! Wet kan 2 betekenissen hebben:
1) Wet in de formele zin:
 Akte die wordt goedgekeurd door de wetgevende macht.
 De bron en niet de inhoud van de handeling is belangrijk.
2) Wet in de materiële zin:
 Algemene gedragsvoorschriften die door een overheid worden uitgevaardigd.
 Algemeen= op een bepaald aantal gevallen van toepassing en niet op 1 specifiek
geval.
 Er zijn formele wetten die geen materiële wetten zijn.
Vb. Naturalisatiewet of begrotingswet
 Niet alle materiële wetten zijn ook formele wetten (= reglement of verordening)
 Materiële wet is niet afkomstig van wetgevende macht (reglement).
Vb. Koninklijk besluit
 Onderscheid tussen de 2 wetten is belangrijk! Voor adviesverplichting van de afdeling
wetgeving van de Raad van State of bevoegdheid van de rechtscolleges over
rechtsbescherming tegen de overheid. Grondwettelijk Hof mag enkel formele wetten
toetsen!

Geschreven materiële wet
Materiële wet


Formele wet
- Reglementair Koninklijk
Besluit
- Begrotingswet
- Reglementair Ministerieel
- Naturalisatiewet
- Burgerlijk wetboek Besluit
- Instemmingswet
- Strafwetboek - Besluit van de
- Legercontingent
gemeenteraad
- Instemming verdrag
- …

- Gewoonte
- Algemene rechtsbeginselen



Ongeschreven materiële wet

, 1.1. WETGEVENDE BEVOEGDHEDEN

1.1.1. TOEGEWEZEN BEVOEGDHEDEN

- Bevoegdheden worden geregeld bij, door of krachtens de wet.
 Wetgevende bevoegdheden zijn door Grondwet aan wetgever toegewezen
(voorbehouden) aangelegenheden
 = Wetgevende macht is de enige die deze bevoegdheid mag regelen en niet mag
overdragen aan andere staatsmachten.
Vb. Belastingen, straf of rechtbank kan worden ingevoerd dan alleen door de
wetgevende macht.



1.1.2. VERTICALE RESIDUAIRE BEVOEGDHEDEN

- Overgebleven bevoegdheden die niet uitdrukkelijk in de Grondwet aan de wetgevende macht
of andere grondwettelijke instellingen worden toegewezen (Waren vroeger bang dat UM te
veel macht zou krijgen)
 Wetgever is de belangrijkste staatsmacht door democratische legitimiteit.
 Als een taak in de Grondwet niet uitdrukkelijk is toegewezen aan een grondwettelijke
instelling (UM, RM, WM) dat worden die taken automatisch toegewezen aan
wetgevende macht.




1.2. WETGEVINGSPROCEDURE

1.2.1. MONOCAMERALISME EN BICAMERALISME

1.2.1.1. HET TWEEKAMERSTELSEL (BICAMERALISME)

- Vroeger voorzag de Belgische Grondwet een bicamerale wetgevingsprocedure.
 2 vertegenwoordigende Kamers werden opgericht (Senaat en Kamer van
volksvertegenwoordigers)
 Senaat werd democratischer. Functieverschuiving:
 Doel? Voeren van een bespreking over voorgenomen wetgeving in 2 afzonderlijke
assemblees dat zou leiden tot kwalitatiever wetgevend werk.
 Kwam een 4e staatshervorming:
 Bevoegdheden van de Senaat werden ingeperkt.
 Had alleen nog maar de rol van reflectiekamer
 Kwam een 6e staatshervorming:
 Taken van Senaat werden verder ingeperkt.

- In federale staat heeft de Senaat de rol van deelstatenkamer
 Bedoeling: deelstaten ontmoeten elkaar en verdedigen hun belangen op federaal
niveau.