UROLOGIE: slides + nota's van lessen

UROLOGIE
CURSUS THEORETISCHE LESSEN

,UROLOGIE
1. Introductie in de urologie
= specialisatie die zich bezighoudt met de aandoeningen van de nieren-urinewegen en
mannelijke geslachtsorganen

 Snijdend
o Overlap gynaecologie (prolaps, incontinentie), heelkunde (liesbreuk,
derivaties), pediatrische heelkunde (congenitale afwijkingen)
 Medisch (geen internistische tegenhanger)
o Overlap met endocrinologie (seksuele dysfunctie), oncologie, nefrologie

 Endoscopisch

Endoscopie
 Flexibele (video)cystoscopie (VS Rigide  meestal in OK)
 Kleine procedures (coagulatie, botox injectie  overactieve blaas, extractie stent of
steen, poliepen verbranden…)

RX-contrast onderzoeken
 Antegrade (via nier contrast naar beneden) of retrograde (via urethra naar boven)
contrast onderzoeken vd urinewegen
 Geen IV contrast
 Overleg en samen zoeken met radioloog
 RX nefrostomogram, retrograde urethrocystografie met permictionele opnames, RX
cystografie, RX urethrografie,…


Urologische interventies

Drainage lage urinewegen: blaassonde
 Juiste techniek & sondekeuze
o Intermittent VS verblijfssonde
o Transurethraal VS suprapubisch
 ! Verblijfssonde = belangrijke oorzaak van nosocomiale infecties (CAUTI = catheter
associated urinary tract infections)
o Goede indicatie
o Tijdig verwijderen
o Leidt tot kolonisatie van de blaas ( infectie)
o Kan leiden tot bloeding, verstopping, opstijgende infectie

Drainage hoge urinewegen
 Belangrijke urologische interventie!
 Kan levensreddend/verlengend zijn

1

, o Drainage van pyonefrose
o Drainage van chronisch gestuwde nier met post-renaal nierfalen (Cave DNR
beleid)
 DJ stent VS nefrostomie

EBM

 Klinisch redeneren baseren waar mogelijk op aanwezige wetenschappelijke kennis
 Wetenschap VS kliniek
 Reductionistisch denkkader (mechanistische verklaring) VS empirisch denkkader
(empirische data) vb. alfa blokker voor steenevacuatie



2. LUTS Lower urinary tract symptoms

Doelstellingen:
 Symptoomgerichte benadering van LUTS kennen
 Via grondige anamnese en KO tot DD komen
 Enkele bijkomende onderzoeken kunnen interpreteren
 Behandeling van  soorten LUTS kennen
 Complicaties (h)erkennen
 (Prolaps  gynaecologie)


Symptoomgerichte benadering
 Eerste lijn (huisarts)
 Behandeling + herevaluatie
 Niet bij ALARMtekens / (hoge kans op) complicaties

Diagnosegerichte benadering
 Specialist / uroloog
 Bijkomende onderzoeken

LUT = blaas, urethra
UUT = ureters, nieren

Anamnese

Te bevragen:
Moeite met ophouden Moeite met plassen Klachten net na plassen
Vullingssymptomen Ledigingssymptomen Post-mictiesymptomen
- Storage (reservoir) - Voiding
- ‘Irritatief’ - ‘Obstructief’

Vullingssymptomen:
 Toegenomen mictiefreq overdag (pollakisurie)  Te vaak plassen? Hoeveel?

2

,  Nycturie  ’s nachts opstaan om te plassen?
 Aandrang (urgency)  als u moet plassen, moet dit onmiddellijk?
 Urine incontinentie

Ledigingssymptomen:
 Hesitatie
 Onderbroken straal (intermittentie)
 Zwake straal
 Sproeien
 Persen nodig om straal op gang te laten komen
 Eind-druppelen (lange eindfase van mictie, straal neemt af tot druppelen)

Post-mictie symptomen
 Gevoel dat blaas niet leeg is
 Nadruppelen (meteen na mictie, meestal na verlaten toilet)

CAVE alarmsymptomen  Pijn, hematurie = GEEN onderdeel van diagnose van LUTS
 andere oorzaak: TCC (vanaf +- 40 jaar, rokers, TCC tot tegendeel bewezen!),
urineweginfectie, nierkolieken obv uretersteen, blaassteen

Vervolgens hoofdklacht uitdiepen  wat is meest storende klacht?
 Duur van de klachten, reden van huidig consult
o Incontinentie: aandrang VS stress VS continu
o Pollakisurie: dag/nacht, drinkgedrag, oedemen, medicatie
o Pijn: locatie, aard, uitstraling, tijdsverloop
 Impact op dagelijks leven
 Is de klacht van die aard dat je medicatie wilt nemen / ingreep wilt ondergaan?

Geassocieerde klachten
 GI, sexueel, gynaecologisch, neurologisch…

Types urinaire incontinentie

1. Urgency incontinentie (aandrang)
o Angst/gevoel te laat te komen
o Stoppen met actie
o Verlies ’s nachts, nycturie
o Verlies wnr je rustig in de zetel zit
 Constipatie, roken, obesitas, drankinname, relatief recente klacht (maanden, meer
storende klacht waarvoor P sneller komen)

2. Stress incontinentie
o Verlies bij hoesten, lachen, heffen
o Geen verlies ’s nachts
 Obstetrische voorgeschiedenis, leeftijd, obesitas, c…gisch (?) voorgeschiedenis, reeds lang
klachten (jaren)


3