Samenvatting - Arbeidsrecht

Samenvatting arbeidsrecht
Inleiding
Wat is sociaal recht?
Sociaal recht
Arbeidsrecht Sociaalzekerheidsrecht
= privaat recht = publiek recht
=verhouding tussen burgers onderling = verhouding tussen burger en overheid
 WN en WG = individueel arbeidsrecht
 WNs en WG(s) = collectief arbeidsrecht Rechten op sociale zekerheid die burger
CAO: afspraak met alle werknemers tegelijk of kan inroepen/opeisen tegenover de
in 1 sector overheid in geval van “sociale risico’s”
 Dwingend recht
Contractsvrijheid: Uitkeringen, RSZ...
 Vrij om al dan niet contracten af te Overheid heeft dominante positie:
sluiten  Alles ligt vast lkkjiojoijiojjjjjjjjj
 Zelf beslissen wat je wil in het contract  Geen onderhandelingsmarge
 Mag niet strijdig zijn met de openbare  dwingend recht jkjljlkjjjjjjjj
orde Gelijke behandeling
Veel dwingend recht: met contract kan je niet Algemeen belang > privébelang
afwijken <-> aanvullend recht
Collectief arbeidsrecht: extra/eigen bron van
recht

Ontstaan van het arbeidsrecht
19e eeuw: industrieel-kapitalistische productiewijze = loonarbeid
 Contract tussen WG en WN: WG had opperpositie: te veel mensen en te weinig werk
 Principes van burgerlijk recht: gelijkheid en vrijheid
 Juridische relatie: burgerlijk recht niet specifiek = verhuur van werk
 Art. 1781: als er discussie is over de prijs en het staat niet op papier, heeft de WG gelijk
 Art. 1781: vrijheid van beroepskeuze <-> gilden (mochten zelf kiezen wie er toegelaten was)
 verboden om te organiseren als beroepsgroep = staken verboden
 Opkomst van de socialisten: werkmensen beschermen
 Door meervoudig stemrecht (bang voor socialisten): eerste sociale wetten
o Loonbescherming
o Vrouwen-en kinderarbeid
o Werkplaatsreglement
o Wet op arbeidsovereenkomsten
o Verplichte zondagsrust
Arbeidsrecht:
 Uitzonderingsrecht t.o.v. burgerlijkrecht: geen antwoord arbeidsrecht  burgerlijk recht
 wilsgebreken niet in arbeidsrecht  terugvallen op burgerlijk recht
 Beschermend recht voor de WN (Art. 6 WAO): dwingend recht om gelijkheid te behouden
 bedingen: contractuele afspraken strijdig met wet en haar uitvoeringsbesluiten = nietig
= ENKEL ten voordele voor WN (afwijken maar beter voor WN ≠ nietig)




1

,Juridische tewerkstellingsvormen
In levensonderhoud voorzien = betaald werken
 Niet onder gezag:
o Zelfstandige (+- 13%: lichte stijging doorheen de jaren):
 Ervaart geen gezag
 Heeft meerdere klanten: overeenkomsten van aanneming
 burgerlijk en handelsrecht (≠ arbeidsrecht)
 Mensen die winst maken met een nijverheids-, handels- of landbouwbedrijf,
bestuurders van vennootschappen, beoefenaars van vrije beroepen
 Wel onder gezag = werken in dienstverband
o In dienst van een privépersoon (= onderneming of natuurlijk persoon) (+- 70%)
 Arbeidsovereenkomst = sociaal recht
 WG en WN (= loontrekkende)
 Arbeidsovereenkomstenwet (WAO 1978)
 Arbeiders, bedienden, handelsvertegenwoordigers en dienstboden
o In dienst van een publiek persoon (= overheid) (+- 17%)
 Statuut/rechtspositieregeling = reglementaire tekst (voor groep personen)
=lbestuursrecht
 Eenzijdig opgelegd en gewijzigd: algemeen belang (niet voor eigen belang)
 (statutaire) ambtenaren: als het echt een overheidstaak is statutaire (voor id
te geven), gewone ambtenaren (voor bv het gemeentehuis te kuisen)
 Benoeming of aanstelling

 Contractueel overheidspersoneel
  uitzonderlijk voor welbepaalde taken of reden
 = arbeidsovereenkomst: onderworpen aan WAO!!
o WG altijd aansprakelijk (telt ook bij ambtenaren) behalve bij
 Opzet
 Zware fout
 Herhaaldelijke lichte fout




2

, Ambtenaar – zelfstandige – werknemer
 Starten als zelfstandige
o Inschrijven bij KBO via ondernemingsloket = ondernemingsnummer
(= identiteit van een onderneming, ± rijksregisternummer van een onderneming)
o Sociaal statuut
 Inschrijven bij sociaal verzekeringsfonds of Nationale Hulpkas SVZ
 Inschrijven bij ziekenfonds of Nationale Hulpkas ZIV
o Personeel
 Inschrijven als werkgever bij RSZ
 Werken bij de overheid (vaste benoeming)
o Wervingsexamen = iedereen gelijke kansen
 Vergelijkende examens: wie het beste is krijgt de job, slagen is niet
voldoende, indien je niet slaagt wordt je sws niet aangenomen
 Wervingsreserve: manier om efficiënt examens te organiseren: iedereen die
geslaagd is wordt op een reserve lijst geplaatst, voor moest er een plaats
vrijkomen (meestal 1-3 jaar geldig)
o Medische geschiktheid
o Proeftijd/stage doorlopen
 Werken als werknemer
o Inschrijven als werkzoekende bij de VDAB (kan online): zo niet = geen uitkering
o (VDAB geeft ook opleidingen en begeleiding voor werklozen en werkzoekenden)
o Solliciteren
o Aanwerving




3